KGHM planuje na terenie gminy Kotla prace badawcze w poszukiwaniu miedzi – to dokończenie eksploracji rozpoczętej w latach 70. XX wieku. W 2026 roku koncern wykona 6 odwiertów w pobliżu Skidniówka, Skidniowa, Cebra i Zabiela, a w latach 2027-2028 kolejne 13. Prace są tymczasowe – każdy odwiert trwa od 3 do 6 miesięcy, a po jego zakończeniu teren podlega pełnej rekultywacji.
- KGHM wierci w gminie Kotla, by potwierdzić wartość złóż i możliwość ich przyszłego zagospodarowania. Objęte badaniami obszary są zgodne z przyznanymi koncesjami naturalnym kierunkiem rozwoju Polskiej Miedzi. Lokalizacje zatwierdza Urząd Górniczy po opinii gminy, a przesunięcie otworu może zaburzyć ocenę wyników.
- Prace są tymczasowe – odwiert trwa 3-6 miesięcy, po czym teren wraca do stanu sprzed wiercenia. KGHM zapewnia, że po zakończeniu prac nie pozostają żadne trwałe elementy infrastruktury. Oprócz wierceń zaplanowano także krótkotrwałe powierzchniowe pomiary geofizyczne, które nie ingerują w grunt.
- Rozpoczęcie prac planowane jest na przełom kwietnia i maja 2026 roku. W kolejnych latach koncern wykona maksymalnie 13 odwiertów. Wszystkie działania prowadzone będą z poszanowaniem prawa, na podstawie koncesji Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz uzgodnień z samorządem.
W ramach posiadanych koncesji eksploracyjnych, KGHM planuje wykonać w 2026 roku na terenie gminy Kotla 6 otworów wiertniczych w pobliżu miejscowości Skidniówek, Skidniów, Ceber i Zabiele. Rozpoczęcie prac planowane jest na przełom kwietnia i maja 2026 roku. W kolejnych latach, czyli w okresie 2027-2028, Polska Miedź planuje wykonanie maksymalnie do 13 odwiertów na obszarze gminy. Łącznie w perspektywie najbliższych trzech lat w samej tylko gminie Kotla powstanie 19 otworów badawczych, z których każdy dostarczy kluczowych informacji o budowie geologicznej i potencjalnych zasobach rudy miedzi.
To nie są przypadkowe lokalizacje. Dokumenty określające warunki techniczne, środowiskowe i lokalizacyjne odwiertu badawczego podlegają zatwierdzeniu przez Urząd Górniczy, po jego wcześniejszym zaopiniowaniu przez gminę. Przy doborze lokalizacji badawczych otworów wiertniczych ważne jest zachowanie regularności ich wzajemnego rozmieszczenia. Przesunięcie ustalonego miejsca wykonania otworu może powodować problemy przy ocenie uzyskiwanych wyników. Z tego powodu istotna jest możliwość realizacji robót w konkretnych lokalizacjach. Pod wykonanie zaprojektowanych otworów dobiera się zazwyczaj kilka alternatywnych nieruchomości sąsiadujących ze sobą, zapewniających zachowanie przyjętej siatki wierceń. Wykonanie otworu wiertniczego wiąże się z czasowym zajęciem działki na podstawie umów najmu zawartych z właścicielami.
Wiercenie trwa od 3 do 6 miesięcy. Potem teren wraca do stanu pierwotnego
KGHM zapewnia, że wszystkie prace prowadzone będą z poszanowaniem prawa, na podstawie przyznanych koncesji Ministerstwa Klimatu i Środowiska, pozwoleń, uzgodnień i opinii samorządu, z dbałością o komfort mieszkańców i ochronę środowiska. Po zakończeniu wiercenia teren podlega rekultywacji, czyli przywróceniu do stanu pierwotnego. Wiertnia stanowi zatem tymczasowy element krajobrazu i jest usuwana zaraz po wykonaniu otworu. Sama realizacja otworu trwa zwyczajowo od 3 do maksymalnie 6 miesięcy z uwzględnieniem czasu niezbędnego na rekultywację.
Dla mieszkańców gminy Kotla oznacza to, że ekipy wiertnicze pojawią się w ich sąsiedztwie na okres kilku miesięcy, po czym teren wróci do stanu sprzed wierceń. W praktyce oznacza to, że po zakończeniu prac nie będzie śladu po prowadzonych badaniach – zlikwidowane zostaną tymczasowe drogi dojazdowe, uporządkowany teren wokół odwiertu, a powierzchnia gruntu zostanie przywrócona do pierwotnego przeznaczenia. KGHM ma wieloletnie doświadczenie w tego typu pracach, przeprowadzonych już na terenie całego Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego.
Obok otworów wiertniczych, w ramach prac koncesyjnych zaplanowano wykonanie powierzchniowych pomiarów geofizycznych. Prace te są pracami krótkotrwałymi, nieingerującymi w grunt i wiążą się z rozstawieniem sond pomiarowych i czujników rejestrujących. Po wykonaniu pomiaru sprzęt jest usuwany. Geofizyka pozwala na uzyskanie informacji o budowie geologicznej na dużych obszarach bez konieczności wiercenia – to szybsza i tańsza metoda wstępnego rozpoznania. W przypadku gminy Kotla pomiary geofizyczne będą uzupełnieniem badań wiertniczych, dostarczając danych o strukturze skał na większej głębokości.
Pomiary geofizyczne nie wymagają czasowego zajmowania działek na tak długo jak wiercenia. Sondy i czujniki są rozstawiane na powierzchni gruntu na kilka dni lub tygodni, po czym są demontowane. To rozwiązanie minimalizuje uciążliwości dla mieszkańców i rolników, jednocześnie dostarczając cennych danych geologicznych.
Naturalny kierunek rozwoju Polskiej Miedzi
KGHM posiada koncesje na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż rud miedzi na obszarze gminy Kotla, wydane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. To nie są nowe koncesje – firma ubiegała się o nie od lat, a ich uzyskanie było poprzedzone szczegółowymi analizami geologicznymi i środowiskowymi. Obszar gminy Kotla, zgodnie z dokumentacją geologiczną, znajduje się w zasięgu tzw. monokliny przedsudeckiej, gdzie występują złoża miedzi o dużym potencjale ekonomicznym. Badania prowadzone w latach 70. XX wieku wykazały tam obecność rudy, ale z powodów politycznych i ekonomicznych nie były kontynuowane. Dziś, w obliczu rosnącego zapotrzebowania na miedź – kluczowy surowiec dla transformacji energetycznej, elektromobilności i cyfryzacji – KGHM wraca do tych terenów, by zweryfikować i udokumentować zasoby.
Koncesje przyznane KGHM dają firmie prawo do prowadzenia prac badawczych, ale nie oznaczają automatycznej zgody na wydobycie. Ewentualna decyzja o budowie kopalni będzie wymagała odrębnych pozwoleń, w tym decyzji środowiskowej i koncesji na wydobycie. Na tym etapie chodzi wyłącznie o rozpoznanie, czy złoże w ogóle istnieje i czy jego eksploatacja byłaby opłacalna.
Miedź kluczowym surowcem krytycznym
Miedź została uznana przez Unię Europejską za surowiec krytyczny – to znaczy taki, który jest niezbędny dla gospodarki i którego bezpieczeństwo dostaw jest zagrożone. Transformacja energetyczna, rozwój elektromobilności, budowa sieci przesyłowych, magazynów energii i infrastruktury cyfrowej będą wymagały ogromnych ilości miedzi. Według szacunków Międzynarodowej Agencji Energetycznej, do 2040 roku zapotrzebowanie na miedź w samym tylko sektorze energetycznym wzrośnie o 40 proc. Polska, dzięki KGHM, jest jednym z największych producentów miedzi w Europie i na świecie. Utrzymanie i rozwijanie tej pozycji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa surowcowego nie tylko Polski, ale całej Unii Europejskiej.
Badania w gminie Kotla wpisują się w tę strategię. Potwierdzenie i udokumentowanie nowych złóż miedzi pozwoli KGHM na planowanie długoterminowego rozwoju, nawet jeśli decyzja o ich eksploatacji zapadnie dopiero za kilkanaście lat. Dla mieszkańców gminy oznacza to potencjalne miejsca pracy i rozwój lokalnej infrastruktury, choć na razie jest za wcześnie, by mówić o konkretnych korzyściach.
Informacje dla mieszkańców. KGHM zapewnia o poszanowaniu prawa i dbałości o środowisko
KGHM zapewnia, że wszystkie prace prowadzone będą z poszanowaniem prawa, na podstawie przyznanych koncesji Ministerstwa Klimatu i Środowiska, pozwoleń, uzgodnień i opinii samorządu, z dbałością o komfort mieszkańców i ochronę środowiska. Firma deklaruje, że przed rozpoczęciem wierceń poinformuje mieszkańców o szczegółowych lokalizacjach i harmonogramie prac. Właściciele działek, na których planowane są odwierty, zostaną zaproszeni do zawarcia umów najmu na czas trwania badań.
Dla rolników, którzy będą mieli na swoich polach otwory wiertnicze, oznacza to okresową niedogodność – zajęcie części pola na czas wiercenia i dojazd ciężkiego sprzętu. KGHM deklaruje, że po zakończeniu prac teren zostanie przywrócony do stanu pierwotnego, a rolnicy otrzymają odszkodowanie za utracony plon. W praktyce, w przeszłości takie odwierty nie powodowały trwałych szkód w gruntach rolnych, a rekultywacja przywracała pola do stanu sprzed wierceń.
Opracowano na podstawie: informacji prasowej KGHM Polska Miedź S.A., danych o koncesjach Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz materiałów dotyczących planowanych prac badawczych w gminie Kotla.