Mikrofirmy pozostają w tyle w transformacji AI

Według najnowszego Barometru AI EFL, tylko 24% polskich MŚP jest gotowych na wdrożenie rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Niemal połowa firm (46%) nie posiada wystarczających kompetencji i zasobów, by rozpocząć takie projekty, a mikroprzedsiębiorstwa wypadają pod tym względem najgorzej – aż 59% z nich nie jest przygotowanych do korzystania z AI.

  • W porównaniu z początkiem 2025 roku odsetek firm gotowych do wdrożeń AI spadł o 5 punktów procentowych, z 29% do 24%.
  • Najwyższy poziom przygotowania do AI mają średnie firmy (50–249 pracowników) – 52% z nich ocenia swoją gotowość jako wysoką, podczas gdy mikroprzedsiębiorstwa w 59% oceniają swoją gotowość jako niską lub bardzo niską.
  • Branże kreatywne i marketingowe są najlepiej przygotowane do wdrożeń AI (47%), a ICT zajmuje drugie miejsce (40%). Najgorzej wypadają sektor transportu i logistyki – aż 80% firm ocenia swój poziom wiedzy i kompetencji jako niski lub bardzo niski.
  • Większość polskich MŚP (70%) realizuje projekty AI wyłącznie własnymi zasobami personalnymi, a 90% inwestycji finansuje z kapitału własnego. Tylko 8% firm korzysta z kredytów lub pożyczek, a niespełna 1% z dotacji UE.
  • Główny wskaźnik Barometru AI wyniósł 67,8 pkt., co oznacza niewielką poprawę w porównaniu z I półroczem (66,8 pkt.), pokazując, że warunki rozwoju AI w polskich MŚP pozostają korzystne, mimo problemów z gotowością technologiczną i kadrową.

Gotowość polskich małych i średnich przedsiębiorstw do wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji spada. Z Barometru AI na II półrocze 2025 roku, przygotowanego przez EFL, wynika, że 24% firm w Polsce jest obecnie gotowych na wykorzystanie AI, co oznacza spadek o 5 punktów procentowych w porównaniu z początkiem roku. Zdecydowanie większa grupa przedsiębiorstw nie jest przygotowana na takie działania – obecnie to 46% organizacji, podczas gdy na początku 2025 roku taki odsetek wynosił 19%. Najmniej przygotowane są mikrofirmy, w których 59% respondentów wskazało brak gotowości do wdrożeń opartych na sztucznej inteligencji. W średnich firmach odsetek ten jest dwa razy niższy i wynosi 26%.

Większość przedsiębiorstw finansuje inwestycje w AI z własnych środków. W przypadku 90% firm takiego rodzaju wydatki pokrywane są bez korzystania z kredytów czy pożyczek, natomiast tylko 8% organizacji korzysta z finansowania zewnętrznego. Dane te pokazują, że choć świadomość znaczenia sztucznej inteligencji w działalności biznesowej rośnie, to wciąż wiele firm nie dysponuje odpowiednimi zasobami ani planami systemowego wdrażania nowych technologii.

– Wyniki Barometru AI pokazują, jak polskie MŚP zderzają się dziś z realiami transformacji technologicznej. Z jednej strony jest świadomość, że sztuczna inteligencja przestaje być futurystycznym dodatkiem, a zaczyna być warunkiem konkurencyjności. Z drugiej, wiele firm zwyczajnie nie ma czasu, zasobów ani kompetencji, by wypracować bardziej systemowe podejście do AI. W średnich firmach widzimy już pierwsze sygnały strategicznego myślenia, jak inwestycje w wiedzę, współpracę z ekspertami, testowanie wielu projektów równolegle. Mikroprzedsiębiorstwa funkcjonują natomiast w zupełnie innym rytmie: działają szybko, reagują intuicyjnie, często wdrażają pojedyncze narzędzia, ale bez głębszej wizji. To powoduje naturalne poczucie nieprzygotowania, choć potencjał i otwartość na zmiany są w nich równie obecne – powiedział Paweł Bojko, wiceprezes EFL.

Najmniejsze firmy z najmniejszą siłą AI

Z najnowszego Barometru AI na drugie półrocze 2025 roku wynika, że spośród przedsiębiorców reprezentujących sektor MŚP tylko 24% deklaruje wysoki poziom przygotowania do wdrożenia rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Jednocześnie niemal połowa firm (46%) informuje, że nie jest gotowa na wprowadzenie takich technologii, a około 30% ocenia swoje kompetencje w tym zakresie jako średnie.

Różnice w poziomie przygotowania są widoczne w zależności od wielkości firmy. Wśród przedsiębiorstw średniej wielkości zatrudniających od 50 do 249 osób ponad połowa (52%) wskazała, że jej przygotowanie do wdrożenia AI jest wysokie. W przypadku mikroprzedsiębiorstw odsetek firm oceniających swój poziom kompetencji jako niski lub bardzo niski sięgał aż 59%.

Zróżnicowanie w ocenie przygotowania widać także w podziale na branże. Najwyższe wskaźniki wysokiego przygotowania odnotowano w sektorze kreatywnym i marketingu, gdzie 47% firm uznało swoje kompetencje za wysokie, oraz w sektorze ICT, w którym wskaźnik ten wyniósł 40%. Najniższy poziom przygotowania deklarują przedsiębiorcy z branż transportowej, logistycznej i spedycyjnej, gdzie 80% wskazało niski lub bardzo niski poziom wiedzy i kwalifikacji w zakresie wdrażania AI.

W pozostałych branżach odsetki przedsiębiorstw zgłaszających niski poziom przygotowania są również znaczące. W handlu wyniosły 57%, w sektorze HoReCa oraz ochrony zdrowia po 50%, a w finansach i w sektorze handlowym po 49%.

Na partnera częściej stać największe firmy

Większość polskich mikro i małych przedsiębiorstw realizuje projekty związane ze sztuczną inteligencją wyłącznie przy użyciu własnych zasobów personalnych. W mikrofirmach taką metodę stosuje 73% firm, a w małych przedsiębiorstwach – 68%. Średnie przedsiębiorstwa częściej sięgają po wsparcie niezależnych ekspertów – takie rozwiązanie wskazało 80% badanych. Jednocześnie 71% średnich firm prowadzi projekty AI również w oparciu o własny zespół.

Finansowanie projektów AI w polskich MŚP odbywa się przede wszystkim ze środków własnych – tak deklaruje 90% badanych. Kredyty i pożyczki wykorzystuje około jedna piąta przedsiębiorców (8%), a dotacje unijne stanowią źródło finansowania dla niespełna 1% firm.

– Dominacja finansowania projektów AI ze środków własnych pokazuje, że firmy potrzebują łatwiejszego dostępu do kapitału i rozwiązań, które obniżają barierę wejścia. AI przynosi realne korzyści, ale tylko wtedy, gdy przedsiębiorcy mogą inwestować bez obaw, że obciąży to ich bieżącą działalność – dodał Paweł Bojko.

Barometr AI przygotowany przez EFL na drugie półrocze 2025 roku wskazał 67,8 pkt., a to oznacza wzrost o 1 punkt w porównaniu z pierwszą połową roku, kiedy wartość wskaźnika wyniosła 66,8 pkt. Wyniki te pokazują, że warunki do rozwoju projektów AI w polskich MŚP pozostają stabilne, a firmy nadal inwestują w rozwój technologii w oparciu o własne zasoby i dostępny kapitał.

Źródło: EFL

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu