30 kwietnia 2026 roku Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdził projekt przepustowości przyrostowej na granicy Polska‑Ukraina. Otwiera to drogę do aukcji, która odbędzie się 6 lipca. Do przetargu trafią dwa poziomy nowych mocy: 2,5 oraz 3,7 miliarda metrów sześciennych gazu rocznie. Ich uruchomienie planowane jest na lata 2030 i 2032. Decyzja o budowie nowej infrastruktury zapadnie wyłącznie wtedy, gdy użytkownicy systemu złożą wiążące oferty.
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wspólny wniosek polskiego operatora GAZ-SYSTEM oraz ukraińskiego LLC Gas Transmission System Operator of Ukraine (GTSOU). Regulator uznał, że propozycja spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 28 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) 2017/459 – czyli tzw. NC CAM (Network Code on Capacity Allocation Mechanisms).
Przepustowość przyrostowa (incremental capacity) to mechanizm przewidziany w unijnych regulacjach. Polega na tym, że operatorzy systemów przesyłowych proponują rynkowi nowe, dodatkowe moce przesyłowe, które nie istniały wcześniej. Decyzja o ich budowie zapada jednak dopiero wtedy, gdy użytkownicy systemu (np. firmy handlujące gazem) złożą wiążące oferty w aukcji. Bez potwierdzonego popytu inwestycja nie zostanie zrealizowana.
Zatwierdzony przez Prezesa URE projekt stanowi odpowiedź GAZ-SYSTEM i GTSOU na niewiążące zgłoszenia zapotrzebowania rynku. Badanie zapotrzebowania zostało przeprowadzone w 2025 roku zgodnie z NC CAM. Na jego podstawie operatorzy opracowali wstępną propozycję, która przeszła następnie konsultacje rynkowe. 7 kwietnia 2026 roku GAZ-SYSTEM złożył wniosek o zatwierdzenie do polskiego regulatora. Analogiczny wniosek został złożony przez GTSOU do ukraińskiego Narodowego Urzędu Regulacji Energetyki (NEURC) w celu uzyskania skoordynowanych decyzji po obu stronach granicy.
Dwa poziomy przepustowości
Do aukcji udostępnione zostaną dwa poziomy przepustowości przyrostowej.
Poziom oferty 1: 3 095 890 kWh/h w latach gazowych 2030/2031 – 2044/2045. To oznacza przepustowość około 27,1 GWh rocznie (przy założeniu 8760 godzin w roku). W przeliczeniu na metry sześcienne – około 2,5 mld m sześc. gazu rocznie, bo 1 kWh gazu to około 0,095 m sześc. (wartość opałowa około 10,5 kWh/m sześc.).
Poziom oferty 2: 4 520 000 kWh/h w latach gazowych 2032/2033 – 2046/2047. To przepustowość około 39,6 GWh rocznie, czyli około 3,7 mld m sześc. gazu rocznie.
Oba poziomy różnią się nie tylko wielkością, ale także terminem uruchomienia. Poziom 1 miałby być dostępny od roku gazowego 2030/2031 (czyli od października 2030 do września 2031). Poziom 2 – od 2032/2033. Okres obowiązywania umów dla obu poziomów to 15 lat. Dla poziomu 1 do roku 2045, dla poziomu 2 do roku 2047.
– Procedura incremental pozostaje dla nas kluczowym narzędziem weryfikacji realnego, długoterminowego popytu na usługi przesyłowe. Rozwój zdolności eksportowych w kierunku Ukrainy oznacza konieczność realizacji dodatkowych inwestycji w infrastrukturę, które mogą zostać podjęte wyłącznie w oparciu o wiążące zobowiązania rynkowe. Dzisiejsza decyzja regulatora pozwala przejść do etapu, w którym rynek w praktyce potwierdzi skalę tego zapotrzebowania – powiedział Sławomir Hinc, prezes zarządu GAZ-SYSTEM.
Przepustowość dotyczy punktu połączenia międzysystemowego oznaczonego jako GCP GAZ-SYSTEM/UA TSO. To fizyczny punkt, w którym gazociągi polskie łączą się z ukraińskimi. Obecnie główne połączenie znajduje się w Hermanowicach (województwo podkarpackie), gdzie gazociąg polskiej sieci przesyłowej (relacja Jarosław – Drozdowicze) łączy się z ukraińskim systemem w kierunku Lwowa. Jest to jeden z kluczowych punktów dla przesyłu gazu do Ukrainy od 2022 roku, gdy kraj ten odciął się od rosyjskiego gazu.
Według danych GAZ-SYSTEM, obecna przepustowość techniczna na granicy Polska-Ukraina w kierunku eksportu z Polski do Ukrainy wynosi około 1,5 mld m sześc. rocznie (w zależności od konfiguracji i ciśnień). W 2025 roku wykorzystanie tej przepustowości było zmienne – w okresach dużego zapotrzebowania (zima 2024/2025) sięgało 95 procent, w okresach letnich spadało do 40-50 procent. Nowa przepustowość przyrostowa – nawet 3,7 mld m sześc. – zwiększyłaby łączne możliwości eksportowe do około 5,2 mld m sześc. rocznie.
Aukcja na Platformie GSA
Aukcja zostanie przeprowadzona 6 lipca 2026 roku na Platformie GSA. Platforma GSA to internetowa platforma aukcyjna, której właścicielem jest Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Platforma służy do przeprowadzania aukcji na przepustowość w punktach połączeń międzysystemowych przez wielu europejskich operatorów przesyłowych.
Warunkiem udziału jest rejestracja u obu operatorów systemów przesyłowych – czyli w GAZ-SYSTEM i GTSOU – oraz akceptacja Ogólnych Warunków Umownych dla projektu incremental. Procedura rejestracji dla podmiotów spoza Polski i Ukrainy (np. niemieckich czy austriackich firm handlowych) wymaga również uzyskania numeru identyfikacji podatkowej w jednym z tych krajów lub ustanowienia przedstawiciela podatkowego.
Rola ukraińskiego regulatora
Analogiczny wniosek GTSOU został złożony do NEURC – ukraińskiego odpowiednika URE. NEURC działa w warunkach wojny, ale nadal funkcjonuje. W kwietniu 2026 roku ukraiński regulator wydał decyzję ramową dopuszczającą procedurę incremental dla granicy z Polską. Ostateczne zatwierdzenie projektu przez NEURC (analogiczne do polskiego) jest spodziewane w pierwszej połowie czerwca 2026 roku. Bez niego aukcja nie może się odbyć w trybie skoordynowanym. Ukraina od 2017 roku jest częścią unijnego systemu prawnego w zakresie gazu (Tzw. Acquis communautaire). GTSOU działa na zasadach unbundlingu (rozdzielenie przesyłu od handlu) i stosuje te same kodeksy sieci co operatorzy z UE, w tym NC CAM. Procedura incremental jest więc identyczna jak w Polsce.
Adnotacja redakcji: W poprzedniej wersji tekstu błędnie wskazano, że Platforma GSA jest obsługiwana przez spółkę joint venture. Platforma GSA stanowi produkt własny Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. i to on jest jej wyłącznym właścicielem. Informację w tym zakresie prostujemy.