Cała Polska jest Doliną Krzemową. To może jednak zatrzymać rozwój AI nad Wisłą

Polska nie buduje jednego centralnego huba sztucznej inteligencji, lecz stawia na rozproszoną sieć 17 uzupełniających się ośrodków. Z raportu Instytutu Łączności wynika, że kluczowym wyzwaniem dla dalszego rozwoju AI w kraju staje się infrastruktura energetyczna. Bez inwestycji w sieci przesyłowe i własne źródła energii nawet najlepsze kompetencje mogą trafić na barierę nie do przeskoczenia.

Jak wynika z raportu Instytutu Łączności pt. „Analiza potencjału ośrodków rozwijających AI w Polsce”, polski ekosystem sztucznej inteligencji ma duży potencjał, ale jego dalszy wzrost wymaga pilnych inwestycji – m.in. w sieci przesyłowe i suwerenne zasoby obliczeniowe. Eksperci podkreślają, że o konkurencyjności Polski w erze AI nie przesądzi pojedynczy hub technologiczny, lecz zdolność do zbudowania odpornego ekosystemu, w którym infrastruktura cyfrowa, regionalna gospodarka i system energetyczny wzajemnie się wzmacniają.

– Polską Doliną Krzemową jest praktycznie cała Polska – powiedział Marcin Klepacki, dyrektor zakładu modelowania i analizy danych w Instytucie Łączności, opiekun merytoryczny raportu.

Siedem hubów wiodących, dziesięć wspierających

Zgodnie z „Polityką rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku” ośrodki AI dzielą się na wiodące i wspierające. Do tych pierwszych należą Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań, Trójmiasto, a od 2027 r. także Łódź i Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia. To kluczowe huby o najwyższej koncentracji mocy obliczeniowej, projektów badawczo-rozwojowych oraz kapitału. Warszawa pełni rolę „cyfrowej bramy” regionu Europy Środkowo-Wschodniej, Kraków – z superkomputerem Helios i planowaną fabryką AI Gaia – to cyfrowe centrum polskiej nauki i green AI, Wrocław specjalizuje się w Przemysłu 4.0 i deeptechu, Poznań w suwerennej AI i komputerach kwantowych (projekt PIAST-Q), Trójmiasto stawia na bezemisyjną energię z morskich farm wiatrowych, Łódź oferuje niższe koszty prowadzenia biznesu i symulator ARUZ, a GZM – dawny region przemysłu ciężkiego – ewoluuje w kierunku „AI fizycznej”, robotyki i Smart City.

Grupę ośrodków wspierających tworzy dziesięć miast: Białystok, Bydgoszcz, Gorzów Wielkopolski, Kielce, Lublin, Olsztyn, Opole, Rzeszów, Szczecin i Toruń. Ich zadaniem jest rozwój AI w niszach rynkowych – takich jak lotnictwo, obronność, rolnictwo precyzyjne czy gospodarka morska.

Specjalizacje regionalne – siła w różnorodności

Każdy z mniejszych ośrodków wnosi do krajowego ekosystemu unikalne zasoby danych i środowiska testowe. Białystok i Lublin dysponują zbiorami danych klinicznych i genomowych, Szczecin oferuje port morski jako poligon dla systemów autonomicznych, a Kielce – precyzyjne dane referencyjne z Głównego Urzędu Miar. Bydgoszcz i Rzeszów rozwijają AI w sprzężeniu z przemysłem ciężkim i obronnością, gdzie algorytmy trenuje się na danych z maszyn, silników i systemów wojskowych. Gorzów Wielkopolski, Opole i Kielce stawiają na automatyzację Przemysłu 4.0, Toruń jest krajowym punktem big data, a Olsztyn – ośrodkiem analityki danych środowiskowych i rolniczych (AgriTech, FoodTech).

– Kluczową siłą polskiego ekosystemu sztucznej inteligencji jest jego zróżnicowanie funkcjonalne i komplementarność – oceniają eksperci Instytutu Łączności. – Dopiero ich łączne funkcjonowanie pozwala mówić o realnym, operacyjnym ekosystemie AI, zdolnym do skalowania technologii w gospodarce.

Energia – hamulec, który może zadziałać

Wspólnym wyzwaniem dla ośrodków wspierających są bariery strukturalne: ograniczony dostęp do kapitału, odpływ kadr oraz niedostateczna dostępność infrastruktury o wysokiej mocy. Jednak najpoważniejszym zagrożeniem dla całego ekosystemu – w tym dla wiodących hubów – jest infrastruktura energetyczna. Autorzy raportu przestrzegają, że choć Polska jest jeszcze na wczesnym etapie, to bez zdecydowanych działań w obszarze wytwarzania energii, rozbudowy sieci przesyłowych i dystrybucyjnych oraz rozwoju OZE rynek AI może napotkać trwałe bariery wzrostu.

– Bardzo ważny w kontekście nowoczesnych technologii jest aspekt energetyczny – wskazuje Marcin Klepacki. – Z jednej strony mówimy o mocy komputerów w petaflopsach, ale z drugiej strony w przestrzeni publicznej często pojawia się informacja o megawatach. To dlatego, że za tymi komputerami musi stać moc energetyczna – dodał.

Źródło: WNP.PL, Fot. DVC Designer / Shutterstock

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu