PGE pozyskała 3,9 mld zł na elektrownię w Rybniku. Pierwszy kredyt z gwarancją KUKE w historii grupy

PGE podpisała umowę kredytową o wartości 3,886 mld zł z konsorcjum czterech banków. Pieniądze mają finansować lub refinansować budowę bloku gazowo parowego o mocy 882 MW w Rybniku. Kredyt został objęty gwarancją Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (KUKE). To pierwsze finansowanie z takim zabezpieczeniem w historii Grupy PGE. Umowa przewiduje spłatę do 5 listopada 2041 roku, a kredyt nie jest zabezpieczony na majątku spółki ani jej grupy kapitałowej.

Finansowanie dużych inwestycji energetycznych wymaga połączenia kapitału własnego, kredytów, gwarancji i przychodów, które będą generowane już po uruchomieniu instalacji. Banki oceniają nie tylko koszt budowy, lecz także przyszłą zdolność inwestora do obsługi zadłużenia. W przypadku elektrowni oznacza to analizę przewidywanej produkcji, cen energii, kosztów paliwa, dostępności technicznej bloku oraz mechanizmów rynku mocy. Ten ostatni zapewnia wynagrodzenie za gotowość do dostarczania energii, a nie wyłącznie za faktycznie wyprodukowane megawatogodziny.

Umowę podpisano 5 listopada 2026 roku. Konsorcjum finansujące tworzą PKO Bank Polski, Bank Gospodarstwa Krajowego, Erste Bank Polska oraz Bank Polska Kasa Opieki, czyli Pekao. Wartość kredytu wynosi dokładnie 3 mld 886 mln zł.

Środki zostaną przeznaczone na finansowanie lub refinansowanie nakładów inwestycyjnych związanych z budową bloku gazowo parowego CCGT w Rybniku. Sformułowanie „finansowanie lub refinansowanie” oznacza, że kredyt może pokrywać zarówno wydatki ponoszone w dalszej części realizacji projektu, jak i zastępować część wcześniej wykorzystanego finansowania innymi środkami.

Kredyt objęto gwarancją KUKE, czyli Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych. Instytucja ta wspiera polskie przedsiębiorstwa i transakcje związane z działalnością gospodarczą, między innymi poprzez ubezpieczenia i gwarancje ograniczające ryzyko finansowe. W tym przypadku gwarancja obejmuje finansowanie udzielone PGE przez banki. Nie oznacza to dotacji ani bezzwrotnego wsparcia. Spółka nadal odpowiada za spłatę zobowiązania zgodnie z warunkami umowy.

To pierwsza w historii Grupy PGE umowa kredytowa objęta gwarancją KUKE. Nowy mechanizm finansowania pozwala połączyć środki banków z gwarancją instytucji publicznej, co ma znaczenie przy projektach wymagających wielomiliardowych nakładów i długiego okresu zwrotu.

Kredyt będzie oprocentowany według WIBOR

Umowa przewiduje sześciomiesięczne okresy odsetkowe. Oprocentowanie zostanie ustalone na podstawie stawki WIBOR powiększonej o marżę banków. Oznacza to, że koszt odsetek będzie zależał od poziomu stopy referencyjnej oraz warunków cenowych zapisanych w umowie.

WIBOR jest wskaźnikiem referencyjnym wykorzystywanym między innymi przy ustalaniu oprocentowania kredytów złotowych. Jeżeli jego poziom rośnie, przy niezmienionej marży zwiększa się również oprocentowanie kredytu. Gdy spada, koszt odsetkowy może się obniżyć. PGE nie podała w raporcie bieżącym wysokości marży ani szczegółowego harmonogramu spłat kapitału.

Okres dostępności kredytu wynosi rok od dnia zawarcia umowy. Data zapadalności przypada 5 listopada 2041 roku. Oznacza to, że finansowanie zostało zaplanowane na okres około 15 lat od podpisania kontraktu.

Umowa zawiera również ograniczenia dotyczące zadłużenia grupy. PGE zobowiązała się utrzymywać wskaźnik skonsolidowanego długu netto do skonsolidowanego wyniku EBITDA na poziomie nie wyższym niż 4:1, jeżeli spółka będzie posiadała rating inwestycyjny. W przypadku braku takiej oceny granica została ustalona na poziomie 3,5:1.

EBITDA to wynik operacyjny przed odsetkami, podatkami i amortyzacją. Wskaźnik długu netto do EBITDA pozwala ocenić relację zadłużenia do zdolności przedsiębiorstwa do generowania wyniku operacyjnego. Im wyższa wartość, tym większe obciążenie finansowe w stosunku do skali działalności. Banki wykorzystują takie ograniczenia, aby kontrolować ryzyko nadmiernego zadłużenia kredytobiorcy.

PGE poinformowała również, że kredyt nie jest zabezpieczony na żadnym składniku majątku spółki ani całej grupy kapitałowej. Banki udzieliły więc finansowania bez ustanowienia zabezpieczenia na konkretnych aktywach PGE.

Blok w Rybniku ma 882 MW mocy

Inwestycja realizowana przez PGE w Rybniku obejmuje budowę bloku gazowo parowego o mocy elektrycznej 882 MW. To jedna z największych jednostek tego rodzaju powstających obecnie w Polsce. Po uruchomieniu instalacja będzie mogła dostarczać energię odpowiadającą zapotrzebowaniu około 2 mln gospodarstw domowych. Według założeń projektu sprawność netto bloku przekroczy 63 proc.

Za budowę odpowiada konsorcjum, którego liderem jest Polimex Mostostal, a partnerem technologicznym Siemens Energy. Instalacja ma zastąpić część wyłączonych wcześniej mocy węglowych w Rybniku. Nowy blok wykorzysta istniejące zaplecze energetyczne regionu, ale będzie pracował w innej technologii i na innym paliwie.

Samo pozyskanie kredytu nie oznacza rozpoczęcia budowy. Prace w Rybniku są już zaawansowane, a finansowanie dotyczy inwestycji będącej w trakcie realizacji. Według harmonogramu przedstawianego przez PGE pierwsze rozpalenie turbiny gazowej i synchronizacja jednostki z krajowym systemem elektroenergetycznym mają nastąpić na przełomie 2026 i 2027 roku. Synchronizacja oznacza połączenie generatora z siecią w taki sposób, aby mógł dostarczać energię przy zachowaniu wymaganych parametrów częstotliwości i napięcia. Po tym etapie rozpoczynają się próby i testy poprzedzające regularną eksploatację.

Blok uzyskał również 17 letni kontrakt mocowy w aukcji głównej rynku mocy. Umowa zacznie obowiązywać od 2027 roku. Mechanizm rynku mocy zapewnia wynagrodzenie za utrzymywanie jednostki w gotowości do dostarczania energii w określonych warunkach. Jest to inny rodzaj przychodu niż sprzedaż samej energii elektrycznej.

Czym różni się elektrownia gazowo parowa od zwykłej elektrowni gazowej

Oznaczenie CCGT pochodzi od angielskiego określenia Combined Cycle Gas Turbine. Chodzi o blok pracujący w układzie gazowo parowym, w którym do produkcji energii wykorzystuje się dwa obiegi. Pierwszy opiera się na turbinie gazowej, drugi na turbinie parowej.

W pierwszym etapie gaz ziemny jest spalany w komorze spalania. Powstające gorące spaliny napędzają turbinę gazową połączoną z generatorem energii elektrycznej. W klasycznej elektrowni gazowej część energii zawartej w spalinach zostałaby niewykorzystana i trafiłaby do otoczenia wraz z gorącymi gazami.

W układzie CCGT spaliny z turbiny gazowej kierowane są do kotła odzysknicowego. Ich ciepło służy do wytwarzania pary wodnej, która napędza drugą turbinę i kolejny generator. Dzięki temu elektrownia produkuje energię elektryczną z wykorzystaniem zarówno energii gazów spalinowych, jak i odzyskanego ciepła.

Takie rozwiązanie pozwala osiągać znacznie wyższą sprawność niż w prostym układzie gazowym. W przypadku rybnickiej inwestycji PGE zakłada sprawność netto przekraczającą 63 proc. Oznacza to, że ponad 63 proc. energii chemicznej dostarczonego paliwa zostanie przekształcone w energię elektryczną netto, po uwzględnieniu potrzeb własnych instalacji.

Gaz ziemny nadal jest paliwem kopalnym i jego spalanie wiąże się z emisją dwutlenku węgla. W przeliczeniu na jednostkę wyprodukowanej energii emisje są jednak niższe niż w przypadku elektrowni węglowych, szczególnie przy wysokiej sprawności bloku. Rzeczywisty bilans klimatyczny zależy również od emisji metanu podczas wydobycia i transportu gazu.

Dlaczego PGE inwestuje w gaz

Nowy blok ma pełnić funkcję stabilnego i elastycznego źródła energii. W polskim systemie elektroenergetycznym rośnie udział farm wiatrowych i instalacji fotowoltaicznych. Ich produkcja zależy od pogody, dlatego nie zawsze odpowiada aktualnemu zapotrzebowaniu odbiorców.

Elektrownie gazowe mogą szybciej zmieniać poziom produkcji niż wiele tradycyjnych jednostek węglowych. Dzięki temu mogą zwiększać generację, kiedy spada produkcja z wiatru i słońca, oraz ograniczać ją w okresach wysokiej dostępności energii odnawialnej. Nie zastępują więc odnawialnych źródeł energii, lecz mogą uzupełniać ich pracę i pomagać w bilansowaniu systemu.

Znaczenie ma także lokalizacja inwestycji. Rybnik jest od dziesięcioleci związany z energetyką zawodową. Wyłączanie starszych bloków węglowych oznaczało konieczność przygotowania nowych źródeł wytwarzania i dostosowania infrastruktury do zmieniającej się struktury krajowego miksu energetycznego. Nowa jednostka ma utrzymać istotną rolę regionu w produkcji energii, choć technologia i paliwo będą inne niż w dotychczasowych blokach.

PGE rozwija równolegle kolejne projekty gazowe. W marcu 2026 roku spółki zależne grupy podpisały umowy na budowę jednostek gazowych w Rybniku i Gryfinie o mocy około 600 MW każda. Są to bloki w technologii OCGT, czyli z turbiną gazową pracującą w cyklu otwartym. W odróżnieniu od CCGT nie wykorzystują dodatkowego obiegu parowego do odzyskiwania energii ze spalin, dlatego ich sprawność jest niższa. Ich zaletą jest natomiast możliwość szybkiego uruchamiania i reagowania na potrzeby systemu.

Zaktualizowana strategia PGE do 2035 roku zakłada rozwój energetyki gazowej, odnawialnych źródeł energii, magazynów oraz infrastruktury sieciowej. W całym programie inwestycyjnym grupy przewidziano około 210 mld zł nakładów w ciągu dekady. Z tej kwoty około 80 mld zł ma trafić na OZE i magazynowanie energii, 48 mld zł na stabilne moce niskoemisyjne, obejmujące gaz, ciepłownictwo i energetykę jądrową, a 70 mld zł na infrastrukturę sieciową. Na energetykę węglową przewidziano około 5 mld zł, przede wszystkim na nakłady utrzymaniowe.

Kredyt w wysokości 3,886 mld zł jest jednym z elementów finansowania tej transformacji. Nie pokrywa całego programu inwestycyjnego PGE, lecz dotyczy konkretnej jednostki wytwórczej w Rybniku. Według harmonogramu inwestycji pierwsze uruchomienie turbiny i synchronizacja bloku z siecią mają nastąpić na przełomie 2026 i 2027 roku.

Fot. PGE

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu