Największe gospodarki świata za 10 lat. Wielka zmiana w światowym rankingu

Za dziesięć lat mapa gospodarcza świata będzie wyglądała wyraźnie inaczej niż dzisiaj. Stany Zjednoczone i Chiny pozostaną na dwóch pierwszych miejscach, ale największy awans wykona Indie, które mogą znaleźć się już na trzeciej pozycji. Wysoko w zestawieniu pojawi się też Indonezja, podczas gdy Japonia, Włochy i Rosja będą stopniowo traciły miejsca. Polska również ma awansować, a według jednej z najnowszych prognoz w 2035 roku znajdzie się w pierwszej dwudziestce największych gospodarek świata.

Dzisiejszy ranking gospodarczy w dużej mierze nadal wygląda jak zestawienie państw, które dominowały w światowej gospodarce przez ostatnie kilkadziesiąt lat. Największa jest gospodarka Stanów Zjednoczonych, za nią znajdują się Chiny, a następne miejsca zajmują przede wszystkim państwa Europy Zachodniej i Japonia. W ciągu najbliższej dekady różnice między tymi krajami zaczną się jednak wyraźniej rozchodzić. Liczba mieszkańców, tempo wzrostu produktywności, inwestycje, zdolność do przyciągania kapitału i rozwój przemysłu będą miały coraz większe znaczenie dla pozycji poszczególnych państw.

Prognoza Centre for Economics and Business Research zakłada, że w 2035 roku nominalny produkt krajowy brutto Stanów Zjednoczonych wyniesie około 44 bln dolarów, Chin 36,25 bln dolarów, a Indii 9,5 bln dolarów. Za nimi znajdą się Niemcy z gospodarką wartą około 6,7 bln dolarów, Wielka Brytania z wynikiem 5,58 bln dolarów, Japonia z 5,26 bln dolarów oraz Francja z 4,48 bln dolarów.

USA nadal numerem jeden, ale przewaga nad Chinami będzie znacznie mniejsza

Stany Zjednoczone mają obecnie ogromną przewagę nad większością konkurentów. Według danych IMF na 2026 rok amerykańska gospodarka ma wartość około 32,4 bln dolarów, podczas gdy chińska około 20,9 bln dolarów. Kolejne gospodarki są już znacznie mniejsze. Niemcy mają około 5,45 bln dolarów, Japonia 4,38 bln dolarów, Wielka Brytania 4,26 bln dolarów, a Indie około 4 bln dolarów.

W 2035 roku różnica między USA i Chinami nadal będzie ogromna, ale w relacji do wielkości obu gospodarek stanie się znacznie mniejsza. CEBR szacuje amerykański PKB na 44,016 bln dolarów, a chiński na 36,250 bln dolarów. Oznacza to różnicę niespełna 8 bln dolarów. Dla porównania, dzisiejsza różnica między gospodarkami obu państw wynosi ponad 11 bln dolarów według danych IMF.

Za tym wynikiem stoją dwa bardzo różne modele wzrostu. Stany Zjednoczone mają przewagę w sektorze technologicznym, usługach finansowych, zaawansowanych usługach biznesowych, energetyce i części przemysłu. Ich gospodarka korzysta także z bardzo dużego rynku wewnętrznego oraz pozycji dolara, który pozostaje najważniejszą walutą w międzynarodowym handlu i finansach.

Chiny mają natomiast ogromną bazę przemysłową, wielki rynek wewnętrzny oraz rozbudowany system dostawców. Państwo inwestuje w energetykę, sieci kolejowe, porty, produkcję samochodów elektrycznych, baterie, elektronikę, robotykę i technologie związane z odnawialnymi źródłami energii. Problemem pozostaje demografia. Liczba ludności Chin zaczęła spadać, a starzenie się społeczeństwa będzie ograniczało dostępność pracowników i zwiększało koszty opieki społecznej.

Goldman Sachs w swoim długoterminowym scenariuszu przewiduje, że Chiny mogą wyprzedzić Stany Zjednoczone jako największa gospodarka świata około 2035 roku. W tym modelu kluczowe są tempo wzrostu produktywności, inwestycje i stopniowe zwiększanie dochodów mieszkańców Azji.

CEBR przedstawia nieco inny obraz. W jego prognozie USA pozostają pierwsze także w 2040 roku, z PKB na poziomie około 52,85 bln dolarów, podczas gdy Chiny osiągają 47,88 bln dolarów. Różnica między prognozami wynika między innymi z odmiennego podejścia do wzrostu, kursów walut i sposobu wyrażania przyszłej wartości gospodarek.

Dla przeciętnego człowieka ma to konkretne znaczenie. Pozycja największej gospodarki daje państwu większą możliwość finansowania badań, wojska, infrastruktury i firm technologicznych. Przekłada się również na wielkość rynku dla przedsiębiorstw, możliwości inwestycyjne i wpływ na zasady handlu międzynarodowego. Dlatego pytanie o to, czy Chiny wyprzedzą USA, dotyczy także tego, kto będzie miał większy wpływ na światowy przemysł i handel.

Indie wykonają największy skok w pierwszej piątce

Największą zmianą w rankingu będzie awans Indii. Jeszcze kilka lat temu gospodarka tego kraju znajdowała się wyraźnie za Niemcami, Japonią i Wielką Brytanią. Obecnie różnica szybko się zmniejsza, a w prognozie na 2035 rok Indie są już na trzecim miejscu.

CEBR szacuje, że indyjski PKB wyniesie wtedy około 9,5 bln dolarów. Dla porównania, gospodarka Niemiec ma osiągnąć około 6,71 bln dolarów, Japonii 5,26 bln dolarów, a Wielkiej Brytanii 5,58 bln dolarów.

Tak duży wzrost nie będzie wynikał wyłącznie z liczby mieszkańców. Indie mają ponad 1,4 mld ludzi, co daje ogromny rynek konsumentów i pracowników. Jeżeli rośnie udział ludności pracującej, rosną także możliwości zwiększania produkcji. Pracownik przechodzący z niskoproduktywnego rolnictwa do przemysłu, logistyki, usług biznesowych albo technologii może wytworzyć znacznie większą wartość gospodarczą.

Indie mają przy tym kilka sektorów, które już dziś są ważne dla światowych firm. Kraj stał się jednym z najważniejszych centrów usług informatycznych, obsługi procesów biznesowych i tworzenia oprogramowania. Coraz większe znaczenie ma także przemysł farmaceutyczny, produkcja elektroniki i samochodów oraz infrastruktura cyfrowa.

Dla Indii kluczowe będzie tempo tworzenia miejsc pracy poza rolnictwem. Sama duża populacja nie gwarantuje szybkiego wzrostu. Jeżeli młodzi ludzie nie znajdą produktywnego zatrudnienia, potencjał demograficzny pozostanie niewykorzystany. Jeżeli natomiast inwestycje w fabryki, drogi, porty, energetykę i edukację będą rosły razem z popytem, indyjska gospodarka może przez wiele lat zwiększać skalę szybciej niż państwa europejskie.

Goldman Sachs również wskazuje Indie jako jedno z najważniejszych źródeł przyszłego wzrostu. Według jego długoterminowego scenariusza udział gospodarek azjatyckich w światowym PKB będzie dalej rósł, podczas gdy udział państw rozwiniętych będzie się zmniejszał.

Europa pozostanie bogata, ale będzie miała coraz mniejszy udział w światowej gospodarce

Największym europejskim problemem nie jest brak pieniędzy, przemysłu czy technologii. Jest nim tempo wzrostu. Niemcy, Wielka Brytania, Francja i Włochy pozostaną ogromnymi gospodarkami, ale ich wzrost będzie znacznie wolniejszy niż w Indiach czy części państw Azji.

Niemcy według prognozy CEBR będą w 2035 roku czwartą gospodarką świata z PKB na poziomie około 6,7 bln dolarów. Wielka Brytania zajmie piąte miejsce z wynikiem 5,58 bln dolarów, Japonia będzie szósta z około 5,26 bln dolarów, a Francja siódma z około 4,48 bln dolarów.

Samo utrzymanie wysokiego miejsca w rankingu nie oznacza jednak wysokiego tempa wzrostu. Niemcy będą zwiększały wartość gospodarki, ale ich przewaga nad Indiami szybko zniknie. W 2035 roku indyjska gospodarka ma być już o około 40 proc. większa od niemieckiej według prognozy CEBR.

Dla Niemiec szczególnie ważna będzie przyszłość przemysłu. Kraj ma ogromną bazę produkcyjną, silnych producentów maszyn, samochodów, chemii i urządzeń przemysłowych. Jednocześnie musi poradzić sobie z wysokimi kosztami energii, starzeniem się społeczeństwa, niedoborem pracowników i rosnącą konkurencją ze strony producentów z Chin.

Europa ma też inną strukturę gospodarczą niż USA czy Chiny. Jest podzielona na wiele państw, systemów podatkowych i rynków pracy. Unia Europejska tworzy wspólny rynek, ale decyzje inwestycyjne dotyczące energetyki, infrastruktury czy przemysłu często są podejmowane na poziomie krajowym. W okresie, w którym Chiny mogą prowadzić wieloletnie programy inwestycyjne, a USA mogą bardzo szybko mobilizować prywatny kapitał wokół nowych technologii, europejskie firmy muszą działać w bardziej rozproszonym otoczeniu.

OECD w swoich długoterminowych scenariuszach również zakłada stopniowe spowalnianie potencjalnego wzrostu światowej gospodarki. Organizacja wykorzystuje w prognozach między innymi zmiany demograficzne, produktywność i długoterminowe warunki gospodarcze.

Japonia zacznie tracić znaczenie w rankingu

Japonia jest dobrym przykładem tego, jak demografia może zmienić pozycję kraju. Jeszcze niedawno była drugą największą gospodarką świata. W 2026 roku nadal znajduje się w pierwszej piątce według nominalnego PKB, ale jej przewaga nad szybko rosnącymi gospodarkami Azji systematycznie maleje.

W 2035 roku CEBR przewiduje dla Japonii PKB na poziomie około 5,26 bln dolarów. Oznacza to szóste miejsce na świecie. Kraj zostanie wyprzedzony przez Indie, a jego przewaga nad Wielką Brytanią będzie niewielka.

Największym problemem Japonii jest liczba ludności. Społeczeństwo starzeje się, a liczba osób w wieku produkcyjnym spada. Dla przedsiębiorstwa oznacza to trudniejszy dostęp do pracowników. Dla państwa oznacza większe wydatki na emerytury i ochronę zdrowia. Dla gospodarki oznacza presję na automatyzację, ponieważ firmy muszą zastępować część pracy ludzi maszynami.

Japonia ma ogromne doświadczenie w robotyce, automatyzacji i produkcji zaawansowanych urządzeń, dlatego jej gospodarka może utrzymać wysoką produktywność mimo zmian demograficznych. Nie zmienia to jednak faktu, że wolniejszy przyrost ludności ogranicza możliwości zwiększania całkowitej produkcji.

Indonezja może stać się gospodarczą potęgą

Jednym z państw, o których w Polsce nadal mówi się zdecydowanie za mało, jest Indonezja. Kraj liczy około 280 mln mieszkańców i jest jednym z największych rynków konsumenckich świata. W długim okresie może wejść do ścisłej czołówki największych gospodarek.

W prognozie CEBR Indonezja ma mieć w 2035 roku PKB na poziomie około 2,98 bln dolarów. Da jej to miejsce w pierwszej jedenastce. W 2040 roku gospodarka może być warta już około 4,18 bln dolarów, co pozwoli jej wyprzedzić Włochy i zbliżyć się do Brazylii.

Indonezja ma kilka przewag, których nie można sprowadzić do samej liczby mieszkańców. Państwo kontroluje ważne zasoby surowców, w tym nikiel potrzebny do produkcji części baterii. Ma również dostęp do ogromnego rynku Azji Południowo Wschodniej, rozwijający się przemysł i młodszą strukturę ludności niż większość państw Europy.

Wzrost Indonezji może zmienić także układ przemysłowy w Azji. Firmy szukające alternatywy dla części produkcji ulokowanej w Chinach mogą inwestować w Indonezji, Wietnamie, Indiach i innych państwach regionu. Dla przedsiębiorstwa oznacza to możliwość rozłożenia produkcji na kilka krajów. Dla państw regionu oznacza to konkurencję o fabryki, porty, centra logistyczne i pracowników.

Goldman Sachs już wcześniej wskazywał Indonezję jako jedną z gospodarek, których udział w światowej produkcji będzie szybko rósł. W jego scenariuszu państwo to ma znaleźć się w pierwszej piątce gospodarek świata w 2050 roku. (Goldman Sachs⁠)

Włochy i Rosja będą spadały w rankingu

W 2035 roku Włochy mają mieć gospodarkę wartą około 3,3 bln dolarów i zajmować ósme miejsce. Rosja będzie dziewiąta z wynikiem około 2,81 bln dolarów, a Brazylia znajdzie się na dziesiątym miejscu z około 3,28 bln dolarów.

Włochy są ciekawym przypadkiem, ponieważ ich problemem jest przede wszystkim słaba dynamika demograficzna i gospodarcza. Kraj ma bardzo silne firmy przemysłowe, rozwinięty eksport, turystykę, przemysł spożywczy, farmaceutyczny i maszynowy. Jednocześnie liczba ludności w wieku produkcyjnym spada, a wzrost produktywności od wielu lat pozostaje stosunkowo niski.

Rosja będzie miała jeszcze większy problem z demografią, inwestycjami i dostępem do zachodnich technologii. Prognozy dla tego kraju są szczególnie trudne, ponieważ jego pozycja gospodarcza będzie zależała od przebiegu wojny z Ukrainą, relacji z Chinami, wielkości wydobycia surowców oraz możliwości sprzedaży ropy i gazu na rynkach zagranicznych.

W rankingu nominalnego PKB Rosja nadal pozostanie dużą gospodarką, ale jej udział w światowej gospodarce będzie znacznie mniejszy niż w przypadku USA, Chin czy Indii. Sama wielkość terytorium i zasoby surowców nie wystarczą do utrzymania szybkiego wzrostu, jeżeli maleje liczba pracowników i ograniczony zostaje dostęp do technologii oraz kapitału.

Brazylia utrzyma miejsce w światowej czołówce

Brazylia będzie w 2035 roku dziesiątą największą gospodarką według prognozy CEBR, z PKB na poziomie około 3,28 bln dolarów. Kraj będzie korzystał z dużego rynku wewnętrznego, zasobów naturalnych, rolnictwa i przemysłu spożywczego.

Brazylia ma również przewagę w produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Jej system elektroenergetyczny w dużej części opiera się na hydroenergetyce, a kraj rozwija także energetykę wiatrową i słoneczną. Dla przemysłu ma to znaczenie, ponieważ coraz więcej firm przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych analizuje nie tylko cenę energii, ale również jej źródło.

Problemem Brazylii pozostaje jednak produktywność i jakość infrastruktury. Ogromne odległości między regionami zwiększają koszty transportu, a część potencjału gospodarczego pozostaje związana z eksportem surowców i produktów rolnych. Jeżeli kraj zwiększy udział przetwórstwa i produkcji przemysłowej, może wykorzystać rosnący popyt w Ameryce Południowej i Azji.

Polska ma szansę wejść do pierwszej dwudziestki

Dla Polski prognoza wygląda znacznie lepiej niż dla większości państw europejskich. Według zestawienia CEBR Polska ma mieć w 2035 roku nominalny PKB na poziomie około 1,48 bln dolarów i zajmować 21 miejsce na świecie. W 2040 roku prognozowany PKB Polski sięga około 1,83 bln dolarów.

To oznacza, że Polska będzie nadal zwiększała swoją wagę w europejskiej gospodarce. Jeszcze ważniejsza od samego miejsca w rankingu jest różnica między Polską a państwami znajdującymi się przed nią. W 2035 roku prognozowany PKB Polski ma być zbliżony do gospodarki Turcji, która według tego samego zestawienia ma mieć około 1,57 bln dolarów.

Polska ma kilka źródeł wzrostu. Jest dużym rynkiem konsumenckim, ma ponad 36 mln mieszkańców, rozbudowaną bazę przemysłową i korzystne położenie między Europą Zachodnią a rynkami Europy Środkowej. Przez ostatnie lata kraj przyciągał inwestycje w motoryzację, elektronikę, logistykę, centra usług, baterie i urządzenia przemysłowe.

Duże znaczenie będzie miała także odbudowa Ukrainy. Polska może stać się jednym z głównych zapleczy logistycznych, przemysłowych i finansowych dla inwestycji prowadzonych za wschodnią granicą. Firmy działające w Polsce mogą obsługiwać dostawy materiałów budowlanych, maszyn, infrastruktury energetycznej i usług potrzebnych przy odbudowie.

Polska ma jednak problem, którego nie da się rozwiązać samym zwiększaniem inwestycji. Społeczeństwo również się starzeje. Liczba osób w wieku produkcyjnym będzie spadała, dlatego utrzymanie wzrostu będzie wymagało większej produktywności jednego pracownika. Oznacza to automatyzację, robotyzację, inwestycje w energetykę, rozwój infrastruktury i większe wykorzystanie technologii.

Jeżeli polskie firmy będą wykonywały coraz bardziej zaawansowane elementy produkcji, wartość gospodarki może rosnąć szybciej przy tej samej liczbie pracowników. Jeżeli kraj pozostanie głównie miejscem montażu produktów projektowanych i sprzedawanych przez zagraniczne koncerny, wzrost będzie bardziej ograniczony.

Kto jeszcze awansuje

W dalszej części rankingu również pojawią się wyraźne zmiany. Meksyk według prognozy CEBR ma osiągnąć w 2035 roku około 2,72 bln dolarów i znaleźć się w pierwszej piętnastce. Korea Południowa ma mieć około 2,75 bln dolarów, Australia około 2,74 bln dolarów, a Arabia Saudyjska około 2,25 bln dolarów.

Meksyk korzysta przede wszystkim z bliskości Stanów Zjednoczonych. Przenoszenie części produkcji bliżej amerykańskiego rynku zwiększa znaczenie fabryk znajdujących się po meksykańskiej stronie granicy. Dotyczy to między innymi samochodów, elektroniki, urządzeń przemysłowych i części dla amerykańskich przedsiębiorstw.

Arabia Saudyjska ma zupełnie inną drogę rozwoju. Państwo wykorzystuje dochody z ropy do finansowania infrastruktury, przemysłu, usług i nowych projektów gospodarczych. Problemem pozostaje pytanie, jak szybko inwestycje stworzą trwałe źródła dochodu niezależne od eksportu ropy.

Wietnam, Filipiny i Bangladesz będą natomiast korzystały ze wzrostu liczby mieszkańców oraz przesuwania części produkcji przemysłowej do Azji Południowo Wschodniej i Południowej. W zestawieniu CEBR Wietnam ma osiągnąć około 994 mld dolarów w 2035 roku, Filipiny około 1,05 bln dolarów, a Bangladesz około 991 mld dolarów. (WikTok⁠)

Ranking gospodarek za 10 lat

Według prognozy CEBR nominalny PKB w 2035 roku będzie wyglądał następująco:

  1. Stany Zjednoczone, około 44,0 bln dolarów
  2. Chiny, około 36,3 bln dolarów
  3. Indie, około 9,5 bln dolarów
  4. Niemcy, około 6,7 bln dolarów
  5. Wielka Brytania, około 5,6 bln dolarów
  6. Japonia, około 5,3 bln dolarów
  7. Francja, około 4,5 bln dolarów
  8. Włochy, około 3,3 bln dolarów
  9. Brazylia, około 3,3 bln dolarów
  10. Indonezja, około 3,0 bln dolarów
  11. Rosja, około 2,8 bln dolarów
  12. Hiszpania, około 2,8 bln dolarów
  13. Korea Południowa, około 2,75 bln dolarów
  14. Australia, około 2,74 bln dolarów
  15. Meksyk, około 2,72 bln dolarów
  16. Arabia Saudyjska, około 2,25 bln dolarów
  17. Holandia, około 1,82 bln dolarów
  18. Argentyna, około 1,58 bln dolarów
  19. Turcja, około 1,57 bln dolarów
  20. Polska, około 1,48 bln dolarów.

Warto zwrócić uwagę na jedną rzecz. W różnych źródłach można znaleźć inny ranking na 2035 rok, ponieważ prognozy długoterminowe wykorzystują odmienne założenia. OECD podkreśla, że jej scenariusze są modelowymi projekcjami trendów realnego PKB, liczonymi w cenach stałych i według parytetu siły nabywczej. CEBR w przedstawionym tutaj zestawieniu operuje nominalnym PKB wyrażonym w dolarach.

Różnica jest ważna. Jeżeli złoty umacnia się wobec dolara, Polska może awansować w rankingu nominalnego PKB nawet bez bardzo dużej zmiany pozycji w gospodarce mierzonej realnie. Jeżeli waluta się osłabia, sytuacja może wyglądać odwrotnie. Przy prognozie na dziesięć lat nie da się więc traktować kolejności państw jako wyniku przesądzonego.

Największa zmiana wydarzy się poza Europą

Jeżeli spojrzeć na cały ranking, najbardziej widoczny jest wzrost znaczenia Azji. Stany Zjednoczone pozostaną gospodarką numer jeden lub będą bardzo blisko Chin, ale obok nich pojawią się coraz silniejsze Indie i Indonezja. Chiny pozostaną największym centrum przemysłowym, Indie będą zwiększały znaczenie usług i przemysłu, a Indonezja będzie korzystała z rynku wewnętrznego i zasobów naturalnych.

Goldman Sachs zakłada, że do 2050 roku pięć największych gospodarek świata stanowić będą Chiny, USA, Indie, Indonezja i Niemcy. To pokazuje skalę zmiany. W pierwszej piątce znajdzie się wtedy tylko jedno państwo europejskie.

Europa nadal będzie zamożnym regionem i pozostanie ważnym centrum przemysłu, finansów, nauki oraz usług. Jej problem będzie polegał na tym, że inne części świata będą zwiększały swoją produkcję szybciej. Dla europejskich firm oznacza to coraz większą konkurencję na własnym rynku i konieczność sprzedaży produktów poza Europą.

Dla Polski sytuacja jest bardziej interesująca niż dla większości zachodnioeuropejskich gospodarek. Prognoza zakłada awans Polski w światowym rankingu, a kraj może znaleźć się w grupie dwudziestu największych gospodarek. Warunkiem będzie utrzymanie inwestycji, zwiększanie produktywności i wykorzystanie pozycji Polski jako dużego rynku oraz zaplecza przemysłowego Europy.

Najważniejsze pytanie dotyczące 2035 roku brzmi więc nie tylko, czy Chiny wyprzedzą USA i czy Indie wyprzedzą Niemcy. Znacznie ważniejsze będzie to, jak zmieni się udział poszczególnych regionów w światowej produkcji. Dziesięć lat wystarczy, aby państwa, które dziś są traktowane jako gospodarki drugiego szeregu, stały się głównymi rynkami dla fabryk, inwestorów i światowych koncernów. Dane pokazują, że ten proces już trwa, a jego największymi beneficjentami będą przede wszystkim Indie, Indonezja oraz część innych szybko rosnących gospodarek Azji.

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu