Ceny artykułów codziennego użytku wzrosły w grudniu o 3,8 proc. rdr. To wyraźne spowolnienie wobec listopada i sygnał słabnącej presji cenowej.

• W grudniu 2025 r. ceny codziennych zakupów wzrosły średnio o 3,8 proc. rok do roku, wobec 4,2 proc. w listopadzie i 4,1 proc. w październiku.
• Spowolnienie dynamiki cen wynikało m.in. z silnej konkurencji pomiędzy sieciami handlowymi oraz spadku cen paliw i kosztów transportu.
• Ceny samej żywności wzrosły w grudniu o 3,1 proc. rdr., co oznacza dalsze wyhamowanie wobec poprzednich miesięcy.
• Eksperci wskazują na efekt wysokiej bazy z grudnia 2024 r. oraz globalne spadki cen surowców żywnościowych i energetycznych.
• Zdaniem analityków obserwowane dane świadczą o stopniowej normalizacji rynku po silnych szokach cenowych z lat 2022–2023.

Z analizy blisko 87 tys. cen detalicznych wynika, że w grudniu ubiegłego roku ceny codziennych zakupów były wyższe niż rok wcześniej średnio o 3,8 proc. Dane pochodzą z raportu opracowanego przez UCE Research oraz Uniwersytety WSB Merito. Zestawienie obejmuje ceny produktów dostępnych w sprzedaży detalicznej i pokazuje zmiany w ujęciu rocznym.

Raport wskazuje, że w grudniu droższe były podstawowe artykuły codziennego użytku, w tym żywność, napoje bezalkoholowe i alkoholowe, chemia gospodarcza oraz produkty dla dzieci. Średni wzrost cen tych kategorii wyniósł 3,8 proc. rok do roku. Wcześniej tempo wzrostu było wyższe: w listopadzie ceny wzrosły o 4,2 proc., a w październiku o 4,1 proc. rok do roku. Zebrane dane pokazują, że ceny w sklepach nadal są wyższe niż przed rokiem, ale dynamika ich wzrostu zmniejsza się.

– Spadek tempa wzrostu cen w sklepach detalicznych w grudniu był kontynuacją procesu zbliżania się jego poziomu do ogólnej inflacji. Podwyżki były ograniczane przede wszystkim przez konkurencję cenową pomiędzy poszczególnymi sieciami oraz znaczące spadki cen paliw, a w efekcie – kosztów transportu – zauważył dr Artur Fiks z Uniwersytetu WSB Merito.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że analiza obejmuje szeroki zakres produktów codziennego użytku i opiera się na dużej liczbie obserwacji cenowych. Dane porównawcze z poprzednich miesięcy pokazują różnice w tempie zmian cen, co pozwala na zestawienie grudniowych wyników z sytuacją z października i listopada ubiegłego roku.

Na obecne dane wpływa efekt bazy statystycznej

Dr Robert Orpych z Uniwersytetu WSB Merito zwrócił uwagę, że na obecne dane dotyczące zmian cen wpływa tzw. efekt bazy statystycznej. Jak wskazał, w grudniu 2024 roku poziom cen był relatywnie wysoki, co sprawia, że porównania rok do roku prowadzą do niższego odczytu dynamiki wzrostu w bieżącym roku. Oznacza to, że tegoroczne tempo zmian cen jest liczone względem wysokiego punktu odniesienia z poprzedniego roku.

Ekspert odniósł się również do sytuacji na rynkach międzynarodowych oraz do zachowań sieci handlowych.

– Sprzyjające otoczenie stworzyły także globalne spadki cen surowców żywnościowych oraz energetycznych. Sieci handlowe, zamiast windować marże, postawiły na walkę o wolumen sprzedaży, obawiając się, że zbyt wysokie ceny odstraszą oszczędnych konsumentów – stwierdził.

Z danych dotyczących zmian cen żywności wynika, że w grudniu ceny tej kategorii wzrosły średnio o 3,1 proc. w ujęciu rok do roku. Dla porównania, w listopadzie wzrost cen żywności wynosił 3,7 proc., a w październiku 3,6 proc. Dane te pokazują różnice w tempie zmian cen w kolejnych miesiącach końcówki roku.

Zmniejszenie tempa wzrostu cen do pozostałych kategorii

Analitycy UCE Research wskazali, że różnica pomiędzy średnim wzrostem cen wszystkich badanych kategorii produktów a zmianami cen samej żywności pozostaje widoczna, jednak jej skala jest mniejsza niż we wcześniejszych okresach. Oznacza to, że tempo zmian cen żywności i pozostałych kategorii zaczęło się do siebie zbliżać w porównaniu z wcześniejszymi latami.

Dr Robert Orpych zwrócił uwagę, że w latach 2022–2023 ceny żywności rosły szybciej niż ceny innych grup produktów. Wskazał, że było to związane m.in. z silnymi wzrostami kosztów energii oraz konsekwencjami wojny w Ukrainie, które miały wpływ na ceny zbóż i nawozów. Obecnie, według jego oceny, tempo wzrostu cen żywności w relacji do innych kategorii stopniowo się zmniejsza, a różnice między nimi są coraz mniej wyraźne.

Przytoczone dane pochodzą z cyklicznego raportu zatytułowanego „Indeks cen w sklepach detalicznych”. W ramach badania przeanalizowano 17 kategorii produktów oraz ponad 100 najczęściej kupowanych przez konsumentów artykułów codziennego użytku. Łącznie zestawiono blisko 87 tys. cen detalicznych pochodzących z ponad 40,6 tys. sklepów należących do 61 sieci handlowych.

Analiza objęła wszystkie działające na rynku dyskonty, hipermarkety, supermarkety, sieci typu convenience oraz placówki cash&carry, które docierają ze swoją ofertą do większości konsumentów w Polsce. Badanie miało charakter przekrojowy i opierało się na danych zbieranych regularnie w ramach monitorowania zmian cen w handlu detalicznym.

Źródło: UCE Research