PORR przejął 50 procent udziałów w Moderna Construction. Nowa spółka Moderna PORR ma szansę stać się liderem rynku prefabrykacji betonowej w Polsce. Łączy doświadczenie Moderny w budownictwie mieszkaniowym premium z know-how PORR w gigantycznych projektach infrastrukturalnych. Fabryka w Kartoszynie na Pomorzu dostarczy elementy m.in. pod drogi, mosty, tunele i elektrownię jądrową.
- Prefabrykacja betonowa pozwala produkować ściany, stropy czy segmenty mostowe w hali, a nie na placu budowy. To rozwiązanie skraca czas realizacji inwestycji nawet o kilkadziesiąt procent, redukuje liczbę błędów wykonawczych i uniezależnia od pogody. W Polsce, gdzie brakuje od 50 do 100 tysięcy pracowników budowlanych, prefabrykacja staje się koniecznością, a nie luksusem.
- Nowa spółka zamierza rozbudować zakład w Kartoszynie o dodatkowy węzeł betoniarski, hale do produkcji długich elementów oraz nowoczesny park maszynowy z robotami do zbrojenia. Celem jest obsługa zarówno inwestycji własnych PORR i Moderny, jak i zewnętrznych klientów. W planach są kontrakty dla dróg ekspresowych, kolei dużych prędkości (system SlabTrack) oraz dla elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalino.
- PORR ma za sobą realizację takich projektów jak tunel w Świnoujściu, modernizacja falochronów w Porcie Północnym w Gdańsku czy tunel kolejowy w Trzcińsku. Moderna specjalizuje się w luksusowym budownictwie mieszkaniowym w Trójmieście, Warszawie i Wrocławiu. Połączenie tych dwóch światów – wielkiej infrastruktury i architektonicznego rzemiosła – w jednej spółce prefabrykacyjnej jest w Polsce bezwyjątkowe.
W kwietniu 2026 roku w Kartoszynie na Pomorzu – miejscowości, która do tej pory kojarzyła się głównie z polami i cichą okolicą – zapadła decyzja, która może zmienić sposób budowania dróg, mostów, tuneli i osiedli w Polsce. Fabryka prefabrykatów betonowych, należąca dotąd do Moderna Construction, została właśnie w połowie przejęta przez PORR S.A., jednego z największych generalnych wykonawców w kraju. Nowy podmiot, działający pod nazwą Moderna PORR, ma szansę stać się jednym z liderów rynku prefabrykacji betonowej w Polsce, łącząc doświadczenie Moderny w budownictwie mieszkaniowym premium z ponad 30-letnim know-how PORR w realizacji gigantycznych projektów infrastrukturalnych.
To nie jest zwykła transakcja kapitałowa. W grę wchodzi przyszłość całego sektora budowlanego, który od lat zmaga się z rosnącymi kosztami, niedoborem wykwalifikowanej siły roboczej i presją na skracanie czasu realizacji inwestycji. Prefabrykacja betonowa – czyli produkcja elementów takich jak ściany, stropy, belki, słupy czy segmenty mostowe w warunkach fabrycznych, a nie na placu budowy – jest dziś w Europie jednym z najważniejszych trendów. W Polsce, gdzie dopiero raczkuje, może zrewolucjonizować sposób, w jaki powstają drogi ekspresowe, linie kolejowe, w tym koleje dużych prędkości, a także elektrownie, terminale LNG czy falochrony.
Kartoszyn na Pomorzu
Sam zakład w Kartoszynie nie powstał przypadkiem. Pomorze to region, w którym toczy się obecnie wiele kluczowych inwestycji infrastrukturalnych: budowa drogi ekspresowej S6, modernizacja linii kolejowej do Gdyni, rozbudowa Portu Północnego w Gdańsku, a w przyszłości także prace przy elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalino. Wszędzie tam potrzebne są ogromne ilości betonowych elementów – ścian oporowych, segmentów tuneli, belek mostowych, prefabrykowanych stropów. Wożenie ich z dalekich zakładów generuje koszty i emisje; posiadanie własnej fabryki na miejscu to przewaga logistyczna.
Moderna Construction, wcześniej część Moderna Holding, już od kilku lat produkowała w Kartoszynie prefabrykaty na potrzeby własnych inwestycji mieszkaniowych. Firma specjalizuje się w segmencie premium – luksusowe apartamentowce w Trójmieście, Warszawie i Wrocławiu, często w zabytkowych lub prestiżowych lokalizacjach. Prefabrykacja pozwalała jej na szybkie wznoszenie szkieletów budynków z zachowaniem wysokiej jakości wykończenia. Jednak skala działalności była ograniczona do potrzeb własnych. PORR wnosi do spółki nie tylko kapitał, ale przede wszystkim dostęp do gigantycznych kontraktów infrastrukturalnych – drogowych, kolejowych, hydrotechnicznych, energetycznych.
– Dla Moderny partnerstwo z globalnym liderem budownictwa to przede wszystkim potwierdzenie naszych szerokich kompetencji oraz możliwość ekspansji na nowe segmenty rynku budowlanego i zwiększenie udziału w transformacji infrastrukturalnej Polski. Transakcja ta stanowi naturalny etap rozwoju holdingu, wejścia na nowy poziom działalności operacyjnej i realizację największych inwestycji infrastrukturalnych, energetycznych, kolejowych i przemysłowych w Polsce – powiedział Adam Małaczek, prezes Moderna Holding.
– Decyzja o powołaniu spółki Moderna PORR wynika z naszego głębokiego przekonania, że prefabrykacja stanowi przyszłość nowoczesnego budownictwa. Jako generalny wykonawca konsekwentnie rozwijamy naszą działalność w oparciu o innowacyjne, efektywne i zrównoważone rozwiązania, które odpowiadają na wyzwania współczesnego rynku – powiedział Piotr Kledzik, prezes PORR S.A.
– Równie istotnym filarem naszej strategii jest aktywne i długofalowe inwestowanie w Polsce – ze szczególnym naciskiem na rozwój lokalnych społeczności, wzmacnianie krajowego łańcucha dostaw oraz tworzenie stabilnych miejsc pracy. Wierzymy, że budowanie silnej, nowoczesnej gospodarki zaczyna się na poziomie lokalnym. Objęcie 50% udziałów w zakładzie w Kartoszynie było zatem naturalnym i konsekwentnym krokiem, który nie tylko wpisuje się w nasze cele strategiczne. Traktujemy tę inwestycję jako ważny etap szerszego procesu – procesu, który już dziś nabiera tempa i którego kolejne odsłony wkrótce staną się widoczne – dodał Piotr Kledzik.
Nowa spółka nie będzie działać w oderwaniu od reszty grupy. PORR S.A. osiągnął w 2024 roku przychody na poziomie 4,03 miliarda złotych, realizując tak spektakularne projekty jak tunel w Świnoujściu, rozbudowa Terminalu LNG w Świnoujściu, droga S3 odc. Bolków – Kamienna Góra Płn., czy bezprecedensowa modernizacja tunelu kolejowego w Trzcińsku z wykorzystaniem maszyny TEM (tunel w tunelu). Moderna Holding ma natomiast silną pozycję na rynku nieruchomości premium Trójmiasta, Warszawy i Wrocławia, z własnym biurem architektonicznym, generalnym wykonawstwem, fabryką mebli i zarządzaniem nieruchomościami. Połączenie tych dwóch światów – wielkiej infrastruktury i architektonicznego rzemiosła – w jednej spółce prefabrykacyjnej jest w Polsce ewenementem.
Prefabrykacja jako odpowiedź na kryzys wykwalifikowanych rąk
Budowa mostu, tunelu czy wielkiego osiedla tradycyjną metodą wymaga dziesiątek, a czasem setek betoniarzy, zbrojarzy, cieśli szalunkowych. Wykonanie ściany żelbetowej na placu budowy to proces wieloetapowy: montaż szalunku, wiązanie zbrojenia, betonowanie, wibrowanie, pielęgnacja, rozdeskowanie. Każdy z tych etapów jest wrażliwy na temperaturę, wilgotność, wiatr, a przede wszystkim na ludzkie błędy. W hali produkcyjnej, gdzie temperatury są stałe, a szalunki są wielokrotnego użytku i precyzyjnie wykonane, proces jest w pełni kontrolowany.
– Ograniczenie wpływu warunków atmosferycznych na proces budowy to mniejsza liczba błędów wykonawczych i większa przewidywalność realizacji. Prefabrykacja ogranicza liczbę robót mokrych i pracochłonnych procesów wykonywanych tradycyjnie na miejscu. Produkcja elementów odbywa się równolegle do prac ziemnych i fundamentowych, co znacząco skraca harmonogram budowy. Elementy powstają w hali produkcyjnej, pod ścisłą kontrolą parametrów mieszanki, geometrii, dojrzewania betonu i jakości wykonania. Prefabrykacja to także zrównoważony rozwój – mamy tutaj mniejsze straty materiałowe, zoptymalizowaną logistykę, możliwość recyklingu materiałów i ograniczenie emisji CO2 związanych z budową – powiedział Adam Małaczek.
W Polsce, gdzie deficyt pracowników budowlanych sięga według szacunków 50-100 tysięcy osób (w zależności od sezonu), a młodzi ludzie coraz rzadziej wybierają zawody związane z fizyczną pracą na placu budowy, prefabrykacja staje się nie tylko opcją, ale koniecznością. W hali może pracować mniej osób, a każda z nich wykonuje bardziej powtarzalne, mniej uciążliwe czynności, często z wykorzystaniem robotyki i półautomatycznych stanowisk. W zakładzie w Kartoszynie planowane jest wdrożenie systemów cyfrowego projektowania i produkcji (BIM – Building Information Modeling, w połączeniu z maszynami CNC), co jeszcze bardziej zwiększy wydajność.
System SlabTrack i kolej dużych prędkości
– Prefabrykacja to synonim szybkiego i precyzyjnego budowania – pozwala znacząco skrócić czas realizacji inwestycji, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości i powtarzalności wykonania. W obliczu rosnących wyzwań na rynku pracy, w tym ograniczonej dostępności wykwalifikowanej siły roboczej, rozwiązania prefabrykowane będą odgrywać coraz większą rolę, stanowiąc realną odpowiedź na te problemy. Jednocześnie rozwijamy własne, zaawansowane technologie, takie jak system SlabTrack, który również opiera się na prefabrykowanych elementach. To podejście pozwala nam nie tylko zwiększać efektywność realizacji projektów, ale także wyznaczać nowe standardy w nowoczesnym budownictwie infrastrukturalnym – powiedział Tomasz Rakowski, członek zarządu PORR S.A. odpowiedzialny za Pion Kubatury i Innowacji. W praktyce, system SlabTrack to technologia budowy torowisk, w której podkłady i płyty torowe są prefabrykowane, a następnie montowane na gotowej podsypce lub betonowej płycie fundamentowej. W przypadku kolei dużych prędkości, gdzie tolerancje są rzędu milimetrów, a prędkości przekraczają 250 km/h, prefabrykacja jest jedynym sposobem na osiągnięcie wymaganej precyzji. Polska planuje budowę pierwszej linii dużych prędkości („Solidarna Trasa”, Warszawa – Łódź – Poznań – Wrocław, być może dalej do granicy z Czechami) w ramach Kolei Dużych Prędkości. To setki kilometrów torów, kilkadziesiąt mostów, wiaduktów i tuneli. Produkcja prefabrykowanych elementów dla tej inwestycji byłaby ogromnym kontraktem, a Moderna PORR, z fabryką w Kartoszynie (odpowiednio rozbudowaną) i z dostępem do technologii SlabTrack, jest w stanie się o niego ubiegać.
Rozbudowa zakładu w Kartoszynie
Nie będzie to jednak łatwe, bo obecna fabryka ma ograniczoną wydajność. Dlatego władze Moderna PORR zapowiadają intensywny rozwój zakładu. W planach są: zakup dodatkowego węzła betoniarskiego (obecnie wytwórnia produkuje mieszankę na bieżące potrzeby, ale przy większych kontraktach potrzebne będą większe moce), rozbudowa hal produkcyjnych (w tym hala do produkcji długich elementów, takich jak belki mostowe o długości do 30 metrów), inwestycje w park maszynowy (w tym roboty do zbrojenia i stanowiska do prefabrykacji z wykorzystaniem druku 3D betonu), zakup nowoczesnych środków transportu wewnętrznego (ciągniki modułowe, suwnice), budowa zaplecza socjalno-administracyjnego (nowe biura, szatnie, stołówka dla pracowników) oraz rozwój projektowania cyfrowego.
Celem jest stworzenie zakładu zdolnego obsługiwać zarówno potrzeby wewnętrzne w ramach grupy (inwestycje Moderny i PORR), jak i klientów zewnętrznych – innych generalnych wykonawców, deweloperów oraz inwestorów publicznych. To ważne, bo rynek prefabrykatów betonowych w Polsce jest rozdrobniony – działa wiele małych firm, ale brakuje dużego, nowoczesnego zakładu z zapleczem projektowym i logistycznym, który mógłby konkurować z niemieckimi czy czeskimi producentami. Moderna PORR ma ambicję wypełnić tę lukę.
Zakres zastosowań prefabrykatów
Prefabrykaty betonowe są wykorzystywane w niemal wszystkich kluczowych sektorach gospodarki. Najszersze zastosowanie znajdują w budownictwie komercyjnym, przemysłowym i mieszkaniowym – od ścian i stropów w biurowcach po słupy i belki w halach magazynowych. W infrastrukturze transportowej stosuje się je przy budowie dróg, autostrad, mostów, tuneli, parkingów, lotnisk oraz linii kolejowych, w tym kolei dużych prędkości. W przypadku mostów prefabrykowane mogą być całe przęsła, które dostarcza się na plac budowy i podnosi za pomocą dźwigów, co skraca czas montażu z miesięcy do dni.
Istotną rolę odgrywają również w budownictwie hydrotechnicznym i morskim – przy realizacji portów, nabrzeży, falochronów, umocnień brzegowych oraz zabezpieczeń przeciwpowodziowych. W Porcie Północnym w Gdańsku, gdzie PORR modernizował falochrony, prefabrykowane bloki betonowe ważące nawet 50 ton były zrzucane z barek przez specjalne dźwigi, tworząc ciągłą strukturę ochronną. Produkcja takich bloków w warunkach polowych jest nieefektywna – znacznie lepiej wytwarzać je w fabryce i transportować drogą morską.
W przypadku elektrowni jądrowej, która powstanie w Lubiatowie-Kopalino, potrzeba będzie tysięcy prefabrykowanych elementów – od fundamentów pod reaktor, przez kanały wentylacyjne, po zbiorniki na wypalonae paliwo. Chociaż większość tych elementów będzie wykonana na miejscu z uwagi na specjalne wymogi jakościowe, część można prefabrykować poza placem budowy. Moderna PORR z Kartoszyna jest położona w odległości około 150-200 km od lokalizacji elektrowni, co jest akceptowalne logistycznie. Dlatego nie dziwi, że nowa spółka już teraz rozgląda się za kontraktami związanymi z energetyką jądrową.
Fot. PORR