84 proc. dorosłych Polaków pije alkohol, a co trzeci robi to regularnie. Większość badanych uważa, że reklamy piwa pomijają negatywne skutki picia.

• Z badania wynika, że 84 proc. dorosłych Polaków spożywa alkohol, a 28 proc. robi to co najmniej raz w tygodniu.
• Najczęściej wybieranym alkoholem jest piwo, które dla młodych dorosłych stanowi „bramkę wejścia” do świata alkoholu.
• Ponad połowa badanych uważa, że reklamy piwa zniekształcają rzeczywistość, pomijając zdrowotne skutki picia.
• 54 proc. respondentów uznaje reklamy piwa bezalkoholowego za pośrednią promocję alkoholu.
• Akcja Uczniowska apeluje o całkowity zakaz reklamy alkoholu oraz zaostrzenie przepisów sprzedaży.

Zdecydowana większość dorosłych Polaków deklaruje spożywanie alkoholu. Z badania przeprowadzonego przez agencję Brainlab wynika, że alkohol pije 84 proc. respondentów, a 28 proc. sięga po niego co najmniej raz w tygodniu. Wśród osób deklarujących picie alkoholu najczęściej wybieranym napojem jest piwo.

Respondenci zostali zapytani także o postrzeganie reklam alkoholu. Ponad połowa badanych, czyli 54 proc., uważa, że przekazy reklamowe nie uwzględniają negatywnych skutków spożywania alkoholu. Odpowiedzi te dotyczyły ogólnej oceny treści reklamowych obecnych w przestrzeni publicznej.

Wyniki ogólnopolskiego badania postaw i opinii w zakresie wybranych zagadnień związanych z alkoholem zostały zaprezentowane w czwartek w Sejmie. Przedstawili je członkowie Akcji Uczniowskiej, która brała udział w upowszechnianiu wyników badania. Organizacja, odnosząc się do zebranych danych, postuluje wprowadzenie zmian w przepisach, w tym zakazu reklamy alkoholu.

Skala spożycia alkoholu w Polsce

Z badania dotyczącego konsumpcji alkoholu wynika, że większość dorosłych mieszkańców Polski deklaruje jego spożywanie. Alkohol pije 84 proc. respondentów. W tej grupie 28 proc. wskazało, że sięga po napoje alkoholowe co najmniej raz w tygodniu, 30 proc. kilka razy w tygodniu, a 18 proc. kilka razy w roku. Pozostali piją rzadziej lub sporadycznie.

Respondenci zostali również zapytani o rodzaje alkoholu, które spożywają. Piwo wskazało 56 proc. badanych, wino 37 proc., wódkę 34 proc., a piwo bezalkoholowe 28 proc. Część ankietowanych deklarowała spożywanie więcej niż jednego rodzaju napoju.

Wśród osób pijących alkohol zapytano także o to, po jaki napój sięgają najczęściej. Największa grupa, obejmująca 34 proc. respondentów, wskazała piwo. Wino jako najczęściej wybierany napój wymieniło 14 proc. badanych, piwo bezalkoholowe 11 proc., a wódkę 7 proc. Pozostali respondenci wskazywali inne napoje lub nie określili jednego dominującego wyboru.

Badanie objęło także opinie na temat reklam piwa w telewizji. Ponad połowa ankietowanych, czyli 51 proc., uznała, że reklam piwa jest za dużo. W tej grupie 24 proc. odpowiedziało, że zdecydowanie jest ich za dużo, a 27 proc., że raczej za dużo. Odmienne zdanie wyraziło 24 proc. respondentów, z czego 20 proc. uznało, że reklam raczej nie jest za dużo, a 4 proc., że zdecydowanie nie jest ich za dużo. Jedna czwarta badanych, czyli 25 proc., zadeklarowała brak opinii w tej kwestii.

Reklamy a zniekształcanie rzeczywistości

Ponad połowa uczestników badania wskazała, że reklamy piwa przedstawiają obraz niepełny i pomijający negatywne konsekwencje nadmiernego spożycia alkoholu. Taką opinię wyraziło łącznie 54 proc. respondentów, przy czym połowa z tej grupy oceniła, że zniekształcenie jest wyraźne, a druga połowa uznała je za raczej zauważalne. Odmiennego zdania było 20 proc. ankietowanych, z czego większość uznała, że reklamy raczej nie zniekształcają rzeczywistości. Jednocześnie 26 proc. badanych zadeklarowało brak opinii w tej kwestii.

W badaniu zapytano również o rozróżnianie reklam piwa bezalkoholowego i alkoholowego. Umiejętność odróżnienia tych przekazów zadeklarowało 60 proc. respondentów, w tym 24 proc. wskazało odpowiedź jednoznaczną, a 36 proc. odpowiedź umiarkowaną. Brak różnicy między tymi reklamami dostrzega 18 proc. badanych, natomiast 22 proc. nie potrafiło jednoznacznie określić swojego stanowiska.

Respondenci oceniali także przekaz reklam piwa bezalkoholowego w kontekście obecności alkoholu. Na pytanie, czy reklamy piwa zero procent pokazują świat wolny od alkoholu, 54 proc. badanych odpowiedziało przecząco, uznając je za typowe reklamy piwa. Przeciwne stanowisko zajęło 23 proc. ankietowanych, a taka sama liczba osób nie miała zdania.

W badaniu pojawił się również wątek pośredniego oddziaływania reklam piwa bezalkoholowego. 54 proc. respondentów uznało, że tego rodzaju przekazy stanowią pośrednią formę promocji piwa alkoholowego, przy czym część badanych określiła to przekonanie jako jednoznaczne, a część jako raczej trafne. Z tezą tą nie zgodziło się 20 proc. ankietowanych, natomiast 26 proc. nie potrafiło jednoznacznie się do niej odnieść.

Wpływ reklam na wybory konsumentów

Podczas badania dotyczącego postrzegania reklam piwa bezalkoholowego 45 proc. respondentów wskazało, że tego typu reklamy zachęcają do zakupu piwa alkoholowego tej samej marki. W tej grupie 14 proc. odpowiedziało „zdecydowanie tak”, a 31 proc. „raczej tak”. Przeciwnego zdania było 20 proc. badanych, z czego 14 proc. wybrało odpowiedź „raczej nie”, a 6 proc. „zdecydowanie nie”. Odpowiedź „trudno powiedzieć” wskazało 35 proc. uczestników badania.

W kwestii regulacji dotyczących reklamy piwa 33 proc. ankietowanych opowiedziało się za całkowitym zakazem reklamy piwa, zarówno alkoholowego, jak i bezalkoholowego. Kolejne 16 proc. poparło zakaz reklamy piwa alkoholowego przy jednoczesnym dopuszczeniu reklamy piwa bezalkoholowego. Przeciwko wszelkim zakazom w tym obszarze było 32 proc. badanych, natomiast 18 proc. nie zajęło stanowiska.

Podczas konferencji Paweł Mrozek z Akcji Uczniowskiej odniósł się do sytuacji związanej ze spożyciem alkoholu w Polsce, mówiąc:

– Polska tonie w kryzysie alkoholowym – ocenił.

W dalszej części wystąpienia przedstawił postulaty środowiska młodzieżowego:

– Jako młodzi ludzie oczekujemy pełnego zakazu reklamy alkoholu oraz zakazu reklamy piwa „wersji zero” tej samej marki. Oczekujemy zakazu promocji takich form sprzedaży jak np. multipak. Chcemy zrównania, podniesienia akcyzy na piwo, tak jak w przypadku innych alkoholi. Chcemy wprowadzenia nocnej prohibicji na terenie całego kraju oraz wprowadzenia stref bez alkoholu. Teraz w miejscach publicznych, choć jest to zakazane, możemy spotykać osoby, które nagminnie piją – powiedział.

Mrozek poruszył także temat edukacji zdrowotnej w szkołach:

– Jako przedstawiciele młodego pokolenia chcemy też edukacji, edukacji na dobrym poziomie. Chcemy by od 1 września 2026 r. edukacja zdrowotna została wprowadzona jako przedmiot obowiązkowy do polskich szkół – dodał.

Zwrócił również uwagę na problem sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, podkreślając potrzebę ścisłego egzekwowania obowiązujących przepisów. Odnosząc się do wyników przeprowadzonego eksperymentu, wskazał:

– Z przeprowadzonego eksperymentu wynika, że w większości sklepów na terenie Warszawy, ale nie tylko w Warszawie, osobom nieletnim sprzedano alkohol bez sprawdzenia dowodu osobistego – powiedział.

Komentując dane z badania dotyczące młodych dorosłych, Paweł Mrozek zaznaczył:

– Szczególnie istotne były dla nas dane dotyczące najmłodszych dorosłych. Osoby w wieku 18–24 lata częściej niż inne deklarowały abstynencję lub bardzo niską częstotliwość picia, ale kiedy zaczynały sięgać po alkohol, to najczęstszym wyborem było piwo. To ono tworzyło „bramkę wejścia” do świata alkoholu, tę łatwą, tanią i silnie promowaną – wskazał.

Dodał również, że jego zdaniem znaczenie w tym procesie mają obowiązujące stawki akcyzy na piwo oraz stosowane promocje cenowe.

Apel do posłów

Zaapelował do posłów o przyjęcie ponad podziałami ustawy antyalkoholowej. Na najbliższym posiedzeniu Sejmu rozpatrywane będą dwa poselskie projekty nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Projekt posłów Lewicy dotyczy m.in. wprowadzenia całkowitego zakazu reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych (w tym piwa), zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach paliw, w zakładach leczniczych oraz w godzinach nocnych na terenie całego kraju (w godzinach 22.00-6.00), wprowadzenia obowiązku weryfikacji wieku przy zakupie.

Projekt posłów Polski 2050 dotyczy m.in. wprowadzenia bezwzględnego zakazu reklamy alkoholu, rozszerzenia uprawnień dla gmin do wprowadzania godzinowego zakazu sprzedaży alkoholu, podniesienia opłat za uzyskanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w handlu detalicznym.

Badanie postaw i opinii w zakresie wybranych zagadnień związanych z alkoholem przeprowadzone zostało przez agencję badawczą Brainlab w dniach 12-18 grudnia 2025 r. metodą CAWI na 1203-osobowej ogólnopolskiej próbie losowo-kwotowej pełnoletnich mieszkańców Polski. 

Źródło: PAP