Energa-Operator podpisała umowę z NFOŚiGW na dofinansowanie rozwoju sieci elektroenergetycznej w ramach KPO. Łączna wartość projektu to blisko 630 mln zł, z czego dotacja wynosi 470 mln zł. Środki zostaną przeznaczone na budowę i przebudowę blisko 250 km linii wysokiego napięcia, modernizację 41 transformatorów oraz wyposażenie ponad 17 tys. stacji średniego napięcia w inteligentne koncentratory.
- Modernizacja obejmie kluczową infrastrukturę sieci wysokiego i średniego napięcia. Powstanie i zostanie przebudowanych blisko 250 km linii energetycznych, wymienionych zostanie 41 transformatorów dla 24 głównych punktów zasilania.
- Ponad 17 tys. stacji średniego napięcia zyska inteligentne koncentratory. Umożliwi to skomunikowanie liczników zdalnego odczytu na terenach wiejskich z centralną bazą pomiarową Energa-Operator. Spółka zakłada objęcie zdalnym pomiarem wszystkich klientów najpóźniej do końca 2026 roku.
- Wdrożone zostaną funkcjonalności inteligentnej sieci Smart Grid. Pozwolą one na monitorowanie obciążeń w czasie rzeczywistym, dynamiczną zdalną zmianę konfiguracji sieci oraz kontrolę przepływu mocy czynnej i biernej. Dla odbiorców oznacza to stabilniejsze napięcie i mniejsze ryzyko przerw w dostawie.
Projekt obejmuje kilkadziesiąt zadań inwestycyjnych na zaawansowanym etapie realizacji. W ramach inwestycji powstanie i zostanie przebudowanych blisko 250 km linii energetycznych, głównie wysokiego napięcia – to kluczowy element systemu, który odpowiada za przesył energii na duże odległości i zasilanie całych regionów. Wymienionych zostanie 41 transformatorów wysokiego napięcia dla 24 głównych punktów zasilania na jednostki o większej mocy. Dodatkowo wybudowany zostanie jeden nowy główny punkt zasilania, a dziewięć kolejnych zostanie przebudowanych.
Tak rozległa modernizacja sieci wysokiego napięcia, która jest kluczowa dla zasilania odbiorców, pozwoli nie tylko na znaczną poprawę niezawodności dostaw energii elektrycznej, ale również na ograniczenie strat przesyłowych. Dla mieszkańców oznacza to mniejsze ryzyko awarii i przerw w dostawie prądu, szczególnie w okresach wzmożonego zapotrzebowania. Dzięki zwiększeniu efektywności energetycznej oraz możliwości przyłączania niskoemisyjnych źródeł energii, ograniczona zostanie również emisja gazów cieplarnianych.
Rewolucja w pomiarach
Przełomową zmianą technologiczną będzie wyposażenie ponad 17 tys. stacji średniego napięcia w zestawy koncentratorowo-bilansujące. Umożliwi to skomunikowanie liczników zdalnego odczytu na terenach wiejskich z centralną bazą pomiarową Energa-Operator. Realizacja tego zadania będzie miała znaczny wpływ na plany spółki, które zakładają objęcie zdalnym pomiarem wszystkich klientów najpóźniej do końca 2026 roku.
Liczniki zdalne oferują nie tylko możliwość bieżącego przesyłania odczytów zużycia, ale zapewniają szerszy wgląd w sieć niskiego napięcia, która jest ostatnim odcinkiem drogi, jaką energia trafia do odbiorców. LZO pozwalają na monitorowanie jej parametrów oraz łatwiejszą lokalizację i usuwanie awarii. Dla prosumentów oznacza to możliwość precyzyjnego rozliczania nadwyżek energii oddawanej do sieci, a dla operatora – lepsze zarządzanie przepływami energii w czasie rzeczywistym.
Smart Grid. Monitorowanie w czasie rzeczywistym i kontrola przepływu mocy
W ramach projektu wdrożone zostaną również funkcjonalności inteligentnej sieci dystrybucyjnej Smart Grid. Pozwolą one na monitorowanie i wizualizację obciążeń w czasie rzeczywistym, dynamiczną zdalną zmianę konfiguracji sieci, a także planowanie jej rozwoju z uwzględnieniem elastyczności rozproszonych zasobów energetycznych. Dla lepszej bieżącej współpracy sieci z odnawialnymi źródłami energii istotna będzie też wprowadzona funkcja kontroli przepływu mocy czynnej i biernej.
To oznacza, że sieć będzie mogła automatycznie reagować na zmienne warunki pogodowe – gdy słoneczne południe powoduje gwałtowny wzrost produkcji z fotowoltaiki, system będzie w stanie przekierować nadwyżki energii tam, gdzie są potrzebne, lub przygotować sieć na zwiększone obciążenie. Dla odbiorców końcowych przekłada się to na stabilniejsze napięcie i mniejsze ryzyko przerw w dostawie.
Przyznane dofinansowanie pochodzi z części dotacyjnej Krajowego Planu Odbudowy. W uroczystości zawarcia umowy w siedzibie NFOŚiGW udział wziął m.in. Krzysztof Bolesta, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. To nie jedyne wsparcie, jakie Energa-Operator otrzymała w ramach KPO. Dotychczas spółka pozyskała już ponad 9,4 mld zł w ramach nisko oprocentowanej pożyczki na największy w swojej historii program inwestycyjny, którego łączne nakłady wyniosą przeszło 40 mld zł do 2035 roku.
Dla polskiego systemu energetycznego to kluczowe inwestycje. Sieć dystrybucyjna w Polsce przez lata nie nadążała za dynamicznym rozwojem odnawialnych źródeł energii, zwłaszcza fotowoltaiki. W wielu regionach brakowało mocy przyłączeniowych, a przestarzała infrastruktura była przyczyną awarii. Dzięki środkom z KPO operatorzy tacy jak Energa mogą nadrobić te zaległości i przygotować sieć na dalszy rozwój elektromobilności, pomp ciepła i magazynów energii.
Energa-Operator inwestuje na przyszłość
Projekt realizowany jest głównie na obszarach wiejskich, ale także w gminach miejskich, jeśli infrastruktura bezpośrednio zasila i oddziałuje na obszary wiejskie. To sygnał, że transformacja energetyczna nie omija mniejszych miejscowości. Dla mieszkańców wsi oznacza to nie tylko możliwość przyłączenia instalacji fotowoltaicznej czy pompy ciepła, ale także większą niezawodność dostaw prądu w codziennym życiu i w działalności gospodarczej.
Jak podkreślają przedstawiciele spółki, inteligentna sieć to fundament nowoczesnej energetyki. Dzięki inwestycjom wspieranym z KPO Energa-Operator staje się jednym z kluczowych graczy w budowaniu infrastruktury, która nie tylko nadąża za zmianami, ale je umożliwia. W perspektywie najbliższych lat mieszkańcy województw, w których realizowane są inwestycje, powinni odczuć realną poprawę jakości dostaw energii elektrycznej – zarówno pod względem stabilności, jak i dostępności mocy dla nowych instalacji OZE.
Opracowano na podstawie: informacji prasowej Energa-Operator, danych NFOŚiGW, wypowiedzi Krzysztofa Bolesty, sekretarza stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, oraz materiałów dotyczących Krajowego Planu Odbudowy.