W ciągu ostatniego roku znacząco wzrosła gotowość polskich przedsiębiorstw do inwestycji zagranicznych – niemal połowa firm (49,4 proc.) deklaruje nowe projekty. Ponad 60 proc. wskazuje Stany Zjednoczone jako rynek o wysokim potencjale inwestycyjnym, pomimo czynników politycznych.

• 49,4% polskich firm planuje nowe przedsięwzięcia, z czego 28,2% stawia na projekty greenfield.
• Firmy już obecne za granicą są bardziej skłonne do ekspansji – 56,2% z nich planuje inwestycje greenfield.
• Najczęściej wskazywane są Niemcy, Francja, kraje Europy Środkowo-Wschodniej oraz USA, które zyskały na atrakcyjności.
• Dostęp do nowoczesnych technologii i wielkość rynku – odpowiednio 47,1% i 46,3% wskazań.
• Fundusz planuje udzielić pomocy przy 2-4 nowych transakcjach zagranicznych, średnia wartość wsparcia to 50–70 mln zł.

W ostatnim roku polskie przedsiębiorstwa coraz chętniej planują inwestycje zagraniczne – 49,4 proc. firm deklaruje nowe przedsięwzięcia, wynika z badania Polskiego Funduszu Rozwoju. Najczęściej wskazywaną formą ekspansji pozostają projekty typu greenfield, które planuje 28,2 proc. firm, co oznacza wzrost o 6,9 punktu procentowego względem 2023 roku.

Otwartość na inwestycje zagraniczne zależy od doświadczenia firm – wśród przedsiębiorstw już obecnych na rynkach zagranicznych aż 56,2 proc. planuje projekty greenfield, 28,1 proc. inwestycje brownfield, a 9,1 proc. przejęcia lub fuzje. Natomiast firmy bez wcześniejszego doświadczenia w ekspansji zagranicznej rzadko rozważają takie działania, co pokazuje, że dynamikę inwestycji kreują głównie przedsiębiorstwa międzynarodowe.

Jednocześnie 76,7 proc. badanych firm nie planuje rozszerzać działalności poza Polskę. Wśród tych, które rozważają ekspansję, dominują rynki europejskie – przede wszystkim Niemcy, Francja, kraje Skandynawii, Włochy oraz państwa Europy Środkowo-Wschodniej, takie jak Czechy, państwa bałtyckie czy kraje Bałkanów.

Ameryka Północna zyskała na atrakcyjności względem poprzedniego badania, co PFR tłumaczy rosnącymi napięciami handlowymi i poszukiwaniem alternatywnych rynków zbytu. Z kolei zainteresowanie Europą Zachodnią nieco osłabło. Marginalne znaczenie w oczach przedsiębiorców mają natomiast rynki Bliskiego Wschodu, Afryki, Ameryki Południowej i Środkowej oraz Australii i Oceanii.

Więksi gracze częściej ryzykują

W ostatnim badaniu Polskiego Funduszu Rozwoju wśród polskich przedsiębiorstw uwidoczniło się wyraźne zwiększenie zainteresowania ekspansją zagraniczną, szczególnie wśród firm dużych i już posiadających doświadczenie na rynkach międzynarodowych. Ponad połowa respondentów, bo aż 61,6 proc., wskazała Stany Zjednoczone jako kraj o wysokim lub bardzo wysokim potencjale inwestycyjnym, mimo globalnych niepokojów wywołanych zmianami politycznymi. Większość ankietowanych, 38,8 proc., oceniała USA pozytywnie jako kierunek inwestycji, 35,4 proc. przyjęło neutralną ocenę, natomiast około 20 proc. przedsiębiorców wyraziło opinię negatywną.

Respondenci jako główne czynniki decydujące o atrakcyjności Stanów Zjednoczonych wskazywali dostęp do nowoczesnych technologii i innowacji (47,1 proc.) oraz rozmiar rynku (46,3 proc.). Interesujące jest rozróżnienie między firmami doświadczonymi w inwestowaniu zagranicznym a tymi, które dopiero rozważają ekspansję. Firmy z doświadczeniem wskazywały przede wszystkim wielkość rynku i koszty pracy jako kluczowe czynniki, podczas gdy przedsiębiorstwa nowicjusze kładły większy nacisk na dostęp do technologii i wykwalifikowaną kadrę.

Prezes PFR Piotr Matczuk podczas prezentacji raportu poinformował, że fundusz planuje w nadchodzących miesiącach wsparcie dla dwóch do czterech nowych projektów ekspansji zagranicznej polskich firm w Niemczech i USA, które pozostają najbardziej popularnymi kierunkami wśród przedsiębiorstw planujących inwestycje w najbliższych latach. Wiceprezes PFR ds. inwestycji Mikołaj Raczyński zapowiedział z kolei, że prawdopodobnie w przyszłym tygodniu fundusz ogłosi wsparcie dla polskiej spółki z branży metalowo-produkcyjnej w ekspansji na rynek amerykański, która już pozyskała pierwsze kontrakty eksportowe. Średnia wartość transakcji wspierającej ekspansję zagraniczną wynosi od 50 do 70 mln zł, choć zdarzają się także projekty o większej wartości.

Z badania wynika, że mimo silnej koncentracji polskich inwestycji zagranicznych w Europie tylko co piąty respondent ocenia potencjał inwestycyjny tego regionu jako wysoki lub bardzo wysoki. Ponad połowa przedsiębiorców ocenia możliwości inwestycyjne Europy jako umiarkowane, wskazując na atrakcyjniejsze kierunki rozwoju w innych częściach świata. Na tle Europy wysoką atrakcyjnością wyróżniają się Azja i Australia, które łącznie oceniane są przez prawie połowę ankietowanych jako regiony o wysokim lub bardzo wysokim potencjale (48,4 proc.), a następnie Ameryka Północna (39,2 proc.). W przypadku Azji i Australii wyniki pozostają zbliżone do poprzedniej edycji badania, co może świadczyć o stabilnej i wyjątkowej atrakcyjności tego regionu dla polskich inwestorów.

Badanie wskazuje również na główne motywacje stojące za bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi. Najczęściej wskazywanym powodem pozostaje dywersyfikacja geograficzna oraz ograniczanie ryzyka, które wymieniło 55,4 proc. przedsiębiorstw, co oznacza spadek o 5 punktów procentowych w porównaniu z poprzednią edycją badania. Jest to szczególnie istotne dla firm działających w sektorze handlu oraz informacji i komunikacji. Natomiast wśród przedsiębiorstw przemysłowych najważniejsze pozostają efekty skali, których znaczenie wzrosło o 8,3 punktu procentowego w porównaniu z poprzednią edycją.

Różnice między sektorami gospodarki są wyraźne. W branży budowlanej kluczowe znaczenie mają zarówno efekty skali, jak i zabezpieczenie łańcuchów dostaw, podobnie w handlu, gdzie obok dywersyfikacji dużą rolę odgrywa zapewnienie stabilności dostaw. W sektorze informacji i telekomunikacji efekty skali mają minimalne znaczenie, co odróżnia ten sektor od pozostałych branż i odzwierciedla jego specyfikę oraz charakter działalności.

Badanie PFR przeprowadzono na przełomie lipca i sierpnia 2025 roku na próbie 120 dużych i średnich przedsiębiorstw, które już inwestują za granicą lub planują ekspansję międzynarodową. Wyniki raportu pokazują, że polskie firmy są coraz bardziej otwarte na zagraniczne rynki, szukają alternatyw dla Europy Zachodniej i dostrzegają potencjał w regionach o dynamicznym rozwoju, takich jak Ameryka Północna, Azja i Australia, przy czym doświadczenie w inwestowaniu międzynarodowym wciąż pozostaje kluczowym czynnikiem determinującym sukces ekspansji.

Źródło: PFR