Niemcy uruchomiły piąty pływający terminal LNG. Instalacja w Stade ma w 2027 r. dostarczyć do krajowej sieci nawet 3,2 mld m sześc. gazu. To ostatni element rządowego programu budowy pływających terminali, który Berlin rozpoczął po rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Niemcy zamykają tym samym ważny etap przebudowy systemu dostaw surowca.
Przed 2022 r. niemiecka energetyka była silnie uzależniona od gazu sprowadzanego rurociągami z Rosji. W 2021 r. rosyjskie dostawy odpowiadały za ponad połowę importu tego surowca. Niemcy nie miały wówczas ani jednego terminalu pozwalającego odbierać gaz skroplony transportowany statkami.
Po odcięciu rosyjskich dostaw Berlin musiał w krótkim czasie znaleźć alternatywne źródła paliwa. Budowa tradycyjnych terminali lądowych trwa jednak wiele lat, dlatego postawiono na jednostki pływające, które można znacznie szybciej przystosować do odbioru i regazyfikacji LNG. W ten sposób Niemcy zbudowały infrastrukturę, której wcześniej w ogóle nie posiadały.
Zmiana nie oznacza jednak, że transport morski zastąpił gazociągi. Niemiecki system nadal opiera się przede wszystkim na dostawach rurociągowych, a terminale LNG mają zapewniać dodatkową drogę importu i większą elastyczność. Ich znaczenie rośnie szczególnie wtedy, gdy pojawiają się problemy z dostawami z jednego kierunku.
Stade zamyka rządowy program terminali
Terminal w Stade uruchomiono 16 listopada 2026 r. W uroczystości uczestniczyła minister gospodarki i energii Katherina Reiche. Gaz do sieci przesyłowej trafia za pośrednictwem jednostki Energos Force, która pełni funkcję pływającego magazynu i instalacji regazyfikacyjnej.
Statek ma 294 metry długości i może przechowywać 174 tys. m sześc. skroplonego gazu ziemnego. LNG dostarczane przez tankowce jest magazynowane w temperaturze około minus 162 stopni Celsjusza. Następnie instalacja na pokładzie przywraca mu postać gazową, umożliwiając przesłanie paliwa do lądowej sieci.
Według niemieckiego ministerstwa gospodarki terminal ma osiągnąć zdolność przesyłową do 3,2 mld m sześc. gazu rocznie w 2027 r. To istotne zwiększenie możliwości importowych, choć nie oznacza, że cała ta ilość będzie automatycznie wykorzystywana. Rzeczywiste dostawy zależą od dostępności ładunków, zapotrzebowania i warunków rynkowych.
Stade jest piątym pływającym terminalem LNG w Niemczech, ale czwartym obsługiwanym przez państwową spółkę Deutsche Energy Terminal. Dwa pozostałe obiekty tej firmy działają w Wilhelmshaven, a jeden w Brunsbüttel. Piątym terminalem w skali kraju jest prywatna instalacja w Mukran na wyspie Rugia.
Trzy lata opóźnienia. Statek czekał na infrastrukturę
Uruchomienie instalacji w Stade nastąpiło z około trzyletnim opóźnieniem względem pierwotnych założeń. Nabrzeże przeznaczone dla specjalistycznego statku ukończono już w 2023 r. Energos Force po raz pierwszy zawinął do portu w marcu 2024 r., ale nie rozpoczął wtedy regularnej pracy.
Problemem były niedokończone elementy infrastruktury lądowej. Chodziło między innymi o urządzenia przeładunkowe, instalacje łączące statek z lądem oraz przewody prowadzące do sieci przesyłowej. Bez ich ukończenia i sprawdzenia terminal nie mógł rozpocząć dostaw gazu.
Opóźnienie pokazało, że samo pozyskanie jednostki pływającej nie wystarcza do uruchomienia importu LNG. Potrzebne są również odpowiednio przygotowane nabrzeże, instalacje techniczne, połączenia z gazociągami i procedury umożliwiające bezpieczną eksploatację.
Terminal pływający ma być rozwiązaniem przejściowym. Niemcy planują zastąpić go większym obiektem lądowym, którego uruchomienie przewidywane jest na 2029 r. Taka instalacja ma zapewnić większe możliwości importu i magazynowania gazu.
LNG nadal odpowiada za niewielką część niemieckiego importu
Mimo rozbudowy infrastruktury morskiej Niemcy wciąż sprowadzają większość gazu rurociągami. W 2025 r. całkowity import surowca wyniósł około 1031 TWh. Dostawy przez terminale LNG osiągnęły 106 TWh, co odpowiadało 10,3 proc. całego importu.
Największym dostawcą gazu do Niemiec była Norwegia, która odpowiadała za 44 proc. importu. Kolejne miejsca zajęły Holandia z udziałem 24 proc. oraz Belgia z wynikiem 21 proc. Dane te obejmują dostawy docierające do niemieckiej sieci z tych państw, a nie wyłącznie gaz wydobywany na ich terytorium.
Zmieniła się również geografia dostaw LNG. Według danych niemieckiego regulatora około 96 proc. skroplonego gazu sprowadzonego w 2025 r. pochodziło ze Stanów Zjednoczonych. Berlin ograniczył więc zależność od rosyjskiego surowca, ale jednocześnie zwiększył znaczenie jednego dostawcy na rynku LNG.
To rodzi nowe pytania o bezpieczeństwo energetyczne. Transport morski pozwala sprowadzać gaz z różnych kierunków, jednak dostępność ładunków i ich ceny zależą od sytuacji na światowym rynku. Konkurencja o dostawy między Europą i Azją może podnosić koszty, a zakłócenia w transporcie morskim wpływać na możliwości uzupełniania zapasów.
Niemcy kończą budowę awaryjnej infrastruktury
Uruchomienie Stade oznacza zakończenie programu budowy czterech pływających terminali finansowanych i rozwijanych przez niemieckie państwo. W ciągu niespełna czterech lat Berlin stworzył infrastrukturę, której przed kryzysem gazowym nie posiadał. Była to jedna z najważniejszych zmian w niemieckim systemie energetycznym po rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Rząd przedstawia nowe instalacje jako zabezpieczenie dostaw i sposób na uniezależnienie się od pojedynczych tras przesyłowych. Krytycy zwracają natomiast uwagę na ryzyko utrwalenia zależności od paliw kopalnych oraz na rosnący udział gazu ze Stanów Zjednoczonych. Spór dotyczy więc nie tylko bezpieczeństwa dostaw, ale również kosztów i kierunku transformacji energetycznej.
Niemcy mają już pięć pływających terminali LNG, a w kolejnych latach chcą rozwijać również infrastrukturę lądową. Mimo tej rozbudowy skroplony gaz pozostaje uzupełnieniem dostaw rurociągowych, a nie ich głównym źródłem.

