Gospodarstwa domowe położone w pobliżu nowych farm wiatrowych miały zyskać możliwość otrzymywania nawet 20 tys. zł rocznie. Mechanizm partycypacji finansowej znalazł się w planach zmian przepisów dotyczących energetyki wiatrowej, jednak jego wdrożenie się opóźnia. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie rezygnuje z pomysłu, ale na razie nie wskazuje konkretnego terminu jego realizacji.
Pomysł zakładał, że mieszkańcy wybranych nieruchomości położonych w sąsiedztwie nowych elektrowni wiatrowych będą mogli uzyskiwać dodatkowe korzyści finansowe z rozwoju inwestycji.
W przyjętych w 2025 r. rozwiązaniach mowa była o kwocie sięgającej 20 tys. zł rocznie dla gospodarstw domowych znajdujących się w określonej odległości od planowanej farmy.
Według informacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska przedstawianych w trakcie prac nad nowelizacją, wsparcie miało obejmować gospodarstwa położone w odległości od 500 do 1000 metrów od nowej farmy wiatrowej. Rozwiązanie określano jako fundusz partycypacyjny, który miał pozwolić mieszkańcom czerpać finansowe korzyści z inwestycji powstających w ich sąsiedztwie.
Kwota 20 tys. zł była jednak maksymalnym poziomem wsparcia, a nie gwarantowaną wypłatą dla każdego mieszkańca. Szczegółowe zasady korzystania z mechanizmu i warunki jego wdrożenia wymagają odpowiednich regulacji.
Projekt nie trafił do ustawy biometanowej
Jak wynika z najnowszych informacji, rozwiązanie dotyczące korzyści finansowych dla mieszkańców nie znalazło się w tzw. ustawie biometanowej. Nie oznacza to jednak, że resort klimatu wycofał się z samej koncepcji. Pomysł pozostaje w planach, choć nie podano konkretnej daty, w której przepisy mogłyby wejść w życie.
Brak harmonogramu oznacza, że mieszkańcy nie mogą na tej podstawie określić, kiedy ewentualne wypłaty miałyby się rozpocząć. Sama zapowiedź nie tworzy też automatycznie prawa do otrzymania pieniędzy konieczne jest przyjęcie odpowiednich przepisów i ustalenie zasad działania mechanizmu.
Energetyka wiatrowa i korzyści dla lokalnych społeczności
Wsparcie finansowe dla mieszkańców było jednym z elementów szerszej dyskusji o zmianach w zasadach rozwoju lądowej energetyki wiatrowej. Nowelizacja przepisów miała między innymi zmniejszyć minimalną odległość nowych turbin od zabudowy mieszkaniowej z 700 do 500 metrów, a także stworzyć warunki do zwiększenia liczby inwestycji.
Mechanizm partycypacji miał być jednym ze sposobów na powiązanie rozwoju energetyki z korzyściami dla osób mieszkających w pobliżu nowych instalacji. Na razie jednak kluczowe pozostają pytania o ostateczny kształt przepisów, warunki przyznawania wsparcia oraz termin uruchomienia rozwiązania.
Dla zainteresowanych gospodarstw najważniejsze jest więc rozróżnienie między zapowiedzianą możliwością otrzymania do 20 tys. zł rocznie a obowiązującym prawem. Dopóki nie zostaną określone zasady i terminy, nie można traktować tej kwoty jako pewnego ani dostępnego od razu świadczenia.