Premier Donald Tusk zapowiedział, że podczas szczytu Unia Europejska Unia Afrykańska w Luandzie przedstawi polskie stanowisko wobec amerykańskiego planu pokojowego dla Ukrainy. Europejscy przywódcy deklarują gotowość pracy nad propozycją Stanów Zjednoczonych, lecz jednocześnie zgłaszają poważne zastrzeżenia do niektórych zapisów. Tusk podkreśla, że zanim rozpoczną się negocjacje, konieczne jest ustalenie kto jest autorem dokumentu i gdzie powstał.

• Premier Tusk w Luandzie zaprezentuje polskie stanowisko wobec amerykańskiego planu pokojowego.
• Europejscy liderzy mają poważne zastrzeżenia do propozycji USA.
• Wyciek dokumentu ujawnia postulaty ograniczenia armii Ukrainy i rezygnacji z NATO.
• Według Reutersa USA miały naciskać na Kijów groźbą wstrzymania wsparcia militarnego.
• W Angoli odbędzie się specjalne spotkanie szefów rządów UE w sprawie Ukrainy.

Premier Donald Tusk zapowiedział, że podczas swojego udziału w spotkaniu w Luandzie przedstawi stanowisko Polski w sprawie amerykańskiego planu pokojowego dla Ukrainy.

Szef rządu zaznaczył, że przywódcy europejscy zadeklarowali gotowość do pracy nad dokumentem, zgłaszając jednak zastrzeżenia wobec niektórych jego zapisów.

– Zanim jednak przystąpimy do działań, warto mieć jasność co do autorstwa planu i miejsca jego powstania – podkreślił Tusk.

W poniedziałek w Angoli, która obchodzi 50-lecie niepodległości, rozpocznie się szczyt Unia Europejska – Unia Afrykańska. Spotkanie liderów UE i państw UA odbędzie się w stolicy kraju, Luandzie, i będzie współprowadzane przez prezydenta Angoli Joao Lourenco oraz przewodniczącego Rady Europejskiej Antoniego Costę. Unię Europejską reprezentować będzie również przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.

Na marginesie szczytu Costa zapowiedział specjalne spotkanie wszystkich szefów rządów i państw UE poświęcone analizie i omówieniu amerykańskiego planu pokojowego dla Ukrainy.

Premier przedstawi polski punkt widzenia

W niedzielę premier Donald Tusk poinformował, że podczas wizyty w Luandzie przedstawi stanowisko Polski w sprawie amerykańskiego planu pokojowego.

– Wraz z przywódcami Francji, Włoch, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Kanady i Japonii zadeklarowaliśmy gotowość pracy nad planem, zgłaszając jednocześnie zastrzeżenia do niektórych jego punktów – napisał Tusk na portalu X. Dodał, że europejscy liderzy spotkają się w Luandzie przed rozpoczęciem szczytu Afryka–Unia Europejska, gdzie przedstawi polski punkt widzenia.

W kolejnym wpisie, tym razem w języku angielskim, premier podkreślił, że Polska, mimo pewnych uwag do planu składającego się z 28 punktów, jest gotowa do współpracy. „Zanim jednak rozpoczniemy prace, dobrze byłoby mieć pewność, kto jest autorem planu i gdzie powstał” – zaznaczył Tusk.

Na szczyt w Angoli oprócz premiera udaje się również wiceszef MSZ Robert Kupiecki, odpowiedzialny m.in. za politykę bezpieczeństwa, współpracę ze Stanami Zjednoczonymi oraz wsparcie dla Ukrainy.

Zgodnie z programem KPRM, tematyka spotkania obejmie kwestie bezpieczeństwa i pokoju, rozwój gospodarczy, tworzenie miejsc pracy oraz prezentację unijnej inicjatywy Global Gateway. Szczyt potrwa dwa dni i rozpocznie się w poniedziałek.

Nieformalne spotkanie

Na marginesie szczytu przewidziano nieformalne spotkanie szefów państw i rządów UE poświęcone sytuacji na Ukrainie. Ma się ono odbyć w poniedziałkowy poranek. Po jego zakończeniu przywódcy wezmą udział w ceremonii otwierającej 7. szczyt Unia Afrykańska – Unia Europejska.

Premier Tusk weźmie udział w I sesji tematycznej w poniedziałek po południu, podczas której przewidziano jego wystąpienie. We wtorek zaplanowano dwie kolejne sesje: II sesję tematyczną oraz sesję zamykającą. KPRM zaznaczyła, że tegoroczny szczyt przypada w 25. rocznicę nawiązania partnerstwa między UE a Unią Afrykańską, które zostało ustanowione w 2000 r. w Kairze. W sobotę premier Costa uczestniczył w szczycie G20 w Johannesburgu. W jego trakcie odbyło się spotkanie przywódców UE, Kanady, Włoch, Francji, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Japonii dotyczące Ukrainy. W wydanym wspólnie oświadczeniu liderzy zaznaczyli, że negocjowany przez USA projekt planu dla Ukrainy stanowi podstawę, która wymaga dalszych prac.

Przywódcy podkreślili, że granice państw nie mogą być zmieniane siłą i wyrazili obawy dotyczące ewentualnych ograniczeń w zdolnościach obronnych Ukrainy, które mogłyby narażać kraj na przyszłe ataki. Powtórzono również, że wszystkie elementy planu pokojowego odnoszące się do UE lub NATO wymagałyby zgody odpowiednich członków tych organizacji. Oświadczenie zostało przyjęte wspólnie podczas spotkania w Johannesburgu, na marginesie szczytu G20.

Plan pokojowy głównym tematem

W niedzielę w Genewie w Szwajcarii odbędzie się spotkanie przedstawicieli nieformalnej grupy E3 – Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii – wraz z przedstawicielami UE, USA i Ukrainy.

Głównym tematem rozmów będzie 28-punktowy plan pokojowy dla Ukrainy, przedstawiony przez Stany Zjednoczone. Rosja nie weźmie udziału w tym spotkaniu.

Portal Axios ujawnił w czwartek szczegóły dokumentu negocjowanego przez USA i Rosję. Zgodnie z jego zapisami Kijów miałby m.in. zobowiązać się do nieprzystępowania do NATO, ograniczenia liczebności sił zbrojnych do 600 tys. żołnierzy oraz przekazania części terytorium Rosji.

W piątek Reuters, powołując się na dwie osoby zorientowane w sprawie, podał, że Stany Zjednoczone zagroziły ograniczeniem dostaw wywiadowczych i sprzętu wojskowego dla Ukrainy, by zmusić ją do akceptacji planu pokojowego z Rosją. Były prezydent Donald Trump potwierdził, że dał Ukrainie czas do czwartku na zaakceptowanie propozycji Amerykanów, jednocześnie zaznaczając w sobotę, że nie jest to jego ostateczna oferta dla Kijowa.

Sekretarz stanu USA Marco Rubio w sobotę podkreślił, że plan pokojowy jest autorstwa Stanów Zjednoczonych, przy współudziale Rosjan i Ukraińców. Wcześniej grupa senatorów sugerowała, że dokument miał zostać przekazany Amerykanom przez Rosjan.

Źródło: PAP