22 maja 2026 roku JSW SA podpisała z Ministerstwem Energii umowę dotacyjną, która uruchomiła program Jednorazowych Odpraw Pieniężnych. Już pierwszego dnia z pakietu dobrowolnych odejść skorzystało 526 osób. To pierwszy etap procesu, który docelowo obejmie 1156 pracowników. Każdy, kto zdecyduje się na udział w programie, otrzyma 170 tysięcy złotych.
JSW SA to Jastrzębska Spółka Węglowa, jeden z największych producentów węgla koksowego w Unii Europejskiej. Spółka zatrudnia kilkanaście tysięcy pracowników w swoich kopalniach na Górnym Śląsku. Program jednorazowych odpraw jest elementem szerszego planu transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego, który będzie realizowany w latach 2026-2031. Rozwiązania te zostały zapisane w znowelizowanej ustawie o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego i są finansowane z budżetu państwa.
Z programu dobrowolnych odejść mogą skorzystać wszyscy pracownicy JSW SA, którzy spełniają dwa podstawowe warunki. Po pierwsze, muszą posiadać co najmniej trzyletni staż pracy w spółce. Po drugie, do uzyskania prawa do emerytury musi im pozostać nie mniej niż rok. Oznacza to, że program skierowany jest do osób w wieku przedemerytalnym, które chcą zakończyć pracę w górnictwie wcześniej, otrzymując jednorazowe świadczenie.
Wysokość odprawy wynosi 170 tysięcy złotych dla każdego pracownika, niezależnie od stażu pracy (pod warunkiem spełnienia minimalnego trzyletniego okresu zatrudnienia) czy zajmowanego stanowiska. To kwota brutto, czyli przed opodatkowaniem i obciążeniami składkowymi. Pracownik otrzymuje ją w formie jednorazowej wypłaty po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku i podpisaniu porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę.
Kolejne etapy i skala programu
Pierwszego dnia z pakietu dobrowolnych odejść skorzystało 526 osób. To pierwszy etap procesu. W sumie z jednorazowych odpraw może skorzystać 1156 pracowników. Program nie ogranicza się jednak tylko do JOP-ów. Obejmuje również urlopy górnicze, które są drugim narzędziem osłonowym dla załogi.
Łącznie programem (jednorazowe odprawy pieniężne i urlopy górnicze) objętych zostanie 4248 pracowników JSW SA. Szacunkowy koszt całego programu w 2026 roku wyniesie około 500 milionów złotych. Środki pochodzą z budżetu państwa, a ich uruchomienie umożliwiła umowa dotacyjna podpisana 22 maja między spółką a Ministerstwem Energii.
Urlopy górnicze jako alternatywa
Oprócz jednorazowych odpraw pieniężnych, program osłonowy przewiduje również urlopy górnicze. To rozwiązanie dla tych pracowników, którzy nie chcą lub nie mogą skorzystać z odprawy, ale chcą stopniowo wygaszać swoją aktywność zawodową przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Urlop górniczy oznacza zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy przy zachowaniu prawa do świadczeń socjalnych i części wynagrodzenia. Szczegółowe zasady przyznawania urlopów górniczych wynikają z ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego i są one realizowane równolegle z programem JOP.
Transformacja sektora w liczbach
Program jednorazowych odpraw i urlopów górniczych jest elementem transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego, która potrwa do 2031 roku. W tym czasie JSW SA będzie stopniowo redukować zatrudnienie poprzez odejścia dobrowolne, jednocześnie inwestując w nowe obszary działalności. Rząd, poprzez Ministerstwo Energii, finansuje program osłonowy z budżetu państwa, co ma złagodzić społeczne skutki transformacji.
Celem programu jest umożliwienie pracownikom w wieku przedemerytalnym godnego zakończenia kariery zawodowej. Jednorazowa odprawa w wysokości 170 tysięcy złotych ma stanowić rekompensatę za wcześniejsze zakończenie pracy i pomoc w okresie przejściowym do momentu uzyskania emerytury. Z programu mogą skorzystać wyłącznie pracownicy JSW SA, którzy spełniają kryterium stażu i wieku. Osoby zatrudnione krócej niż trzy lata lub te, którym do emerytury pozostało mniej niż rok, nie kwalifikują się do udziału w programie.