Firmy inaczej kupują prąd na 2027 rok. E.ON Polska wskazuje na zmianę strategii przedsiębiorstw

Przedsiębiorcy przygotowujący się do zakupu energii na 2027 rok porównują oferty i ostrożnie wybierają moment zawarcia umowy. Z obserwacji E.ON Polska wynika, że rozwiązania oparte na cenach rynkowych wybierają przede wszystkim więksi odbiorcy, którzy wcześniej podejmują decyzje o kontraktacji. Część firm korzysta z możliwości rozłożenia zakupów na etapy, inne stawiają na stałą cenę i przewidywalność kosztów. Nie jest to zatem jednolity odwrót od stałych cen, lecz zróżnicowanie sposobów zakupu energii zależnie od potrzeb przedsiębiorstwa.

 Przez znaczną część 2026 roku przedsiębiorcy wstrzymywali się z zakupem energii, licząc na spadek cen. Część z nich do dziś porównuje kolejne oferty i prosi sprzedawców o aktualizację wycen. Inni decydują się na krótsze umowy, obejmujące rok, pół roku, a niekiedy tylko jeden kwartał. Liczą, że w ten sposób unikną kontraktowania całego zapotrzebowania po cenach, które uznają za zbyt wysokie.

E.ON Polska zwraca uwagę, że tegoroczne negocjacje są trudniejsze niż rok wcześniej. 

– Warunki kontraktacji energii elektrycznej na 2027 rok są dla klientów biznesowych bardziej wymagające niż rok wcześniej. Wysoka zmienność rynku oraz niepewność geopolityczna sprawiają, że przedsiębiorcy ostrożniej podejmują decyzje dotyczące zarówno wyboru produktu, jak i momentu zakupu energii – przekazuje biuro prasowe spółki.

Oczekiwanie na korzystniejsze warunki może się opłacić, ale nie daje gwarancji oszczędności. Jeśli wielu odbiorców będzie zwlekać z zakupem, a następnie spróbuje zabezpieczyć energię w podobnym czasie, popyt może się skumulować. Taka kumulacja zakupów może z kolei zwiększyć presję cenową.

– Odkładanie decyzji nie eliminuje jednak ryzyka. Kumulacja niezrealizowanego popytu pod koniec okresu kontraktacji może zwiększyć presję zakupową – zwraca uwagę E.ON Polska.

Na sytuację wpływają również czynniki zewnętrzne. Zmiany cen gazu i uprawnień do emisji dwutlenku węgla mogą szybko odbijać się na notowaniach energii na rynku hurtowym. Znaczenie mają skala i trwałość tych zmian, a także ich wpływ na przewidywaną równowagę między podażą a zapotrzebowaniem.

Ostateczny koszt dla konkretnej firmy zależy jednak również od tego, kiedy zawarła umowę i jakie zasady rozliczeń wybrała. Dwa przedsiębiorstwa kupujące energię w tym samym okresie nie muszą więc płacić takiej samej ceny.

Stała cena czy zakupy rozłożone na transze?

Podstawowy wybór dotyczy sposobu zabezpieczenia kosztów. Umowa ze stałą ceną daje przedsiębiorstwu większą przewidywalność. Firma zna uzgodnioną stawkę i może łatwiej planować wydatki, nie martwiąc się o każdą zmianę notowań na rynku hurtowym. Nie skorzysta jednak automatycznie z ewentualnego spadku cen po podpisaniu kontraktu.

Inaczej wygląda sytuacja przy zakupach transzowych. Przedsiębiorstwo zabezpiecza wówczas kolejne części zapotrzebowania w różnych momentach. Może dzięki temu ograniczyć ryzyko związane z zakupem całego wolumenu po cenie z jednego dnia. W produktach łączących transze z rynkiem spot część energii jest rozliczana w powiązaniu z bieżącymi cenami rynkowymi.

Takie rozwiązanie daje większą elastyczność, ale wymaga wiedzy, czasu i gotowości do podejmowania decyzji w warunkach niepewności. Jeśli ceny spadną, firma może na tym skorzystać. Jeśli wzrosną, jej koszty mogą okazać się wyższe niż w przypadku wcześniej zabezpieczonej stałej ceny.

– Nie obserwujemy jednego modelu odpowiedniego dla wszystkich klientów. Wybór zależy przede wszystkim od wielkości przedsiębiorstwa, profilu zużycia, kompetencji zakupowych oraz akceptowanego poziomu ryzyka – podkreśla biuro prasowe E.ON Polska.

Spółka wskazuje, że prostsze produkty ze stałą ceną częściej wybierają mniejsi odbiorcy oraz firmy, dla których najważniejsza jest możliwość przewidzenia przyszłych rachunków. Bardziej złożone modele są natomiast częściej rozważane przez większych odbiorców, grupy zakupowe i przedsiębiorstwa, które mają kompetencje pozwalające aktywnie zarządzać kontraktacją.

– Jasna informacja o przyszłym koszcie pozostaje dla tej grupy ważniejsza niż możliwość aktywnego zarządzania zakupami – wyjaśnia E.ON Polska, opisując podejście klientów preferujących stałą cenę.

W przypadku większych odbiorców sytuacja może wyglądać inaczej. Jeśli zużywają znaczne ilości energii i dysponują zespołem odpowiedzialnym za zakupy, mogą analizować rynek oraz zabezpieczać kolejne części wolumenu w wybranych momentach.

W portfelu E.ON Polska z produktów opartych na cenach rynkowych korzystają przede wszystkim więksi odbiorcy. Według obserwacji spółki klienci wybierający te rozwiązania wcześniej podejmują decyzje zakupowe i kontraktują energię. Obecny obraz zakupów na 2027 rok odzwierciedla więc również różnice w terminach zawierania umów przez poszczególne grupy odbiorców. Ponieważ kontraktacja nadal trwa, jest za wcześnie, by na tej podstawie oceniać ostateczną strukturę portfela lub skalę zmiany preferencji klientów.

E.ON Polska podkreśla, że zainteresowanie elastycznymi modelami nie wyklucza równoczesnego powrotu części firm do stałych cen. W warunkach niepewności niektórzy przedsiębiorcy wolą bowiem zrezygnować z możliwości aktywnego reagowania na notowania w zamian za większą kontrolę nad budżetem.

Cena energii to nie wszystko. Znaczenie mają profil zużycia i bilansowanie

Oferta dla przedsiębiorstwa nie zależy wyłącznie od ceny energii na rynku hurtowym. Istotne jest również to, ile prądu firma pobiera w poszczególnych godzinach. Zakład pracujący głównie w dzień ma inny profil zużycia niż przedsiębiorstwo działające przez całą dobę lub zużywające najwięcej energii w godzinach wieczornych.

Znaczenie mają także długość kontraktu, przewidywalność poboru, skala działalności i elastyczność zużycia. Do tego dochodzą koszty profilowania i bilansowania, które uwzględniają między innymi różnice między planowanym a rzeczywistym zapotrzebowaniem oraz konieczność utrzymywania równowagi w systemie elektroenergetycznym.

– Koszty profilowania i bilansowania stają się coraz ważniejszym elementem ceny energii dla biznesu. Ich poziom zależy od indywidualnej charakterystyki zużycia klienta i może być bardzo zróżnicowany – informuje E.ON Polska.

Dla odbiorców oznacza to, że dwie pozornie podobne oferty mogą ostatecznie prowadzić do różnych kosztów. Znaczenie ma nie tylko cena samej energii, ale też sposób wyceny pozostałych elementów oraz to, jak dokładnie można przewidzieć zapotrzebowanie przedsiębiorstwa.

Rosnąca produkcja energii z odnawialnych źródeł może obniżać ceny hurtowe w godzinach wysokiej generacji. Na etapie przygotowywania oferty dla klienta trudno jednak dokładnie przewidzieć, kiedy wystąpią najniższe ceny i jak długo się utrzymają. Wykorzystanie tej korzyści przez konkretne przedsiębiorstwo zależy również od profilu zużycia i modelu rozliczeń.

– W okresach nadpodaży ceny energii mogą być bardzo niskie, a nawet ujemne, natomiast w innych godzinach system musi korzystać z droższych źródeł i usług bilansujących – wyjaśnia E.ON Polska.

Dlatego sama informacja o niskich cenach na rynku spot nie wystarcza, by ocenić, czy dany model będzie korzystny dla przedsiębiorstwa. Trzeba jeszcze sprawdzić, czy godziny taniej energii pokrywają się z zapotrzebowaniem firmy i jak umowa przekłada te notowania na faktyczny rachunek.

Przedsiębiorcy analizujący oferty na 2027 rok powinni brać pod uwagę również kontrakty wieloletnie. E.ON Polska wskazuje, że w określonych warunkach umowa obejmująca lata 2027–2029 może mieć niższą cenę jednostkową niż kontrakt ograniczony do samego 2027 roku.

Wynika to między innymi z kształtu krzywej cenowej, czyli notowań energii z dostawą w różnych okresach przyszłości. Ostateczna oferta zależy jednak od warunków rynkowych oraz konstrukcji konkretnego produktu. Nie można więc zakładać, że każda umowa wieloletnia będzie tańsza.

Dłuższa umowa ze stałą ceną może ułatwiać planowanie kosztów na kilka lat. Jednocześnie oznacza dłuższe zobowiązanie, a możliwość skorzystania ze spadku cen lub dostosowania zakupów do zmiany zapotrzebowania zależy od warunków konkretnego produktu i zasad dotyczących wolumenu.

Krótsze kontrakty oznaczają konieczność wcześniejszego ponownego zakupu energii, także w potencjalnie mniej korzystnym momencie. Wybór powinien więc zależeć od planów przedsiębiorstwa, przewidywanego zużycia i jego gotowości do zaakceptowania określonego poziomu ryzyka.

Gaz i uprawnienia do emisji mogą szybko zmienić wycenę

Na ceny energii elektrycznej wpływają także notowania gazu i uprawnień do emisji dwutlenku węgla w ramach europejskiego systemu handlu emisjami. Zmiany na tych rynkach mogą stosunkowo szybko znaleźć odzwierciedlenie w ofertach dla klientów biznesowych, ponieważ rynek terminowy reaguje na nowe informacje i oczekiwania dotyczące przyszłych kosztów produkcji energii.

Nie oznacza to jednak, że każda zmiana cen gazu lub uprawnień automatycznie przełoży się w takim samym stopniu na rachunki wszystkich odbiorców. Wiele zależy od momentu zawarcia umowy, jej konstrukcji i tego, czy cena została już zabezpieczona.

– Faktyczne przełożenie zmian rynkowych na koszt ponoszony przez konkretnego odbiorcę zależy jednak od warunków zawartej umowy i momentu zakontraktowania energii – wskazuje E.ON Polska.

Dla przedsiębiorstw planujących zakupy na 2027 rok oznacza to, że obserwowanie samych cen energii nie daje pełnego obrazu sytuacji. Na wycenę wpływają również inne rynki i czynniki, które mogą zmienić oczekiwania dotyczące przyszłych kosztów wytwarzania.

Fotowoltaika i magazyny energii pomagają lepiej wykorzystać tani prąd

Własna instalacja fotowoltaiczna zmienia ilość energii, którą przedsiębiorstwo musi kupować z sieci. W słoneczne dni firma może pokryć część zapotrzebowania własną produkcją. Nie zawsze jednak moment generowania energii odpowiada godzinom, w których zakład zużywa jej najwięcej.

Z tego powodu część przedsiębiorstw zaczyna rozważać magazyny energii. Pozwalają one przechowywać nadwyżki produkcji i wykorzystywać je później, co może zwiększać autokonsumpcję oraz ograniczać część kosztów związanych z profilem poboru i bilansowaniem.

E.ON Polska zaznacza jednak, że magazyny pozostają rozwiązaniem rozwijającym się, a zainteresowanie nimi nie jest jeszcze powszechne. Częściej analizują je przedsiębiorstwa posiadające już własne instalacje fotowoltaiczne i szukające sposobów na lepsze wykorzystanie wyprodukowanej energii.

W segmencie mniejszych odbiorców podstawowym rozwiązaniem pozostaje fotowoltaika. Część firm zainstalowała ją już wcześniej i obecnie koncentruje się bardziej na optymalizacji autokonsumpcji oraz sposobie rozliczania produkcji niż na budowie nowych źródeł.

W praktyce inwestycja we własną generację powinna iść w parze z analizą sposobu zakupu energii z sieci. Jeśli profil produkcji i poboru dobrze się uzupełniają, firma może ograniczyć zapotrzebowanie na energię kupowaną. Jeżeli jednak największe zużycie przypada na godziny bez produkcji słonecznej, korzyści będą zależeć między innymi od możliwości magazynowania energii i elastyczności pracy zakładu.

Umowy PPA interesują przede wszystkim duże przedsiębiorstwa

Innym sposobem na zabezpieczenie dostaw energii odnawialnej są umowy PPA (Power Purchase Agreement), pozwalające uwzględnić w zakupach energii wolumen pochodzący bezpośrednio od producentów, w tym ze źródeł odnawialnych. W rozwiązaniach oferowanych przez E.ON Polska cena tego wolumenu jest stała, a kontrakty obejmują zazwyczaj rok lub dwa lata.

Zainteresowanie takimi rozwiązaniami wykazują przede wszystkim większe firmy o wysokim i stosunkowo przewidywalnym zapotrzebowaniu. Mogą one wykorzystywać zakup energii odnawialnej do wspierania realizacji długoterminowych strategii dekarbonizacji, raportowania celów klimatycznych i ESG oraz ograniczania ekspozycji na wahania cen w dłuższym okresie. To również możliwość dla odbiorców, którzy chcą kupować energię odnawialną, ale nie mają odpowiedniej przestrzeni do budowy własnej instalacji.

– PPA mogą być szczególnie istotne dla przedsiębiorstw, które nie dysponują odpowiednią powierzchnią dachową lub gruntową do budowy własnej instalacji – podaje E.ON Polska.

Wolumen objęty PPA może być elementem szerszego modelu zakupu energii, łączącego również zakupy transzowe i rozliczenia oparte na rynku spot. Stała cena energii od producenta zabezpiecza wówczas tę część zakupów, ale nie oznacza automatycznie stałej ceny całej energii zużywanej przez przedsiębiorstwo.

Spółka zastrzega jednak, że nie obserwuje powszechnego wzrostu zainteresowania PPA w całym segmencie biznesowym. Decyzje zależą od sytuacji cenowej, długości zobowiązania i strategii konkretnej firmy.

PPA nie jest więc rozwiązaniem dla każdego. Wymaga długoterminowego planowania i sprawdzenia, czy warunki umowy odpowiadają rzeczywistemu zapotrzebowaniu odbiorcy. Dla jednych przedsiębiorstw może być ważnym elementem strategii energetycznej, dla innych mniej złożony model zakupu energii ze sprzedawcą będzie bardziej odpowiedni.

Nie będzie jednego modelu dla wszystkich

E.ON Polska ocenia, że sposób kupowania energii przez przedsiębiorstwa stopniowo zmierza w kierunku większej elastyczności. Zmiana jest najbardziej widoczna wśród dużych odbiorców, którzy mają odpowiednie zasoby i kompetencje, by monitorować rynek i łączyć różne rozwiązania. Mogą korzystać z zakupów transzowych, rozliczeń spot, własnych źródeł energii, a w niektórych przypadkach także z umów PPA.

Mniejsze firmy nadal będą jednak potrzebować przede wszystkim prostych produktów i przewidywalnych rachunków. Dlatego stała cena nie znika z rynku. Funkcjonuje równolegle z rozwiązaniami, które dają większą swobodę, ale wymagają aktywniejszego zarządzania zakupami.

– W E.ON Polska pokazujemy klientom różne możliwości zarządzania ryzykiem cenowym i pomagamy dobierać model zakupu do charakterystyki zużycia oraz potrzeb przedsiębiorstwa. W obecnym otoczeniu rynkowym nie istnieje jedno rozwiązanie optymalne dla wszystkich odbiorców. Kluczowe jest odpowiednie rozłożenie ryzyka, właściwy moment podejmowania decyzji oraz świadome zarządzanie profilem zużycia energii – podsumowuje E.ON Polska.

Dla przedsiębiorstw przygotowujących się do kontraktacji na 2027 rok najważniejsze będzie więc nie tylko porównanie stawek. Równie istotne okażą się długość umowy, sposób rozliczania, profil zużycia oraz możliwość reagowania na zmiany rynkowe. Dopiero zestawienie tych elementów pozwoli ocenić, czy konkretna oferta rzeczywiście odpowiada potrzebom firmy.

Fot. Pixabay

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu

Podłącz się do źródła najważniejszych informacji z rynku energii i przemysłu