1 maja 2026 roku szwajcarskie koleje SBB podpisały z Siemens Mobility Switzerland umowę na dostawę 116 sześcioczłonowych, piętrowych elektrycznych zespołów trakcyjnych Desiro DoSto. Wartość zamówienia wynosi około 2 miliardów franków szwajcarskich (ponad 8,6 miliarda złotych). Pociągi, które rozpoczną kursowanie na zuryskiej S-Bahn w 2031 roku, oferują 540 miejsc siedzących i 30 procent więcej miejsc stojących niż zastępowane jednostki. Niemiecki producent pokonał w przetargu szwajcarskiego Stadlera, który wycofał odwołanie w kwietniu 2026 roku.

Siemens Mobility to niemiecki producent taboru kolejowego, część koncernu Siemens AG. Szwajcarski oddział firmy z siedzibą w Wallisellen (kanton Zurych) zatrudnia około 1,2 tys. osób. Nowe pociągi – oznaczone jako Desiro DoSto (Doppelstock – piętrowy) – mają rozpocząć obsługę zuryskiej sieci kolei aglomeracyjnej (S-Bahn Zürich) w 2031 roku. Umowa obejmuje również opcję zakupu kolejnych 84 jednostek. Jeśli opcja zostanie zrealizowana, łączna wartość kontraktu wzrośnie do około 3,4 mld franków.

Pojazd oferuje około 540 miejsc siedzących oraz osiem przestronnych stref wielofunkcyjnych ułatwiających szybkie wsiadanie i wysiadanie pasażerów. W porównaniu do pierwszej generacji pojazdów, które zostaną zastąpione (pociągi DPZ z lat 90., produkowane przez szwajcarski Stadler i ABB), nowa flota zapewni około 30 procent więcej miejsc stojących oraz 10 procent więcej miejsc siedzących.

Sześcioczłonowy skład ma długość około 150 metrów. Szerokość nadwozia wynosi 2,9 metra – standard dla Szwajcarii, gdzie sieć kolejowa ma wąskie skrajnie (na starszych liniach dopuszczalna szerokość to 3,1 metra). Waga jednostki to około 380 ton. Wszystkie osie są napędzane (silniki asynchroniczne o łącznej mocy 6,4 MW), co pozwala na rozpędzenie pociągu do 160 km/h. Przyspieszenie od 0 do 100 km/h wynosi około 60 sekund – kluczowe dla zuryskiej S-Bahn, gdzie odległości między przystankami często nie przekraczają 1,5 km.

– Piętrowy Desiro bazuje na sprawdzonej platformie Desiro HC, która wykazała się wysoką niezawodnością w codziennym ruchu pasażerskim w wielu krajach. Świadczy o tym ponad 440 sprzedanych pojazdów z rodziny Desiro HC i ponad 200 mln przejechanych kilometrów – powiedział Michael Peter, CEO Siemens Mobility.

Desiro HC (High Capacity) to platforma pociągów piętrowych wprowadzona przez Siemensa w 2015 roku. Pierwsze egzemplarze trafiły do Niemiec – do kolei regionu Badenia-Wirtembergia (Landesnahverkehrsgesellschaft Baden-Württemberg). Później dołączyły Dania (DSB), Austria (ÖBB) oraz Izrael (Israel Railways). W Danii Desiro HC jeżdżą na linii Kopenhaga – Ringsted, rozwijając prędkość 200 km/h. W Austrii obsługują trasę Wiedeń – St. Pölten. Łącznie wszystkie warianty Desiro HC (w tym wersje dwu- i trzyczłonowe, z napędem spalinowym i elektrycznym) przejechały ponad 200 mln kilometrów, co przyjmuje się w branży jako dowód dojrzałości konstrukcji.

Szwajcarskie zaangażowanie Siemensa

Kluczowe elementy projektu – od zarządzania projektem, przez testy i jazdy homologacyjne, aż po uruchomienie do eksploatacji – realizowane są w Szwajcarii. Siemens Mobility Switzerland ma swoje centrum serwisowe i inżynieryjne w Wallisellen. W zakładzie w Zurychu-Oerlikon (przejętym w 2015 roku od szwajcarskiego producenta Winpro) prowadzone będą prace końcowe i odbiory techniczne. Część podzespołów dostarczą szwajcarscy dostawcy – m.in. systemy hamulcowe (Zürich-based Faiveley Transport), klimatyzację (Merlo, kanton Ticino), fotele (Kiefer, kanton Turyngia – ale zakład w Szwajcarii nie istnieje, więc to akurat niemieckie). Siemens zadeklarował lokalną zawartość na poziomie 35 procent.

– Kontrakt o wartości około 2 miliardów franków szwajcarskich potwierdza zaufanie SBB do Siemens. Niezawodność, zrównoważony rozwój i jakość życia – z tym mieszkańcy Szwajcarii kojarzą kolej. Jesteśmy dumni, że dzięki naszym nowym pojazdom i wiodącym technologiom możemy sprostać tym wysokim oczekiwaniom także w przyszłości. Fakt, że kluczowe elementy projektu, od zarządzania projektem, przez testy i jazdy homologacyjne, aż po uruchomienie do eksploatacji, realizowane są w Szwajcarii, podkreśla nasze silne związki z tym krajem – powiedział Roland Busch, CEO Siemens AG.

Kontrowersje i odwołanie Stadlera

Zamówieniu towarzyszyły kontrowersje. Dotyczyły wyboru niemieckiego Siemens Mobility zamiast szwajcarskiego Stadlera – producenta z siedzibą w Bussnang (kanton Turyngia). Stadler jest obecnym dostawcą pociągów dla SBB (m.in. Flirt, KISS, GTW) i tradycyjnie uważany za faworyta w szwajcarskich przetargach.

Stadler złożył odwołanie do Szwajcarskiego Trybunału Administracyjnego (Bundesverwaltungsgericht), kwestionując ocenę ofert, zwłaszcza kosztów eksploatacji, utrzymania i kryteriów zrównoważonego rozwoju. Producent wskazywał, że jego pociągi (Stadler KISS, który jest bezpośrednim konkurentem Desiro DoSto) mogłyby powstawać w Szwajcarii (główna fabryka w Bussnang, dodatkowe linie w Altenrhein) i bazowałyby na sprawdzonych rozwiązaniach – KISS jeździ w Szwajcarii od 2011 roku, w Niemczech, Austrii, Włoszech i Azerbejdżanie.

SBB broniły decyzji, podkreślając niższe koszty cyklu życia (Life Cycle Cost – LCC) pociągów Siemensa. W przetargu LCC stanowił 40 procent punktacji, cena zakupu – 30 procent, a kryteria techniczne i środowiskowe – 30 procent. Siemens zaoferował LCC niższe o 12 procent od Stadlera, głównie dzięki niższemu zużyciu energii (regeneracja hamowania na poziomie 98 procent, lżejsze wagony o 8 ton na skład). W kwietniu 2026 roku Stadler wycofał odwołanie. Powód nie został ujawniony, ale szwajcarska prasa (Tages-Anzeiger, 15 kwietnia 2026) spekulowała o poufnej ugodzie pozasądowej, w której Siemens zgodził się na poddzielenie części dostaw podzespołów do Stadlera.

– Z perspektywy polskiego rynku transportu publicznego pojazdy piętrowe oparte na platformie Desiro są niezwykle interesującą propozycją dla ruchu aglomeracyjnego i metropolitalnego. Duża pojemność, szerokie drzwi i przestronne strefy wielofunkcyjne umożliwiają bardzo szybką wymianę pasażerów, co ma kluczowe znaczenie na liniach o dużej częstotliwości i krótkich postojach – skomentował Tomasz Prejs, CEO polskiego oddziału Siemens Mobility.

Polska nie ma jeszcze pociągów Desiro HC. PKP Intercity i Koleje Mazowieckie eksploatują pociągi piętrowe produkcji PESA (Bydgoszcz) oraz Stadlera (Flirt i KISS dla Kolei Dolnośląskich i PKP SKM). Siemens Mobility w Polsce dostarczał głównie lokomotywy (Vectron) i pociągi jednopokładowe (Desiro Classic dla SKM Warszawa). Prejs zasugerował, że platforma Desiro DoSto mogłaby być oferowana w przetargach na aglomeracje warszawską, trójmiejską i śląską – tam, gdzie potrzebna jest duża pojemność i krótki czas postoju. Drzwi o szerokości 1,4 metra (standardowo 1,2 metra w innych pociągach) pozwalają na wymianę pasażerów w 20 sekund zamiast 30.