Orlen rozwija sprzedaż skroplonego gazu ziemnego w Azji, ale swobodne kierowanie dostaw na najbardziej dochodowe rynki nie zawsze jest możliwe. Spółka przyznaje, że ograniczają ją zapisy kontraktowe dotyczące miejsca dostawy i możliwości odsprzedaży ładunków. Znaczenie mają również koszty transportu, dostępność gazowców oraz różnice cen między Europą i Azją.
Handel LNG należy do najbardziej elastycznych segmentów światowego rynku gazu. Surowiec można skroplić, załadować na statek i przewieźć do odbiorcy oddalonego o tysiące kilometrów. Dzięki temu dostawca nie jest uzależniony wyłącznie od infrastruktury gazociągowej, a odbiorcy mogą konkurować o dostępne ładunki. Ta mobilność ma jednak swoje granice, ponieważ transport morski jest kosztowny, a dostawy często wynikają z wieloletnich umów.
Ceny gazu w poszczególnych regionach świata potrafią znacząco się różnić. W okresach wysokiego zapotrzebowania azjatyccy odbiorcy mogą oferować więcej niż rynek europejski. Wówczas pojawia się możliwość przekierowania statku i uzyskania wyższej ceny za ten sam ładunek. Nie zawsze jednak taka operacja jest dopuszczalna z punktu widzenia zawartego kontraktu.
Znaczenie ma również infrastruktura. LNG po dotarciu do portu musi zostać rozładowane w terminalu przystosowanym do odbioru skroplonego gazu. Następnie paliwo jest regazyfikowane, czyli ponownie zamieniane w gaz i kierowane do sieci przesyłowej. Dostępność wolnych mocy terminalowych, harmonogramy statków i czas potrzebny na rejs wpływają na to, czy zmiana kierunku dostawy jest w ogóle możliwa.
Kontrakty ograniczają swobodę przekierowywania LNG
W odpowiedzi na pytania dotyczące handlu gazem w Azji Orlen wskazał, że najczęstszymi przeszkodami przy zmianie kierunku sprzedaży są zapisy określające miejsce dostawy oraz możliwość odsprzedaży ładunku. Istotne pozostają także formuły cenowe, zobowiązania wolumenowe, koszty transportu i dostępność terminali.
Oznacza to, że nawet jeśli w Azji można uzyskać wyższą cenę niż w Europie, właściciel ładunku nie zawsze może po prostu zmienić trasę statku. Umowa może wskazywać konkretny terminal, do którego należy dostarczyć gaz. Może również ograniczać możliwość sprzedaży surowca innemu odbiorcy. W takim przypadku przekierowanie wymaga zgody kontrahenta albo spełnienia dodatkowych warunków zapisanych w kontrakcie.
– Zmianę kierunku sprzedaży LNG najczęściej ograniczają zapisy dotyczące miejsca dostawy i możliwości odsprzedaży ładunku. Istotne znaczenie mają również formuły cenowe, zobowiązania wolumenowe oraz koszty transportu i dostępność terminali – przekazał Orlen.
Szczególne znaczenie mają kontrakty długoterminowe, w których strony ustalają nie tylko cenę, ale również ilości gazu i harmonogram dostaw. Zobowiązania wolumenowe mogą określać minimalną ilość surowca, którą trzeba odebrać lub dostarczyć w danym okresie. Zmiana kierunku pojedynczego ładunku musi więc uwzględniać pozostałe zobowiązania wynikające z umowy.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku kontraktów zapewniających większą elastyczność. Jeżeli kupujący ma prawo do przekierowania ładunku i jego dalszej odsprzedaży, może reagować na zmiany sytuacji rynkowej. Takie prawa mają jednak swoją wartość i zależą od warunków wynegocjowanych przy zawieraniu umowy.
Orlen wysłał sześć ładunków LNG do Azji
Spółka poinformowała, że dotychczas na rynki azjatyckie trafiło sześć ładunków LNG, między innymi do Chin, Korei Południowej i Tajlandii. Nie przedstawiła jednak osobnego zestawienia dostaw zrealizowanych w 2025 roku i w 2026 roku. Nie wiadomo zatem, jak rozkładała się aktywność handlowa w poszczególnych latach.
Pierwszą dostawę do Japonii Orlen zrealizował we wrześniu 2025 roku. Był to ważny krok w rozwoju sprzedaży na jednym z największych rynków importujących LNG na świecie. Japonia od lat należy do czołówki światowych odbiorców skroplonego gazu, a jej zapotrzebowanie jest związane między innymi z produkcją energii elektrycznej i potrzebami przemysłu.
Azja pozostaje jednym z najważniejszych kierunków globalnego handlu LNG. Chiny, Japonia i Korea Południowa dysponują rozbudowaną infrastrukturą importową i należą do największych odbiorców surowca. O atrakcyjności tych rynków decydują między innymi sezonowe zapotrzebowanie na energię, kondycja przemysłu, dostępność innych paliw oraz ceny oferowane przez konkurencyjnych dostawców.
Dla Orlenu zwiększanie obecności w regionie oznacza możliwość dywersyfikacji kierunków sprzedaży. Spółka może dzięki temu szukać odbiorców poza Europą i lepiej wykorzystywać dostępne wolumeny gazu. Nie oznacza to jednak, że dostawy do Azji automatycznie będą bardziej opłacalne. Każda transakcja wymaga uwzględnienia pełnych kosztów transportu i warunków kontraktowych.
Singapur ma pomóc handlować LNG przez całą dobę
Orlen rozwija działalność w Azji również poprzez uruchomienie biura handlowego w Singapurze. Placówka ma rozpocząć pracę w pierwszym kwartale 2027 roku i będzie częścią Orlen LNG Trading, którego centrala znajduje się w Londynie.
Rozmieszczenie zespołów w dwóch różnych strefach czasowych ma zwiększyć możliwości reagowania na zmiany sytuacji rynkowej. Gdy europejscy handlowcy kończą dzień pracy, aktywność może przejąć zespół w Singapurze. Dzięki temu spółka będzie mogła utrzymywać kontakt z azjatyckimi odbiorcami i partnerami w godzinach ich największej aktywności.
Obecność w regionie ma również ułatwić rozpoznawanie lokalnego popytu i nawiązywanie relacji biznesowych. Orlen zakłada, że z czasem pozwoli to zwiększać wolumeny LNG kierowane na rynki azjatyckie. Spółka nie ujawniła jednak konkretnych celów dotyczących liczby dostaw ani wartości dodatkowych przychodów, które miałyby wynikać z uruchomienia biura.
Zapytany o sposób mierzenia efektów współpracy zespołów w Londynie i Singapurze, koncern wskazał na rentowność sprzedaży, efektywność handlową oraz optymalne wykorzystanie dostępnych wolumenów LNG i floty gazowców. Nie podał natomiast konkretnych wartości docelowych dotyczących dodatkowej marży, liczby zoptymalizowanych ładunków czy czasu reakcji na zmiany cen.
– Współpraca zespołów handlowych w Londynie i Singapurze pozwoli Orlenowi zwiększyć elastyczność operacyjną i lepiej wykorzystywać zmieniające się warunki na globalnym rynku LNG. Dzięki obecności w różnych strefach czasowych spółka będzie mogła szybciej reagować na zmiany cen, analizować możliwości sprzedaży na poszczególnych rynkach i optymalizować kierunki dostaw – przekazała spółka.
Koszty frachtu mogą zniwelować wyższą cenę gazu
Jednym z najważniejszych czynników wpływających na opłacalność sprzedaży LNG w Azji jest koszt transportu. Statek kierowany na odległy rynek pozostaje poza dyspozycją przez dłuższy czas, co ogranicza możliwość realizowania kolejnych dostaw. Dłuższa trasa oznacza również większe wydatki związane z paliwem, eksploatacją jednostki i obsługą transportu.
W okresach dużego zapotrzebowania na gazowce stawki frachtowe mogą wyraźnie rosnąć. Wówczas nawet atrakcyjna cena oferowana przez azjatyckiego odbiorcę nie musi zapewniać wyższej rentowności niż sprzedaż w Europie. Dodatkowym ograniczeniem może być brak wolnych miejsc w terminalach albo niedopasowanie terminów rozładunku do harmonogramu statku.
Orlen potwierdził, że uwzględnia te czynniki w planowaniu działalności handlowej. Spółka analizuje zmienność globalnego rynku, dostępność gazowców i terminali oraz koszty transportu. Nie ujawniła jednak szczegółowych scenariuszy dotyczących sytuacji, w której różnice cenowe między Europą i Azją będą niewielkie albo fracht znacząco podrożeje.
– Czynniki te mogą wpływać na opłacalność przekierowywania ładunków i ograniczać potencjalne korzyści handlowe. Dlatego elastyczne zarządzanie portfelem LNG i kierowanie dostaw na rynki oferujące najkorzystniejsze warunki ekonomiczne ma tak istotne znaczenie – poinformował Orlen.
Spółka chce połączyć rozwój floty gazowców z większą obecnością handlową na rynkach zagranicznych. Londyn pozostanie centrum działalności handlowej w Europie, a Singapur ma zapewnić bezpośredni kontakt z azjatyckimi odbiorcami. Nowe biuro ma rozpocząć działalność w pierwszym kwartale 2027 roku.
Fot. Orlen

