Fiński deweloper YIT, który od ponad 10 lat działa na polskim rynku, chce przenieść nad Wisłę rozwiązania stosowane w swoim kraju od dziesięcioleci. W Finlandii schrony są obowiązkowym elementem budynków mieszkalnych i infrastruktury publicznej, a ich koszt to zaledwie 6-7 procent całkowitych nakładów inwestycyjnych. Firma widzi w Polsce ogromny potencjał nie tylko w budownictwie mieszkaniowym, ale również w modernizacji istniejącej infrastruktury ochronnej i budowie nowych obiektów o podwójnym zastosowaniu.
YIT to największa fińska firma budowlana, zatrudniająca ponad 4 tysiące profesjonalistów w siedmiu krajach Europy. Jej roczne obroty sięgają około 1,8 miliarda euro, z czego 50-60 procent pochodzi z kontraktów, gdzie firma współpracuje z klientami nad wypracowaniem produktów z ich własnym designem. Pozostałe 40 procent to biznes residential, w ramach którego YIT buduje domy dla konsumentów. Dziś 80 procent tych domów powstaje poza Finlandią i trend ten ma być kontynuowany.
Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT, podkreśla, że firma ma za sobą ponad 100 lat doświadczenia w branży. Przez ten czas wspierała industrializację Finlandii po II wojnie światowej, budując nie tylko domy, ale również infrastrukturę – od doprowadzenia wody i elektryczności po rozwiązania dla przemysłu wydobywczego.
– To był okres, w którym firma skoncentrowała się na przyszłości. Wspierając transformację Finlandii po II wojnie światowej, byliśmy częścią procesu budowania nowoczesnego państwa. Pomagaliśmy tworzyć miejskie, tętniące życiem społeczności. Rozszerzaliśmy naszą działalność nie tylko o kontrakty, ale również o budowę własnych domów, zapewnianie rozwiązań infrastrukturalnych, budowę mostów i tuneli. Pracowaliśmy z przemysłem wydobywczym i wznosiliśmy obiekty przemysłowe – mówi Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT.
Od dekarbonizacji do centrów danych. Nowe wyzwania dla budownictwa
W ostatnich latach YIT znalazł się na czele agendy dekarbonizacji dla wielu klientów. Firma musiała zrozumieć, jak to, co buduje, robić w sposób przystępny i zrównoważony. Trendy związane z transformacją energetyczną nie zniknęły, choć nie zajmują już tyle miejsca w codziennym dyskursie.
– W dzisiejszej debacie publicznej nie poświęca się temu już tyle uwagi, ale trendy nie zniknęły. Wciąż trzeba znajdować sposoby na budowanie społeczeństw, które są dostępne i dobrze zaprojektowane – dodaje Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT.
Dziś firma koncentruje się na 3 głównych obszarach: digitalizacji (w tym centrach danych), rozwiązaniach dla miast oraz bezpieczeństwie krytycznej infrastruktury. W Europie coraz więcej ludzi przenosi się do miast, co wymaga nowych rozwiązań – nie tylko w ramach domów, ale również w zakresie transportu publicznego, logistyki, czystej wody i systemów elektrycznych.
Vuorenmaa wskazuje na ogromny potencjał w budowie centrów danych, szczególnie w Szwecji i Norwegii. Według federacji biznesowej w Szwecji, około 20 miliardów euro inwestycji w centra danych jest obecnie w toku lub planowanych. Szwecja przyciąga inwestorów kompetencjami, siecią elektryczną i dostępem do nowej energii.
– Nigdy nie będzie tak, że wszystkie centra danych powstaną w jednym kraju, ponieważ latencja wymaga bliskości centrów danych wobec użytkowników. W tej chwili obserwujemy gwałtowny wzrost zapotrzebowania w Norwegii. Wszystkie kompetencje i możliwości, które posiadamy, a także kraje, na które patrzymy, to ogromna szansa dla firm budowlanych – mówi Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT.
Inwestycje w centra danych to jednak nie tylko same serwerownie. Aby działały 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, potrzebują wystarczającej mocy i odpowiednich rozwiązań elektrycznych. Trzeba zbudować dużo konstrukcji, żeby stworzyć energię, przetransferować ją i zapewnić ciągłość operacyjną. Dodatkowo, ciepło odpadowe z centrów danych może być efektywnie wykorzystywane – na przykład do ogrzewania miast.
Fińskie DNA: gotowość na kryzys i dualne zastosowanie infrastruktury
YIT wywodzi się z Finlandii, kraju, który od dziesięcioleci przygotowuje się na sytuacje kryzysowe. Vuorenmaa podkreśla, że dla fińskiej firmy budowanie z myślą o bezpieczeństwie to nie strach, tylko budowanie gotowości.
– To jest część naszego DNA – sposób, w jaki tworzymy te rzeczy. Jest ku temu jasny powód. Należy do tych elementów, które trzeba po prostu zbudować, ale nie powinno się o nich zbyt wiele mówić i tłumaczyć. Jako firma mamy to w swoim DNA. Uczyliśmy się, jakie są wymagania i standardy, gdy pracujemy w tych obszarach. To zupełnie inny system niż jakikolwiek inny – mówi Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT.
Finlandia wypracowała model, w którym sektor prywatny i publiczny są ściśle połączone w kwestiach bezpieczeństwa. Firma jest częścią całkowitego systemu bezpieczeństwa, przygotowana do wspierania w czasach kryzysu, a nawet trochę przed nim. Kluczowym elementem jest krytyczna infrastruktura.
Vuorenmaa wskazuje na lekcje płynące z Ukrainy. Sieć elektryczna zbudowana w czasach sowieckich miała dużo bezpieczeństwa – kilka linii wspierających alternatywne drogi przesyłu energii, co w sytuacji kryzysowej okazało się niezwykle mocnym rozwiązaniem.
– Ale to nie tylko elektryczność. To czysta woda, to gospodarka odpadami, to wszystko, co trzeba zrobić, budując te sieci. Jak zapewnić, że są one przygotowane na normalne czasy? A potem pojawiają się ośrodki i miejsca, które mogą być używane podwójnie – zarówno w czasie kryzysu, jak i w czasie pokoju – mówi Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT.
Dual-use: lodowisko, które staje się schronem. I garaż na motocykle
YIT ma w Finlandii długą historię budowania obiektów o podwójnym zastosowaniu (dual-use). Vuorenmaa opowiada o swoim udziale w programie edukacyjnym w Finlandii, podczas którego odwiedził około 20 miejsc w ciągu czterech tygodni.
– Spośród tych 20 miejsc w 18 znalazłem logo YIT. To oznacza, że część z nich powstała może 60 czy 70 lat temu. Pokazuje to, jak głęboko jesteśmy zakorzenieni w rozwoju tego kraju i jak długo Finlandia przygotowywała się na tego typu wyzwania – mówi Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT.
Dla YIT dual-use oznacza, że budynki mają służyć 2 celom. Na przykład budynek mieszkalny na co dzień jest używany do przechowywania motocykli czy wózków. Większe obiekty mogą pełnić funkcje sportowe – hale piłkarskie, gimnazjony, a nawet stacje metra.
– Stacje metra można zbudować w taki sposób, aby w codziennym użytkowaniu były w pełni funkcjonalne, a jednocześnie mogły zostać szybko zamknięte i przekształcone w prawdziwe schrony, wyposażone we wszystko, co niezbędne – ogrzewanie, wodę oraz odpowiednie ciągi komunikacyjne. W ten właśnie sposób zaprojektowano cały system i całą społeczność – wyjaśnia Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT.
Firma tworzy i buduje te rozwiązania już od kilkudziesięciu lat. Przygotowanie i zbudowanie swoich rozwiązań i konstrukcji nie wynika ze strachu, tylko z budowania gotowości. Wszystkie te same rozwiązania, które YIT nauczył się budować, mogą być wykorzystywane jako dualne.
– W moim własnym mieszkaniu, na dole, mamy garaż motocyklowy, w którym trzymam moje motocykle, a także sprzęt zimowy dla dzieci. Ale tak naprawdę przychodzi on w komplecie ze schronem. Wystarczy zamknąć drzwi i mamy w pełni wyposażone schronienie. W ten sposób przygotowanie staje się wręcz niewidoczną częścią społeczeństwa – dodaje Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT.
Polska kluczowym rynkiem wzrostu. 15 procent rocznie poza Finlandią
YIT ma jasną strategię wzrostu na lata 2024-2029. Firma chce rozwijać się poza Finlandią o więcej niż 15 procent każdego roku. Polska, gdzie YIT jest obecny od ponad 10 lat, ma kluczowe znaczenie dla realizacji tego celu. Dziś YIT w Polsce buduje biznes mieszkaniowy, który jest dla firmy kluczowy i podstawowy. Równocześnie YIT jest głównym budowniczym centrów danych w Finlandii i ma ambicję przenieść tę wiedzę do Polski.
– Zdobyliśmy ogromne doświadczenie i wiedzę w tym zakresie. Wypracowaliśmy gotowość i przygotowanie, które przez dziesiątki lat przekładaliśmy na realizację szkół, szpitali i różnorodnych rozwiązań w Finlandii – w naszym rodzimym kraju. Teraz chcemy rozwijać te operacje także poza jego granicami – podkreśla Heikki Vuorenmaa, prezes grupy YIT.
YIT operuje w Europie Środkowo-Wschodniej przez 6 krajów: Estonię, Łotwę, Litwę, Polskę, Słowację i Czechy. Organizacja wspiera ponad 1100 osób w trzech segmentach biznesu: mieszkaniowym, budowlanym i infrastrukturalnym.
– Jako firma podjęliśmy decyzję 30 lat temu, aby rozwijać się w krajach bałtyckich, a następnie w Europie Środkowo-Wschodniej. To posunięcie było dla nas bardzo strategiczne – daje nam równowagę i możliwość rozszerzenia działalności – mówi prezeska segmentu CE Justyna Filipczak.
W zeszłym roku YIT wprowadził ponad 450 milionów euro w projektach, które zostaną skończone w 2026 roku. Firma ma w swoim pipeline około 13 tysięcy apartamentów, które mogą wygenerować potencjalne przychody rzędu 3 miliardów euro w przyszłości.
Polska i Czechy są dla YIT najważniejszymi rynkami w regionie. Łącznie stanowią ponad 60 procent rynków firmy w Europie Środkowo-Wschodniej. Oba kraje mają najsilniejsze ekonomie w regionie, dobry dostęp do funduszy unijnych, mocny system instytucjonalny oraz wiele inwestycji w infrastrukturę, ochronę, digitalizację i innowacje.
– Polska jest największym i najszybciej rozwijającym się rynkiem z stabilną gospodarką. W Czechach z kolei obserwujemy ożywienie związane z dłuższym procesem inwestycyjnym, co przekłada się na zmiany cen. W ciągu ostatnich miesięcy wzrost na tym konkretnym rynku sięgnął 170 procent – wyjaśnia prezeska segmentu CE.
Schrony w Polsce
YIT chce przenieść do Polski model budownictwa zintegrowanego z infrastrukturą ochronną. W Finlandii schrony od dziesięcioleci są częścią systemu bezpieczeństwa państwa i mogą zapewnić ochronę około 80 procent mieszkańców. Firma promuje koncepcję dual-use, czyli budynków podwójnego zastosowania.
Leszek Stankiewicz, prezes YIT Polska, deklaruje gotowość do współpracy z samorządami przy audytach istniejącej infrastruktury ochronnej. Z prowadzonych analiz wynika, że około 75 procent istniejących schronów można dostosować do współczesnych wymagań. Część obiektów wymaga jednak gruntownej przebudowy lub zmiany funkcji.
YIT przygotowuje realizację pierwszego w Polsce budynku mieszkalnego wyposażonego w schron klasy S1. Koszt budowy budynku mieszkalnego ze schronem jest relatywnie niewielki – zwiększa nakłady inwestycyjne przeciętnie o około 6-7 procent. Według firmy jest to poziom, który pozwala łączyć funkcję bezpieczeństwa z ekonomiczną opłacalnością projektu.
– W Finlandii takie rozwiązania są czymś powszechnym i wynikają z wieloletnich regulacji budowlanych. W Polsce mają dopiero przejść rynkowy test – mówi Stankiewicz.
Mieszkania pod klucz i centra danych. Dywersyfikacja na polskim rynku
YIT rozwija w Polsce również mieszkania wykończone pod klucz. Zdaniem Stankiewicza polski rynek dojrzewa do modelu znanego z krajów nordyckich, gdzie nabywcy oczekują lokali gotowych do zamieszkania bez konieczności organizowania dodatkowych prac wykończeniowych. Takie rozwiązanie firma rozwija już między innymi w inwestycji Meri w Gdańsku, a ambicją spółki jest uczynienie go standardem w kolejnych projektach.
Równocześnie YIT jest aktywny jako generalny wykonawca dla centrów danych. Firma ma w tej dziedzinie ogromne doświadczenie z Finlandii, gdzie jest głównym budowniczym takich obiektów, i chce je wykorzystać na polskim rynku.
– Jesteśmy tutaj tylko trochę więcej niż 10 lat, więc mamy dużo więcej możliwości, gdy patrzymy na nowe alternatywy. Dzisiaj budujemy biznes mieszkalny, który jest dla nas kluczowym i podstawowym, ale w tej chwili jesteśmy głównym budowniczym centrów danych w Finlandii. Myślę o pozycji w Europie, która oznacza, że stworzyliśmy wiele możliwości i wiedzy na ten temat – podsumowuje Vuorenmaa.
Dla YIT Polska to nie tylko rynek mieszkaniowy, ale również ogromny potencjał w budownictwie infrastrukturalnym, centrach danych i modernizacji schronów. Firma ma ambicję, by za 5 lat, kiedy będzie świętować 15-lecie obecności nad Wisłą, być jeszcze większą organizacją niż dziś.
Fot. YIT