Prezes Orlenu Ireneusz Fąfara przedstawił wizję, w której Morze Bałtyckie staje się centrum energetycznym Europy, a Polska – integratorem regionalnego rozwoju. Kluczową rolę odgrywa rozbudowa mocy regazyfikacyjnych, połączeń transgranicznych i współpraca z Ukrainą, gdzie dostawy gazu z USA przez Polskę mogą w 2026 roku sięgnąć miliarda metrów sześciennych. Pytanie, czy strategiczne projekty wzmocnią pozycję Polski jako hubu, czy tylko umocnią rolę państwowego giganta.

• Prezes Orlenu Ireneusz Fąfara w felietonie z marca 2026 nakreślił wizję Morza Bałtyckiego jako nowego centrum energetycznego Europy, a Polski jako integratora regionalnego rozwoju. Wizja opiera się na trzech filarach: rozbudowie infrastruktury LNG, rozwoju połączeń transgranicznych (gazowych i elektroenergetycznych) oraz współpracy handlowej z partnerami zagranicznymi, zwłaszcza z Ukrainą i państwami bałtyckimi.
• Najbardziej namacalnym dowodem realizacji wizji jest współpraca Orlenu z ukraińskim Naftogazem. W 2025 roku Orlen sprzedał na Ukrainę 600 mln m³ gazu, a łączne dostawy z USA do Naftogazu sięgnęły 600 mln. W styczniu 2026 do Świnoujścia dotarła kolejna dostawa amerykańskiego LNG (ok. 100 mln m³), która po regazyfikacji trafiła do Ukrainy. Prezes Fąfara zapowiada, że w 2026 roku dostawy mogą przekroczyć 1 mld m³.
• Infrastruktura kluczowa dla bycia hubem to terminal LNG w Świnoujściu (systematycznie rozbudowywany), Baltic Pipe oraz sieć połączeń z sąsiadami – GIPL z Litwą, interkonektory z Czechami, Słowacją, Niemcami i Ukrainą. W planach są nowe połączenia elektroenergetyczne, w tym Harmony Link z Litwą, integrujące systemy bałtyckie z kontynentalnym.
• Korzyści dla Polski to przede wszystkim bezpieczeństwo energetyczne i wzmocnienie pozycji międzynarodowej. Dywersyfikacja dostaw sprawia, że jesteśmy mniej podatni na szantaż energetyczny. Bycie hubem to realny wpływ polityczny i gospodarczy w regionie. Pytanie o ceny pozostaje otwarte – Polska wciąż jest cenobiorcą na europejskim rynku, a rola Orlenu jako monopolisty budzi obawy o realne korzyści dla odbiorców końcowych.
• W dłuższej perspektywie Bałtyk może stać się centrum zielonej energii – morskiej energetyki wiatrowej i produkcji zielonego wodoru. Orlen planuje nakłady inwestycyjne na 2026 rok w wysokości 36,3 mld zł, z czego priorytetem jest energetyka (9,8 mld) i downstream (8,9 mld). Wyzwania to finansowanie, koordynacja z partnerami i ryzyko technologiczne (inwestycje w gaz mogą stać się pułapką w obliczu przełomu w OZE).

W felietonie opublikowanym na początku marca 2026 roku prezes Orlenu Ireneusz Fąfara przedstawił swoją wizję przyszłości energetycznej regionu, w której Morze Bałtyckie odgrywa rolę znacznie ważniejszą niż kiedykolwiek wcześniej. Jego zdaniem Bałtyk staje się nowym centrum zainteresowania na energetycznej mapie Europy, a Polska, dzięki swojemu położeniu geograficznemu i rozwijanej infrastrukturze, ma szansę stać się integratorem regionalnego rozwoju [citation:lead]. To nie tylko deklaracja, ale konkretny plan działania, który obejmuje zarówno gaz ziemny, jak i energię elektryczną, a w perspektywie także wodór i inne niskoemisyjne paliwa przyszłości.

Wizja Fąfary opiera się na trzech filarach. Pierwszym jest rozbudowa infrastruktury do odbioru i regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego, która pozwoli Polsce nie tylko zaspokajać własne potrzeby, ale także świadczyć usługi dla sąsiadów. Drugim jest rozwój połączeń transgranicznych, zarówno gazowych, jak i elektroenergetycznych, które umożliwią fizyczny przepływ energii między krajami regionu. Trzecim wreszcie jest współpraca handlowa z partnerami zagranicznymi, w szczególności z Ukrainą i państwami bałtyckimi, która ma przekształcić się w długoterminowe, stabilne relacje oparte na wspólnym interesie i bezpieczeństwie dostaw.

Prezes Orlenu podkreśla, że obecna sytuacja geopolityczna, w tym rosyjska agresja na Ukrainę i niestabilność na Bliskim Wschodzie, tylko przyspiesza potrzebę budowy regionalnych hubów energetycznych, które będą w stanie zastąpić dawny model uzależnienia od dostaw z jednego kierunku. Polska, dzięki terminalowi LNG w Świnoujściu, Baltic Pipe i planowanym inwestycjom, ma wszystkie atuty, by takim hubem się stać.

Współpraca z Ukrainą, czyli miliard metrów sześciennych gazu z USA przez Polskę

Najbardziej namacalnym dowodem na to, że wizja Fąfary ma realne podstawy, jest rozwijająca się współpraca Orlenu z ukraińskim Naftogazem. W listopadzie 2025 roku obie spółki podpisały kontrakt na dostawę 300 milionów metrów sześciennych amerykańskiego gazu skroplonego na pierwszy kwartał 2026 roku . To był już kolejny etap współpracy, bo w samym 2025 roku Orlen sprzedał na Ukrainę 600 milionów metrów sześciennych gazu, a łączne dostawy z USA do Naftogazu miały w ubiegłym roku sięgnąć właśnie 600 milionów. Prezes Naftogazu Serhij Korecki już wtedy prognozował, że w 2026 roku import amerykańskiego LNG do Ukrainy może osiągnąć poziom 1 miliarda metrów sześciennych.

Te prognozy szybko stały się rzeczywistością. Pod koniec stycznia 2026 roku do terminala w Świnoujściu dotarła pierwsza w tym roku dostawa amerykańskiego LNG o objętości blisko 100 milionów metrów sześciennych. Po regazyfikacji surowiec został przesłany do Ukrainy przez połączenie graniczne, zasilając tamtejszy system przesyłowy w kluczowym momencie zimy, gdy temperatury spadały bardzo nisko, a rosyjskie ataki na infrastrukturę energetyczną utrudniały utrzymanie stabilnych dostaw. Kolejne dostawy, zaplanowane na luty i marzec, miały już zapewnione kontrakty.

Współpraca Orlenu z Naftogazem to nie tylko transakcje handlowe, ale także element budowania długoterminowych relacji. W lutym 2026 roku obie spółki podpisały memorandum o współpracy w dziedzinie LNG, które ma stanowić podstawę do dalszego rozwoju strategicznego partnerstwa. Robert Soszyński, wiceprezes Orlenu ds. operacyjnych, podkreślał, że współpraca między spółkami buduje bezpieczeństwo energetyczne regionu, a jednocześnie zapewnia każdej z nich warunki do dalszego rozwoju biznesu i wzmocnienia pozycji rynkowej.

Według zapowiedzi Ireneusza Fąfary, w 2026 roku Orlen planuje zwiększyć dostawy gazu do Ukrainy o około 40 procent w porównaniu z rokiem poprzednim, przekraczając poziom 1 miliarda metrów sześciennych. To pokazuje, że współpraca nie tylko się utrzymuje, ale dynamicznie rozwija, a Polska staje się kluczowym korytarzem dostaw dla Ukrainy, która po latach uzależnienia od rosyjskiego gazu szuka alternatywnych źródeł i dróg przesyłu.

Infrastruktura, która umożliwia bycie hubem, czyli terminale, rurociągi i połączenia

Wszystkie te plany i kontrakty nie byłyby możliwe bez odpowiedniej infrastruktury, którą Polska rozwijała konsekwentnie przez ostatnie lata. Kluczową rolę odgrywa terminal LNG im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Świnoujściu, którego moce regazyfikacyjne są systematycznie rozbudowywane. To właśnie tam trafiają dostawy amerykańskiego gazu, które potem płyną rurociągami do polskich odbiorców i dalej, przez połączenia transgraniczne, do Ukrainy.

Równie ważny jest system połączeń gazowych z sąsiadami. Baltic Pipe, łączący Polskę z Norwegią przez Danię, otworzył drogę do gazu z szelfu norweskiego, uniezależniając nas od dostaw wschodnich. Ale to nie wszystko. Istniejące połączenia z Litwą (GIPL), Czechami, Słowacją i Niemcami tworzą sieć, która pozwala na elastyczne przekierowywanie strumieni gazu w zależności od potrzeb i sytuacji rynkowej. W przypadku dostaw do Ukrainy kluczowe są interkonektory na granicy polsko-ukraińskiej, przez które gaz po regazyfikacji w Świnoujściu trafia do odbiorców za wschodnią granicą .

W planach są także nowe połączenia elektroenergetyczne, w tym Harmony Link z Litwą, które mają zintegrować systemy przesyłowe krajów bałtyckich z europejskim kontynentalnym systemem synchronicznym. To ważne nie tylko dla bezpieczeństwa dostaw prądu, ale także dla rozwoju rynku energii odnawialnej, w tym morskiej energetyki wiatrowej na Bałtyku, która w przyszłości ma być jednym z filarów regionalnego miksu energetycznego.

Orlen, jako największy gracz na polskim rynku energetycznym, odgrywa w tym wszystkim rolę kluczową. Strategia koncernu na 2026 rok zakłada nakłady inwestycyjne na poziomie 36,3 miliarda złotych, z czego priorytetem jest energetyka z wydatkami 9,8 miliarda oraz downstream z nakładami 8,9 miliarda. To pokazuje, że transformacja energetyczna i rozwój infrastruktury są traktowane poważnie, a pieniądze płyną tam, gdzie mają przynosić długoterminowe korzyści.

Korzyści dla Polski, czyli bezpieczeństwo i pozycja, ale czy niższe ceny?

Pytanie, które w tym kontekście musi paść, brzmi: co z tego wszystkiego będzie miała przeciętna polska rodzina i polski przedsiębiorca? Czy rozwój pozycji hubu przełoży się na realne korzyści, czy też pozostanie domeną wielkich koncernów i geopolitycznych strategii?

Zacznijmy od bezpieczeństwa. Dywersyfikacja dostaw i rozwój infrastruktury transgranicznej sprawiają, że Polska jest dziś znacznie mniej podatna na szantaż energetyczny ze strony wschodniego sąsiada niż jeszcze dekadę temu. Możemy sprowadzać gaz z wielu kierunków, mamy własne magazyny, a w razie potrzeby możemy także odbierać surowiec od sąsiadów. To ogromna zmiana jakościowa, która w sytuacjach kryzysowych, takich jak obecny konflikt na Bliskim Wschodzie, daje nam komfort i stabilność.

Kolejną korzyścią jest wzmocnienie pozycji międzynarodowej Polski jako gracza, z którym trzeba się liczyć. Bycie hubem energetycznym to nie tylko kwestia prestiżu, ale także realnych wpływów politycznych i gospodarczych. Kiedy Ukraina czy kraje bałtyckie uzależniają się od dostaw płynących przez Polskę, nasze zdanie w regionalnych sprawach zyskuje na wadze. To kapitał, który trudno przeliczyć na pieniądze, ale który w dłuższej perspektywie procentuje.

Największym znakiem zapytania pozostaje kwestia cen. Teoretycznie dywersyfikacja i konkurencja powinny prowadzić do ich obniżki, ale w praktyce rynek gazu w Europie jest dziś na tyle złożony i niestabilny, że proste przełożenie nie działa. Ceny kształtują się na giełdach pod wpływem globalnych trendów, a nie lokalnych uwarunkowań. Polska, choć ma własne źródła dostaw, wciąż jest cenobiorcą, a nie cenodawcą na europejskim rynku. To oznacza, że nawet najlepsza infrastruktura nie uchroni nas przed wzrostami cen, jeśli te wystąpią w skali globalnej.

Pytanie, które często pojawia się w debacie publicznej, dotyczy także roli Orlenu jako monopolisty. Czy rozwój pozycji hubu nie umocni przypadkiem pozycji państwowego giganta kosztem mniejszych graczy, którzy mogliby oferować tańszy gaz, gdyby mieli dostęp do tej samej infrastruktury? To obawa, która ma swoje uzasadnienie, zwłaszcza w kontekście braku realnej konkurencji na polskim rynku detalicznym. Dopóki Orlen kontroluje kluczowe elementy łańcucha dostaw, od terminali po rurociągi, inni gracze mają utrudniony dostęp do rynku, co przekłada się na wyższe ceny dla końcowych odbiorców.

Wyzwania i ryzyka, czyli co może pójść nie tak

Droga do bycia regionalnym hubem energetycznym nie jest usłana różami, a przed Polską stoją poważne wyzwania, które mogą pokrzyżować te ambitne plany. Pierwszym z nich jest kwestia finansowania. Nakłady inwestycyjne Orlenu na poziomie 36 miliardów złotych to ogromna kwota, która musi zostać gdzieś znaleziona. W sytuacji, gdy ceny energii są wysokie, a presja społeczna na obniżki rośnie, utrzymanie takiego tempa inwestycji może być trudne, zwłaszcza jeśli koniunktura gospodarcza się pogorszy.

Drugim wyzwaniem jest koordynacja z partnerami zagranicznymi. Bycie hubem wymaga nie tylko własnej infrastruktury, ale także współpracy z operatorami z innych krajów, którzy mają własne interesy i priorytety. W przypadku Ukrainy sprawa jest stosunkowo prosta, bo zależy im na każdej dostawie. Ale w relacjach z Niemcami czy Czechami mogą pojawić się sytuacje, w których ich interesy będą sprzeczne z naszymi, a wtedy przepływ gazu przez nasze terytorium może stać się przedmiotem trudnych negocjacji.

Trzecim ryzykiem jest rozwój technologii, które mogą zmienić reguły gry. Jeśli w ciągu najbliższych lat nastąpi przełom w magazynowaniu energii, produkcji zielonego wodoru czy w energetyce jądrowej, to dzisiejsze inwestycje w infrastrukturę gazową mogą okazać się pułapką, która na długie lata uzależni nas od paliwa, którego znaczenie będzie malało. Dlatego tak ważne jest, by w strategii Orlenu i polskiego rządu znalazło się miejsce także na technologie przyszłości, a nie tylko na rozwój tego, co już mamy.

Połączenie	Kraj A	Kraj B	Znaczenie regionalne
Baltic Pipe	Polska	Norwegia (przez Danię)	Bezpośredni dostęp do gazu norweskiego
GIPL	Polska	Litwa	Integracja rynków bałtyckich
Interkonektory	Polska	Czechy, Słowacja, Niemcy	Elastyczne przekierowywanie strumieni
Połączenia	Polska	Ukraina	Dostawy do Ukrainy, w tym LNG z Polski
Korytarz transbałkański	Bułgaria	Rumunia, Mołdawia, Ukraina	Szlak dostaw m.in. z Azerbejdżanu

Perspektywy na przyszłość, czyli Bałtyk jako centrum zielonej energii

W dłuższej perspektywie rola Morza Bałtyckiego jako centrum energetycznego nie musi ograniczać się do gazu ziemnego. Coraz więcej mówi się o morskiej energetyce wiatrowej, która ma szansę stać się jednym z filarów polskiego miksu energetycznego w kolejnej dekadzie. Orlen, jako jeden z głównych inwestorów w tym segmencie, planuje budowę farm wiatrowych na Bałtyku, które będą dostarczać czystą energię nie tylko dla Polski, ale być może także dla sąsiadów, jeśli uda się rozbudować połączenia transgraniczne.

Kolejnym obszarem jest wodór, który w wizji prezesa Fąfary ma odegrać kluczową rolę w przyszłości energetyki. Bałtyk, z dostępem do ogromnych ilości wody morskiej, jest naturalnym miejscem do produkcji zielonego wodoru z wykorzystaniem energii z morskich farm wiatrowych. To perspektywa na kolejne dekady, ale już dziś trzeba myśleć o tym, jaką infrastrukturę budować, by za 20 lat nie być w tyle.

Polska ma szansę stać się energetycznym spoiwem regionu, ale to nie jest proces automatyczny ani dany raz na zawsze. Wymaga konsekwentnych inwestycji, mądrej polityki energetycznej i współpracy z partnerami na równych zasadach. Jeśli te warunki zostaną spełnione, wizja prezesa Fąfary może się ziścić, a Bałtyk rzeczywiście stanie się nowym centrum energetycznym Europy. Jeśli jednak zabraknie choć jednego z tych elementów, ryzykujemy, że nasze inwestycje okażą się niedopasowane do potrzeb, a pozycja hubu pozostanie tylko na papierze.

Elektrownie gazowe wracają do łask. Powód? Sztuczna inteligencja

Fot. Unsplash.