Rosnąca moc obliczeniowa systemów sztucznej inteligencji zmienia wymagania stawiane centrom danych. Gęstość serwerów zwiększa ilość ciepła, które trzeba odprowadzić, a chłodzenie przestaje być zadaniem pojedynczych urządzeń. Vertiv rozwija więc model współpracy obejmujący całą instalację: od infrastruktury chłodniczej i jakości płynów po monitoring, wykrywanie wycieków i serwis. W tym celu rozszerzył partnerstwo z Dow i nawiązał współpracę z firmą Solenis.
Centrum danych jest obiektem przemysłowym, w którym energia elektryczna zasila nie tylko serwery, lecz także urządzenia sieciowe, systemy zasilania awaryjnego, wentylację, klimatyzację i automatykę. Część energii pobieranej przez sprzęt IT zamienia się w ciepło. Trzeba je stale odprowadzać, ponieważ zbyt wysoka temperatura może obniżać wydajność podzespołów, skracać ich żywotność i prowadzić do awarii. Wraz ze wzrostem mocy obliczeniowej rośnie znaczenie całego układu zarządzania temperaturą, a nie tylko wydajności klimatyzatorów.
Tradycyjne centra danych wykorzystują przede wszystkim chłodzenie powietrzem. Serwery pobierają chłodne powietrze, a wentylatory wymuszają jego przepływ przez podzespoły. Ogrzane powietrze trafia następnie do urządzeń klimatyzacyjnych, które odbierają z niego ciepło. Rozwiązanie to sprawdza się w wielu zastosowaniach, ale wraz ze wzrostem mocy obliczeniowej pojedynczych szaf serwerowych coraz trudniej odprowadzać ciepło wyłącznie za pomocą powietrza.
W przypadku infrastruktury przeznaczonej do trenowania i obsługi modeli sztucznej inteligencji szczególnie istotne są procesory graficzne, czyli GPU. Wykonują one ogromną liczbę równoległych obliczeń i mogą generować znaczne ilości ciepła. Wysoka koncentracja takich układów w jednej szafie powoduje, że tradycyjne systemy wentylacyjne muszą przetłaczać coraz większe ilości powietrza. Wymaga to miejsca, energii i odpowiednio zaprojektowanej infrastruktury.
Chłodzenie cieczą pozwala odbierać ciepło bliżej jego źródła. W systemach bezpośredniego chłodzenia układów elektronicznych płyn przepływa przez specjalne płyty chłodzące zamontowane na procesorach. Odbiera od nich energię cieplną, a następnie transportuje ją do wymiennika ciepła. Tam energia jest przekazywana do kolejnego obiegu, który odprowadza ją poza serwerownię.
Nie oznacza to, że ciecz zastępuje powietrze we wszystkich częściach centrum danych. Nawet w instalacjach chłodzonych bezpośrednio cieczą część podzespołów nadal może wymagać chłodzenia powietrzem. W obiekcie pozostają również urządzenia elektryczne, systemy zasilania i elementy infrastruktury, które generują ciepło. Dlatego operatorzy często łączą kilka technologii, dostosowując je do gęstości mocy poszczególnych obszarów.
Drugim rozwiązaniem jest chłodzenie immersyjne, w którym serwery lub ich podzespoły zanurza się w specjalnym płynie dielektrycznym, czyli nieprzewodzącym prądu. Ciepło przechodzi bezpośrednio z elektroniki do cieczy, a następnie jest odprowadzane przez wymienniki. To odmienna architektura niż chłodzenie bezpośrednie, dlatego wymaga innych płynów, materiałów i procedur eksploatacyjnych.
W obu przypadkach projektanci muszą uwzględnić nie tylko wydajność wymiany ciepła, lecz także kompatybilność materiałów, szczelność połączeń, przepływ płynu i możliwość prowadzenia prac serwisowych. Właśnie te zależności stoją za koncepcją rozwijaną przez Vertiv.
Jakość płynu chłodniczego wpływa na niezawodność całej instalacji
Płyn w obiegu chłodzenia nie jest jedynie nośnikiem ciepła. Jego skład chemiczny wpływa na zachowanie materiałów, z których wykonano rury, uszczelnienia, wymienniki i elementy dystrybucji. Nieodpowiednie parametry mogą przyspieszać korozję, sprzyjać powstawaniu osadów lub prowadzić do zanieczyszczenia instalacji.
Problemem może być również niewłaściwe przygotowanie układu przed uruchomieniem. Pozostałości po produkcji elementów, zanieczyszczenia wprowadzone podczas montażu czy niewłaściwie dobrany płyn mogą ograniczać przepływ i pogarszać wymianę ciepła. W instalacjach o dużej mocy nawet niewielkie zaburzenia mogą mieć znaczenie dla stabilności pracy serwerów.
Dlatego przed uruchomieniem systemu konieczne jest odpowiednie płukanie instalacji, napełnienie jej właściwym płynem i sprawdzenie parametrów pracy. Później potrzebne są regularne badania jakości cieczy, kontrola filtrów oraz monitorowanie zmian jej właściwości. Takie działania pozwalają wcześniej wykrywać zanieczyszczenia, oznaki degradacji płynu lub nieprawidłowości w obiegu.
W przypadku dużych centrów danych obsługa tych procesów może być skomplikowana organizacyjnie. Za projekt infrastruktury, dostawę płynów, uzdatnianie wody, monitoring i serwis mogą odpowiadać różne firmy. Jeśli każda z nich analizuje tylko własny fragment instalacji, operatorowi trudniej uzyskać pełny obraz jej stanu. Vertiv chce ograniczyć ten problem przez połączenie kompetencji kilku wyspecjalizowanych partnerów.
Dow odpowiada za technologie płynów, Solenis za chemię i uzdatnianie wody
Rozszerzona współpraca z Dow będzie prowadzona w ramach programu Dow Coolant Care Network. Jest to sieć usług związanych z zarządzaniem płynami wykorzystywanymi w systemach chłodzenia centrów danych. Obejmuje między innymi dostarczanie płynów, ich badanie, analizę wyników i wsparcie w reagowaniu na problemy z ich jakością.
Dow rozwija technologie płynów przenoszących ciepło, w tym rozwiązania przeznaczone do systemów bezpośredniego chłodzenia układów elektronicznych. Firma uruchomiła Coolant Care Network w 2026 roku, aby połączyć dostawców płynów z podmiotami oferującymi ich analizę i obsługę instalacji. Vertiv rozszerza swoją obecność w tym modelu, wnosząc kompetencje dotyczące infrastruktury chłodniczej, monitorowania i serwisu.
Nowym partnerem Vertiv jest Solenis, dostawca specjalistycznych środków chemicznych i rozwiązań do uzdatniania wody. Firma ma doświadczenie w obsłudze przemysłowych układów chłodzenia, kontroli jakości wody oraz ograniczaniu zjawisk takich jak korozja, osadzanie się zanieczyszczeń i rozwój biofilmu.
Solenis dołączył do sieci Dow Coolant Care Network już w czerwcu 2026 roku jako zatwierdzony dostawca usług. Współpraca z Vertiv rozszerza zakres powiązań między firmami i ma umożliwić połączenie zarządzania płynami z obsługą infrastruktury chłodniczej. Kompetencje Solenis obejmują zarówno kontrolę właściwości cieczy, jak i działania związane z utrzymaniem obiegów wody technicznej.
Podział ról ma znaczenie, ponieważ w centrum danych funkcjonuje kilka powiązanych obiegów. Płyn chłodzący bezpośrednio procesory może krążyć w zamkniętym układzie technologicznym. Ciepło odebrane z serwerów jest następnie przekazywane do kolejnego obiegu, który może wykorzystywać wodę instalacyjną. Ta z kolei współpracuje z urządzeniami odprowadzającymi energię cieplną do otoczenia. Każdy z tych obiegów ma inne warunki pracy i może wymagać odmiennych metod kontroli jakości.
Vertiv Next Predict ma zapewnić nadzór nad całym systemem
Trzecim elementem ekosystemu jest monitoring. Vertiv wskazuje, że operatorzy będą mogli korzystać z platformy Vertiv Next Predict, która służy do monitorowania infrastruktury i analizy danych eksploatacyjnych.
Systemy tego rodzaju zbierają informacje z czujników i urządzeń pracujących w instalacji. Mogą obejmować między innymi temperaturę, ciśnienie, przepływ, parametry pracy pomp i wymienników, a także sygnały z układów wykrywania wycieków. Zestawienie tych danych pozwala oceniać, czy poszczególne elementy pracują w przewidzianych warunkach.
Znaczenie ma nie tylko wykrywanie awarii, która już wystąpiła. Zmiany parametrów mogą sygnalizować problem na wcześniejszym etapie. Spadek przepływu może wskazywać na zanieczyszczenie filtra lub ograniczenie drożności przewodów. Nietypowe zmiany temperatury mogą świadczyć o pogorszeniu wymiany ciepła. Odchylenia ciśnienia mogą natomiast wymagać sprawdzenia pomp, zaworów albo szczelności instalacji.
Wykrywanie wycieków jest szczególnie istotne w środowisku, w którym urządzenia elektroniczne mają wysoką wartość, a przerwa w ich pracy może oznaczać poważne straty dla operatora. Systemy monitorowania mogą szybciej wskazać miejsce potencjalnego problemu i ułatwić podjęcie działań serwisowych. Nie zastępują jednak fizycznych zabezpieczeń, odpowiedniego podziału instalacji na sekcje ani procedur reagowania na awarie.
Vertiv zapowiada również wykorzystanie analityki do optymalizacji sprawności systemów i ograniczania zużycia wody. W praktyce skuteczność takich działań zależy od konstrukcji obiektu, lokalnych warunków klimatycznych, rodzaju urządzeń i sposobu odprowadzania ciepła. Sam monitoring nie gwarantuje oszczędności. Dostarcza jednak danych, na podstawie których można zmieniać parametry pracy i planować konserwację.
Zarządzanie całym cyklem życia instalacji
Ekosystem obejmuje kilka etapów eksploatacji infrastruktury. Pierwszy zaczyna się już na etapie projektowania. Poszczególne materiały, płyny i urządzenia muszą być ze sobą kompatybilne. Dotyczy to między innymi przewodów, uszczelnień, pomp, wymienników ciepła i elementów dystrybucji chłodziwa.
Kolejny etap to przygotowanie instalacji do pracy. Obejmuje płukanie, napełnianie, filtrację i uruchomienie. Precyzyjne wykonanie tych czynności ogranicza ryzyko, że zanieczyszczenia lub niewłaściwy skład płynu wpłyną na późniejszą pracę systemu.
Po uruchomieniu instalacji potrzebny jest stały nadzór. Oprócz parametrów fizycznych płynu należy kontrolować jego właściwości chemiczne. Z czasem mogą one ulegać zmianom pod wpływem temperatury, kontaktu z materiałami konstrukcyjnymi i warunków eksploatacji. Badania pozwalają ocenić, czy płyn nadal spełnia wymagania i czy konieczne są działania korygujące.
Ostatnim elementem jest serwis i optymalizacja. Vertiv, Dow i Solenis chcą połączyć monitoring, analizę płynów oraz obsługę techniczną w taki sposób, aby problemy można było wykrywać wcześniej, a konserwację planować na podstawie rzeczywistego stanu urządzeń. Firmy wskazują, że takie podejście ma ograniczać ryzyko przestojów, wydłużać żywotność infrastruktury i zmniejszać całkowity koszt jej użytkowania, określany jako TCO.
Chłodzenie staje się jednym z głównych elementów infrastruktury AI
Rozwój centrów danych dla sztucznej inteligencji zwiększa znaczenie projektowania całego obiektu jako zintegrowanego systemu energetycznego i cieplnego. Serwery o dużej mocy wymagają nie tylko odpowiedniej ilości energii elektrycznej, ale również infrastruktury zdolnej do ciągłego odbierania ciepła. Obejmuje to urządzenia chłodnicze, wymienniki, pompy, przewody, systemy sterowania i zabezpieczenia.
Wytyczne branżowe ASHRAE dotyczące centrów danych uwzględniają różne architektury chłodzenia, w tym systemy bezpośredniego chłodzenia cieczą, wymienniki montowane przy szafach serwerowych oraz chłodzenie immersyjne. Dobór rozwiązania zależy od gęstości mocy, konstrukcji serwerów i wymagań operatora. W wielu obiektach chłodzenie cieczą będzie współistnieć z systemami powietrznymi, zamiast całkowicie je zastępować.
W komunikacie dotyczącym współpracy Vertiv, Dow i Solenis nie przedstawiono konkretnych parametrów oszczędności energii, redukcji zużycia wody ani skrócenia czasu przestojów, które można byłoby przypisać nowemu ekosystemowi. Firmy zapowiadają przede wszystkim zintegrowany model obsługi infrastruktury, łączący projektowanie, kontrolę jakości płynów, monitoring i serwis.
– Rozwój AI sprawia, że chłodzenie cieczą przestaje być kwestią wyboru zapewniających je urządzeń, a staje się zagadnieniem zarządzania całym systemem – mówi Ron Bednar, starszy wiceprezes Vertiv odpowiedzialny za globalne usługi oraz działalność w obu Amerykach.
Nowy model współpracy ma być dostępny globalnie i obejmować infrastrukturę chłodzenia cieczą w centrach danych obsługujących obciążenia związane ze sztuczną inteligencją. Vertiv wnosi do niego urządzenia, monitoring i usługi serwisowe, Dow technologie płynów chłodniczych, a Solenis rozwiązania z zakresu chemii przemysłowej i uzdatniania wody.

