Elektrownie, gazociągi, rafinerie i zakłady przemysłowe mogą stać się celami ataków z powietrza. Polska infrastruktura krytyczna potrzebuje więc specjalnych systemów wykrywania i neutralizacji dronów. Problem nie sprowadza się jednak do zakupu urządzeń. Równie ważne są procedury reagowania, podział odpowiedzialności i współpraca operatorów z wojskiem.
Współczesne konflikty zbrojne pokazały, że stosunkowo tanie bezzałogowce mogą zagrozić obiektom, których budowa kosztowała miliardy złotych. Nie trzeba niszczyć całej elektrowni ani gazociągu, aby wywołać poważne zakłócenia. Uszkodzenie kluczowego elementu instalacji, stacji elektroenergetycznej czy systemu sterowania może ograniczyć dostawy energii i surowców.
Szczególnie trudna jest ochrona infrastruktury rozproszonej na dużym obszarze. Sieci przesyłowe, gazociągi, rurociągi i linie energetyczne ciągną się przez setki kilometrów. Nie da się zabezpieczyć każdego odcinka tradycyjnymi posterunkami ochrony. Potrzebne są systemy, które potrafią wykrywać zagrożenie na odległość, rozpoznawać jego charakter i przekazywać informacje odpowiednim służbom.
Do tego dochodzi problem odpowiedzialności za reakcję. Operatorzy elektrowni czy zakładów przemysłowych mogą monitorować własne obiekty, ale użycie środków zakłócających lub zniszczenie nadlatującego drona wiąże się z kwestiami prawnymi i bezpieczeństwem osób postronnych. Ochrona infrastruktury krytycznej wymaga zatem połączenia technologii, kompetencji służb i jasnych zasad działania.
Państwowe spółki łączą siły. Zagrożenie dotyczy całej energetyki
7 października 2026 r. pięć największych państwowych spółek sektora energetycznego i wydobywczego podpisało w Ministerstwie Aktywów Państwowych porozumienie dotyczące współpracy w ochronie infrastruktury krytycznej. W inicjatywie uczestniczą Orlen, PGE, Enea, Tauron i KGHM.
Celem jest stworzenie sektorowego mechanizmu wymiany informacji o zagrożeniach, podatnościach i incydentach. Spółki chcą rozwijać wspólne standardy bezpieczeństwa oraz szybciej przekazywać sobie informacje, które mogą pomóc w reagowaniu na zagrożenia fizyczne, cybernetyczne i działania hybrydowe.
Jednym z planowanych elementów współpracy jest platforma CyberEnergyInfo24 oraz centrum analityczne wspierające ocenę zagrożeń. Takie rozwiązania mają ułatwić operatorom rozpoznawanie sytuacji, w których incydent dotyczący jednego przedsiębiorstwa może mieć konsekwencje dla pozostałych uczestników systemu energetycznego.
Znaczenie tej współpracy wykracza poza interes samych spółek. Awaria elektrowni, uszkodzenie sieci przesyłowej czy zakłócenie pracy infrastruktury gazowej mogą odbić się na całej gospodarce. Przerwy w dostawach energii wpływają na przemysł, transport, telekomunikację, wodociągi i funkcjonowanie instytucji publicznych.
PGE kupuje systemy do wykrywania i neutralizacji dronów
Praktyczne działania podejmują już operatorzy infrastruktury. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna ogłosiła w listopadzie 2026 r. postępowanie dotyczące zakupu systemów wykrywania i neutralizacji bezzałogowych statków powietrznych dla pięciu swoich oddziałów.
Zamówienie obejmuje Kopalnię Węgla Brunatnego Bełchatów, Elektrownię Bełchatów, Kopalnię Węgla Brunatnego Turów, Elektrownię Turów oraz Elektrownię Opole. Chodzi więc o obiekty o strategicznym znaczeniu dla krajowego systemu energetycznego.
Planowany system ma umożliwiać zarówno wykrywanie dronów, jak i przeciwdziałanie zagrożeniom. Samo rozpoznanie obecności bezzałogowca nie wystarczy, jeśli operator nie będzie w stanie szybko ocenić sytuacji i uruchomić odpowiedniej procedury.
Systemy antydronowe mogą wykorzystywać różne rodzaje sensorów. Radary pozwalają wykrywać obiekty w przestrzeni powietrznej, kamery optyczne i termowizyjne pomagają je identyfikować, a czujniki radiowe mogą rozpoznawać sygnały wykorzystywane do sterowania bezzałogowcami. Połączenie kilku metod zwiększa szansę wykrycia urządzeń, które są niewielkie, lecą nisko i mogą być trudne do zauważenia dla pojedynczego sensora.
Neutralizacja stanowi osobny problem. W zależności od konstrukcji systemu może polegać na zakłócaniu łączności lub na fizycznym przechwyceniu bądź zniszczeniu drona. Nie każda metoda nadaje się do zastosowania w pobliżu zakładów przemysłowych, zabudowań czy infrastruktury energetycznej. Szczególne znaczenie ma ryzyko, że unieszkodliwiony bezzałogowiec spadnie na chroniony obiekt albo teren zamieszkany.
Ochrona nie może kończyć się na wykryciu zagrożenia
Jednym z największych wyzwań jest stworzenie systemu, który będzie działał w sposób ciągły i pozwoli odpowiednio wcześnie reagować. W przypadku małych dronów czas między wykryciem a potencjalnym uderzeniem może być bardzo krótki. Operator musi więc nie tylko otrzymać ostrzeżenie, ale również wiedzieć, kto podejmuje decyzję o dalszych działaniach.
W listopadzie 2025 r. ekspert Defence24 kmdr rez. Maksymilian Dura zwracał uwagę w rozmowie z PAP, że Polska potrzebuje specjalnego systemu ochrony infrastruktury przy wykorzystaniu dronów. Wskazywał, że nie istnieje gotowe rozwiązanie, które można po prostu kupić i natychmiast wdrożyć. Jego zdaniem przeszkodą jest przede wszystkim brak odpowiednio szybkich decyzji.
Ważne jest również rozróżnienie między dronami wykorzystywanymi do obserwacji a systemami przeznaczonymi do zwalczania zagrożeń. Bezzałogowiec patrolujący teren może wykryć podejrzaną aktywność, ale nie musi mieć możliwości skutecznego przechwycenia wrogiego urządzenia. Potrzebna jest więc współpraca różnych typów systemów oraz służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.
W odpowiedzi na rosnące zagrożenia Ministerstwo Obrony Narodowej informowało wcześniej o działaniach zmierzających do pozyskania systemów wykrywania bezzałogowców, między innymi z wykorzystaniem pasywnej lokacji i sensorów akustycznych. Rozwijane mają być również zdolności kinetycznego i niekinetycznego zwalczania takich obiektów. Szczegóły zabezpieczenia najważniejszych elektrowni i elektrociepłowni pozostają niejawne.
Ukraina pokazała, jak kosztowny może być brak ochrony
Doświadczenia wojny w Ukrainie są jednym z najważniejszych argumentów za przyspieszeniem inwestycji w ochronę infrastruktury. Rosyjskie ataki na elektrownie, elektrociepłownie i sieci przesyłowe wielokrotnie powodowały poważne zakłócenia dostaw energii. Uszkodzenia pojedynczych obiektów przekładały się na problemy całych regionów.
Raport Greenpeace Polska poświęcony odporności systemu energetycznego wskazuje, że w ciągu pierwszych dwóch lat pełnoskalowej wojny Ukraina utraciła około 86 proc. dostępnych przed inwazją mocy w elektrowniach konwencjonalnych i elektrociepłowniach. Wnioski z tego konfliktu dotyczą nie tylko obrony przed samymi dronami, ale również przygotowania na sytuację, w której część infrastruktury zostanie zniszczona lub wyłączona.
Dlatego ochrona powinna obejmować także zdolność do szybkiego przywracania dostaw. Znaczenie mają zapasowe źródła zasilania, magazyny energii, alternatywne trasy przesyłu oraz możliwość utrzymania pracy najważniejszych usług w przypadku awarii dużego obiektu. Nawet najlepszy system antydronowy nie daje gwarancji, że wszystkie ataki zostaną powstrzymane.
Polska stoi więc przed dwoma równoległymi zadaniami. Pierwszym jest stworzenie skutecznej osłony elektrowni, gazociągów, rafinerii i zakładów przemysłowych. Drugim pozostaje takie przygotowanie całego systemu gospodarczego, aby pojedynczy udany atak nie doprowadził do długotrwałego paraliżu dostaw energii i podstawowych usług.

