Naukowcy z MIT od 15 lat pracują nad geotermią nowej generacji. Kluczem jest żyrotron – urządzenie wiercące falami milimetrowymi, które topi skały na głębokość do 20 kilometrów. Firma Quaise Energy buduje pierwszą elektrownię 50 MW. Docelowo MAE prognozuje 800 GW mocy do 2050 roku. Niezależna od pogody, bez emisji i o małym śladzie powierzchniowym.
- Cała technologia opiera się na żyrotronie, który za pomocą fal milimetrowych wytwarza temperaturę topnienia najtwardszych skał, tworząc otwór wiertniczy teoretycznie do głębokości 20 kilometrów. Energia przekazywana jest bezprzewodowo, co eliminuje tradycyjne żerdzie i przewody mechaniczne.
- Zaletą nowej geotermii jest ciągłe wytwarzanie energii przez całą dobę, niezależnie od pogody – w przeciwieństwie do wiatru i słońca. Instalacja na powierzchni zajmuje około 100 metrów kwadratowych, nie wyróżniając się z otoczenia.
- W Stanach Zjednoczonych technologia zyskuje ponadpartyjne poparcie – Kongres uchwalił ulgi podatkowe dla geotermii, nawet po ich odwołaniu dla wiatru i słońca. Quaise Energy pozyskuje miliony dolarów od prywatnych inwestorów, a Fervo Energy (wykorzystująca know-how z wierceń ropy i gazu) zamknęła rundę serii E na 462 mln dolarów, zwiększając całkowite finansowanie do 1,5 mld dolarów. Wśród inwestorów są Google i Liberty Mutual.
Podczas gdy globalna gospodarka zmaga się z kryzysem energetycznym związanym z zablokowaniem arabskich cieśnin, którymi przepływa ropa naftowa i gaz ziemny, a ceny tych surowców systematycznie pną się w górę, tymczasem na amerykańskim uniwersytecie Massachusetts Institute of Technology (MIT) od blisko 15 lat trwają przygotowania do rozwiązania tego problemu. Geotermalne rozwiązanie energetyczne zainicjowane zostało podczas trwających już od całych dziesięcioleci badań nad fuzją jądrową, która zmierza w tym samym kierunku. Kosztowne, skomplikowane i technologicznie trudne w praktyce fuzyjne eksperymenty, mimo sukcesów i zapowiedzi nadal są jeszcze w fazie projektów,
Jednym z elementów technologii fuzyjnej jest utrzymanie procesu syntezy energetycznej plazmy zawieszonej w powietrzu, do czego używano fal milimetrowych. W 2008 roku naukowcy z Plasma Science and Fusion Center (PSFC) wynaleźli wiercenie falami milimetrowymi, korzystając ze wsparcia jednego z pierwszych grantów MITEI na innowacje zalążkowe. Technologia ta, która może być szczególnie przydatna w instalacjach geotermalnych w skałach supergorących i głębokich, jest komercjalizowana przez spółkę wydzieloną MIT, Quaise Energy.
Nowa generacja
Cała technologia nowej geotermii oparta jest na urządzeniu wiertniczym żyrotronie, który przy pomocy fal milimetrowych wytwarza temperaturę topnienia najtwardszych skał, tworząc w ten sposób otwór wiertniczy teoretycznie do głębokości 20 kilometrów. Energia żyrotronu wiercącego ten otwór przekazywana jest bezprzewodowo unikając dotychczasowych żerdzi i innych przewodów mechanicznych. Prace wdrożeniowe są już tak zaawansowane, że firma Quais Energy aktualnie realizuje budowę pierwszej elektrowni o mocy 50 MW.
Jeszcze w tym roku ma być odwiercony otwór, który pozwoli na sprawdzenie warunków podpowierzchniowych, które mają osiągnąć temperaturę ponad 300 stopni Celsjusza. Kolejną zaletą tej technologii jest ciągły sposób wytwarzania energii przez całą dobę niezależnie od panującej pogody. Na dodatek instalacja ta na powierzchni zajmuje ok. 100 metrów kwadratowych, niczym nie wyróżniając się od otoczenia.
Najnowszym wydarzeniem w tej branży był Szczyt Geotermalny: Przyspieszenie technologii geotermalnych, projektów i przepływu transakcji, zorganizowanej przez MIT Energy Initiative (MITEI) i Clean Air Task Force(CATF), który odbył się 5 marca 2026 roku w Bostonie stolicy stanu Massachusetts. W posumowaniu wspomnianej konferencji stwierdzono, że istnieje możliwość wykonania stu tysięcy, a może nawet setek tysięcy odwiertów, w tysiącach elektrowni. Jest to ogromne przedsięwzięcie o inwestycjach potrzebnych do osiągnięcia prognozowanego przez Międzynarodową Agencję Energetyczną globalnego potencjału rynkowego dla geotermii nowej generacji, wynoszącego około 800 GW mocy zainstalowanej do 2050 roku.
Poparcie dla nowej geotermii
W Stanach Zjednoczonych dla technologii tej istnieje zgodne poparcie Republikanów i Demokratów oraz prezydenta. Kongres dla tego rodzaju geotermii uchwalił ulgi podatkowe mimo, że zostały one odwołane dla energetyki wiatrowej i słonecznej. Do firmy Quais Energy napływają miliony dolarów od inwestorów prywatnych, którzy chcą mieć udziały w przyszłych jej zyskach.
Niezależnie od tego Quaise stara się o 100 milionów dolarów finansowania w ramach serii B na wsparcie swojej pierwszej komercyjnej elektrowni. Firma stara się pozyskać kolejne 100 milionów dolarów w formie dotacji i zadłużenia na projekt, który planuje uruchomić do 2030 roku. Podpisała już umowę zakupu energii elektrycznej na początkowe 50 MW z nieujawnionym klientem i pracuje nad zawarciem umów na dodatkowe 200 MW w przyszłości.
Geotermia nowej generacji
Rewelacyjnym rozwiązaniom geotermalnym sprzyja energetyczne zapotrzebowanie Stanów Zjednoczonych, które domagają się nowych źródeł energii elektrycznej, zwłaszcza w ramach projektów, które mogą wytwarzać energię przez całą dobę i bez emisji dwutlenku węgla. Energia geotermalna nowej generacji, dysponuje szerokim wachlarzem rozwiązań obejmujących szereg udoskonaleń w stosunku do systemów konwencjonalnych, Nie mniej możliwości realizacji tego rodzaju projektów prawie w każdym miejscu na naszym globie sprawia, że jest to rozwiązanie nie tylko dla USA, ale możliwe jest też dla każdego kraju, który potrzebuje większej ilości energii.
Jej przyszłość wydaje się być bardziej pewna, aniżeli wszystkich innych dotąd odnawialnych źródeł energii. Formalna przewaga pod tym względem nowej geotermalnej generacji polega na tym, że nikt jej nie nakazuje i nie stwarza administracyjnych warunków dla jej stosowania. Najważniejszą jej zaletą jest jej ekonomiczna i technologiczna sprawność, co inwestorzy bardziej cenią od wszelkich nakazów, zakazów i innych prawnych środków przymusu w tej branży.
Ropa naftowa dla nowej geotermii
Fervo Energy, firma z Houston, która wykorzystuje wiedzę i technologię w zakresie wierceń ropy naftowej i gazu ziemnego do ujarzmienia energii geotermalnej, niedawno zamknęła rundę finansowania serii E w wysokości 462 milionów dolarów, zwiększając całkowite finansowanie do 1,5 miliarda dolarów. Wśród inwestorów w obecnej rundzie znaleźli się inwestorzy venturecapital, Google i Liberty Mutual Investments. Różnorodność fundatorów oraz połączenie kapitału własnego, dłużnego i grantowego w udanych działaniach Fervo w zakresie pozyskiwania kapitału od 2024 roku były postrzegane jako pozytywne wskaźniki dla branży.
Fot. Quaise Energy