Projekt nowelizacji przewiduje zakaz podnoszenia ceny mieszkań po podpisaniu umowy oraz obowiązek ujawniania historii i wiarygodności dewelopera w portalu DOM.
- Po podpisaniu umowy deweloper nie będzie mógł jednostronnie podnosić ceny lokalu ani domu jednorodzinnego – ryzyko wzrostu kosztów ponosi firma.
- Zwiększony ma zostać zwrot opłaty rezerwacyjnej, aby zniechęcić deweloperów do jednostronnego zrywania umów w sytuacjach wzrostu cen rynkowych.
- Nowy wzór prospektu informacyjnego zobowiąże deweloperów do ujawnienia historii firmy, postępowań prawnych i parametrów technicznych mieszkań.
- Projekt przewiduje m.in. elektroniczne przesyłanie protokołu odbioru mieszkania z listą wad i minimalne wymogi ogłoszeń ofertowych.
- Portal DOM ma gromadzić dane o deweloperach i ich inwestycjach, umożliwiając weryfikację wiarygodności firm i średnich opóźnień w realizacji projektów.
Projekt nowelizacji przepisów dotyczących rynku mieszkaniowego przewiduje wprowadzenie nowych zasad ochrony nabywców lokali mieszkalnych i domów jednorodzinnych. Zgodnie z propozycją, po podpisaniu umowy deweloper nie będzie mógł jednostronnie zmieniać ceny lokalu na niekorzyść klienta. Ministerstwo Rozwoju i Technologii podkreśliło, że proponowane rozwiązania obejmują „– pakiet działań systemowych, które będą egzekwowane za pomocą narzędzi administracyjnych, informacyjnych oraz sankcyjnych – przekazano”.
W ramach nowelizacji firmy deweloperskie będą zobowiązane do publikowania w portalu DOM informacji dotyczących ich wiarygodności, co ma zwiększyć przejrzystość rynku i umożliwić nabywcom łatwiejszą ocenę kontrahentów. Projekt ustawy doprecyzowuje obowiązki deweloperów, a także przewiduje wzmocnienie mechanizmów ochrony praw nabywców, m.in. poprzez zwiększenie wysokości zwrotu opłaty rezerwacyjnej w sytuacji, gdy deweloper nie wywiąże się ze zobowiązań. Ministerstwo wskazało, że „– rozwiązanie to zniechęci do jednostronnego zrywania umów w sytuacjach wzrostu cen rynkowych i zapewni większą stabilność obrotu – podkreślono”.
Nowe regulacje przewidują również zakaz waloryzacji ceny lokalu lub domu na niekorzyść nabywcy po podpisaniu umowy deweloperskiej lub zobowiązującej. „– Nabywca uzyska gwarancję niezmienności ceny, natomiast ryzyko związane ze zmianą kosztów inwestycji obciążać będzie dewelopera, jako podmiot profesjonalny – przekazano”.
Projekt nowelizacji obejmuje zmiany w ustawie o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, w Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym oraz w niektórych innych ustawach, a jego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa finansowego nabywców oraz wprowadzenie bardziej przewidywalnych zasad obrotu na rynku mieszkaniowym.
Kilka nowych obowiązków
Projekt zmian w przepisach dotyczących rynku nieruchomości wprowadza kilka nowych obowiązków dla deweloperów i spółek działających w tym sektorze, mających na celu wzmocnienie ochrony konsumentów oraz zwiększenie przejrzystości dokumentacji. Jednym z proponowanych rozwiązań jest wymóg wskazania przez spółkę celową, która zamierza zakończyć działalność przed upływem okresu rękojmi za wady, innej spółki handlowej, która przejmie jej zobowiązania.
Przewidziano również zmiany dotyczące prospektu informacyjnego, który stanowi integralny element umowy deweloperskiej, umowy niedeweloperskiej lub umowy rezerwacyjnej. „– Oczekiwanym efektem jest zapewnienie przejrzystości dokumentacji technicznej i prawnej oraz stworzenie podstaw do skuteczniejszego dochodzenia roszczeń reklamacyjnych –” poinformowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii. W nowym wzorze prospektu deweloper będzie musiał zamieścić informacje dotyczące swojej historii na rynku oraz ewentualnych postępowań karnych i cywilnych związanych z jego działalnością gospodarczą. Dodatkowo wprowadzone zostanie jednolite zestawienie parametrów technicznych dotyczących standardu wykończenia nieruchomości w formie tabelarycznej.
Projekt przewiduje też zmiany w procedurze odbioru lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Konsument będzie mógł przesłać protokół odbioru wraz z listą wad drogą elektroniczną lub pocztową, a raporty przygotowane przez specjalistów technicznych będą uwzględniane przy czynności odbioru. Deweloper lub jego pełnomocnik będzie zobowiązany do uczestnictwa w odbiorze, a zgłoszone wady będą miały charakter wiążący i podlegać będą ustawowym terminom.
Dodatkowo wprowadzone zostaną minimalne wymogi dotyczące ogłoszeń i ofert sprzedaży kierowanych do konsumentów. Deweloper będzie musiał podawać m.in. adres inwestycji, rzuty mieszkań wraz z powierzchniami pomieszczeń, informacje o pomieszczeniach przynależnych oraz jednoznacznie oznaczyć wizualizacje jako materiały poglądowe.
– Celem tej zmiany jest ograniczenie stosowania nieuczciwych praktyk marketingowych oraz zapewnienie konsumentom dostępu do podstawowych informacji na wstępnym etapie zapoznawania się z ofertą – przekazało MRiT.
Nowe regulacje mają stworzyć ramy umożliwiające konsumentom pełniejsze i bezpieczniejsze korzystanie z rynku nieruchomości, zwiększając zarówno dostęp do informacji, jak i możliwości dochodzenia praw w przypadku wad lokali czy domów.
Rozbudowany portal dla deweloperów
Projekt nowelizacji ustawy o ochronie nabywcy lokalu mieszkalnego przewiduje wprowadzenie rozbudowanego Portalu Danych o Obrocie Mieszkaniami (DOM), którego celem jest umożliwienie nabywcom sprawdzenia historii inwestycji realizowanych przez deweloperów oraz weryfikacji informacji o ewentualnych sankcjach administracyjnych i oficjalnych ostrzeżeniach wydanych przez organy nadzoru. Dane zgromadzone w portalu mają również służyć organom publicznym do bieżącej analizy rynku deweloperskiego, w tym m.in. do sporządzania statystyk liczby zakończonych przedsięwzięć inwestycyjnych oraz średnich opóźnień w ich realizacji.
– Brak centralnego systemu informacji o deweloperach powoduje, że potencjalni nabywcy lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych na rynku pierwotnym muszą samodzielnie weryfikować opinie i dane z różnych źródeł, co jest czasochłonne i często niewystarczająco rzetelne. W efekcie kupujący podejmują decyzje o podpisaniu umowy deweloperskiej w oparciu o nieaktualne, niepełne lub subiektywne informacje o danym podmiocie, co może zwiększać ryzyko doświadczania problemów w przyszłości z nabywaną nieruchomością mieszkalną np. związaną z opóźnieniami w realizacji inwestycji – stwierdził resort rozwoju w założeniach projektu.
Portal DOM ma gromadzić także dane dotyczące realnego poziomu cen transakcyjnych, co ma pozwolić potencjalnym nabywcom na lepsze orientowanie się w rynku i porównywanie ofert różnych inwestycji. Zgodnie z uchwaloną w październiku nowelizacją ustawy jego prowadzeniem zajmie się Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Uruchomienie systemu przewidziano na 20 miesięcy po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw, co ma zapewnić czas na przygotowanie infrastruktury technicznej i organizacyjnej portalu oraz zebranie potrzebnych danych. Dzięki temu nabywcy będą mogli szybciej i sprawniej weryfikować informacje o deweloperach i podejmować decyzje zakupowe w oparciu o sprawdzone dane.
Źródło: PAP
Fot. Unsplash.

