Od 21 października 2025 r. wchodzą w życie nowe zasady monitoringu środowiska na terenie KSOP. Zwiększy się liczba pobieranych próbek, rozszerzony zostanie zakres analiz oraz wdrożone zostaną nowoczesne urządzenia pomiarowe, umożliwiające analizę wyników w czasie rzeczywistym. Zmiany mają na celu jeszcze lepszą kontrolę bezpieczeństwa składowiska.

• Zmiany wynikają z rozporządzenia Rady Ministrów z 2022 r., dostosowującego przepisy polskie do wymogów UE.
• Nowoczesny sprzęt obejmuje:
  – drugie urządzenie do pobierania próbek powietrza,
  – dwie stacje pomiaru dawki i identyfikacji izotopów gamma,
  – cztery aktywne sondy dozymetryczne.
• Liczba pomiarów rocznie wzrośnie o blisko 400 (obecnie ok. 500).
• Zakres analiz rozszerzony o: obecność izotopów Uran-238, 235 i 234, Węgiel-14, Stront-90, Cez-137, Cez-134, Jod-131, Kobalt-60, całkowitą aktywność promieniowania alfa i beta, analizę osadów wodnych i depozycji atmosferycznej.
• Koszt zakupu nowego sprzętu wyniesie ok. 600 tys. zł, a dodatkowe kwartalne analizy – ok. 400 tys. zł.
• Dyrektor KSOP, Aneta Korczyc, podkreśla, że zmiany nie zwiększają ryzyka, a mają poprawić nadzór nad składowiskiem działającym w ramach ścisłych norm bezpieczeństwa.

Od 21 października 2025 roku zmieniają się zasady monitorowania środowiska na terenie Krajowego Składowiska Odpadów Promieniotwórczych (KSOP). Zakres badań zostanie rozszerzony, pobieranych będzie więcej próbek, a składowisko wyposażone zostanie w nowe urządzenia pomiarowe.

Na terenie KSOP regularnie prowadzone są badania środowiskowe obejmujące próbki wody gruntowej, wodociągowej i deszczowej, a także powietrza, gleby i trawy. Analizy wykonują niezależne, akredytowane laboratoria. Wyniki badań są gromadzone w raportach, publikowane na stronie internetowej Zakładu Utylizacji Odpadów Promieniotwórczych (ZUOP) i przekazywane radnym gminy Różan.

Nowe standardy monitoringu wprowadzone zostały w wyniku rozporządzenia Rady Ministrów dostosowującego polskie przepisy do wymogów Unii Europejskiej. Dokument został przyjęty w 2022 roku, a instytucje odpowiedzialne za składowiska miały trzy lata na wdrożenie zmian. Od 21 października 2025 r. nowe zasady monitoringu będą obowiązywać w pełnym zakresie.

– Wprowadzenie nowych przepisów nie oznacza wzrostu ryzyka. Wręcz przeciwnie – chodzi o jeszcze lepszy nadzór nad składowiskiem, które już teraz działa w ramach ścisłych norm bezpieczeństwa – podkreśla Aneta Korczyc, dyrektor Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych, zarządzającego jedynym w Polsce składowiskiem odpadów promieniotwórczych.

Nowoczesny sprzęt

Na terenie KSOP zakupiony zostanie dodatkowy, nowoczesny sprzęt pomiarowy. Docelowo zainstalowane zostanie drugie urządzenie do pobierania próbek powietrza oraz dwie stacje pomiaru mocy dawki i identyfikacji izotopów gammapromieniotwórczych, co umożliwi analizę wyników w czasie rzeczywistym.

W podobnym trybie będą działać cztery nowe aktywne sondy dozymetryczne. W ciągu roku liczba pomiarów w KSOP wzrośnie o blisko 400 – obecnie jest ich około 500. Rozszerzony zostanie również zakres badanych izotopów. Gleba, woda pitna i gruntowa będą analizowane m.in. pod kątem obecności uranu-238, uranu-235, uranu-234, węgla-14 oraz strontu-90.

Dodatkowe pomiary obejmą także analizę osadów (sedymentów) odfiltrowanych z wód gruntowych. Zakres testów dotyczących opadów atmosferycznych zostanie poszerzony o wykrywanie węgla-14 oraz całkowitą aktywność promieniowania alfa i beta. Monitoringiem objęta będzie także depozycja atmosferyczna – czyli zanieczyszczenia z powietrza, które trafiają na ziemię wraz z deszczem lub śniegiem. Próbki będą analizowane pod kątem obecności cezu-137 i -134, jodu-131 oraz kobaltu-60.

Koszt zakupu nowego sprzętu pomiarowego, który znajdzie się na składowisku, to blisko 600 tys. złotych. Z kolei dodatkowe analizy kwartalnie kosztować będą około 400 tys. zł. 

Źródło: ZUOP